I SA/Bk 845/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Andrzej Melezini, Sędziowie sędzia SO del. do WSA Małgorzata Anna Dziemianowicz sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz (spr.), Protokolant st. sekretarz sądowy Marta Lawda, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 28 grudnia 2016 r. sprawy ze skargi P. Ż. O. w B. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w B. z dnia [...] lipca 2016 r., nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodu osobowego marki A. oddala skargę. W dniu [...].09.2015 r. Skarżący złożył w Urzędzie Celnym w B. deklarację uproszczoną nabycia wewnątrzwspólnotowego (AKC-U) dotyczącą samochodu osobowego marki Audi A3 nr VIN: [...], rok [...], pojemność silnika 1984 cm3, w której zadeklarował podstawę opodatkowania w kwocie 17 193 złotych, podatek akcyzowy w kwocie 533 zł obliczony zgodnie ze stawką 3,1% oraz datę powstania obowiązku podatkowego w dniu [...].09.2015 r. Wezwaniem nr [...] z dn. [...].09.2015 r. Naczelnik Urzędu Celnego w B. wezwał Podatnika do pisemnego wskazania przyczyn uzasadniających podanie wysokości podstawy opodatkowania w kwocie znacznie odbiegającej od średniej wartości rynkowej samochodu osobowego w stanie nieuszkodzonym, ustalonej przez organ podatkowy w kwocie 163 720 zł. W odpowiedzi na wezwanie, pismem z dnia 28.10 2015 r. Skarżący oświadczył, że wartość zakupionego pojazdu wynika z tego, że auto posiada liczne uszkodzenia. Do pisma dołączono zdjęcia dokumentujące uszkodzenia pojazdu Jednocześnie Strona wskazała, że kwota 163 720 zł jest błędna, nowe auto z identycznymi parametrami w ASO kosztuje 132 000 zł. Naczelnik Urzędu Celnego w B. decyzją nr [...] z dnia [...].04.2016 r. określił wysokość zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego marki Audi A3 nr VIN: [...] na kwotę 1 784 zł z terminem płatności [...].10.2015 r. Od ww. decyzji Strona wniosła odwołanie, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji. Zaskarżonej decyzji Strona zarzuciła naruszenie: art. 104 ust. 8-9 i 11, art. 100 ust. 1 pkt 2, art. 101 ust 2 pkt 1, art. 102 ust. 1 ustawy o podatku akcyzowym poprzez ich niewłaściwe zastosowanie podlegające porównaniu wartości samochodu w stanie nieuszkodzonym do wartości samochodu uszkodzonego i na tej podstawie ustalenie, że wysokość podstawy opodatkowania zadeklarowana przez stronę skarżącą znacznie odbiega od wartości rynkowej pojazdów tej samej marki, modelu, rocznika, wyposażenia oraz uznaniu, iż zapłacona cena za przedmiotowy pojazd całkowicie odbiega od cen podobnych pojazdów na rynku amerykańskim, art. 122, art. 180, art. 187 § 1, art. 191 i art. 197 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja Podatkowa poprzez nie wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy i wydanie rozstrzygnięcia na podstawie niepełnego materiału dowodowego oraz w oparciu o niefachową opinię biegłego Rzeczoznawcy. Dyrektor Izby Celnej w B. decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2016 r. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy, uznając za niezasadne zarzuty zawarte w odwołaniu. Strona, niezadowolona z rozstrzygnięcia złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku. W skardze, wnosząc o uchylenie decyzji w całości i zwrot nadpłaty w podatku akcyzowym, zarzuca organowi naruszenie: 1) art. 104 ust. 8-9 i 11, art. 100 ust. 1 pkt 2, art. 101 ust. 2 pkt 1, art. 102 ust. 1 ustawy podatku akcyzowym poprzez ich niewłaściwe zastosowanie podlegające porównaniu wartości samochodu w stanie nieuszkodzonym do wartości samochodu uszkodzonego na tej podstawie ustalenie, że wysokość podstawy opodatkowania zadeklarowana przez stronę skarżącą znacznie odbiega od wartości rynkowej pojazdów tej samej marki, modelu, rocznika, wyposażenia oraz uznaniu, iż zapłacona cena za przedmiotowy pojazd całkowicie odbiega od cen podobnych pojazdów na rynku amerykańskim, 2) art. 122, art 180, art. 187 § 1, art. 191 i art. 197 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja Podatkowa poprzez nie wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy i wydanie rozstrzygnięcia na podstawie niepełnego materiału dowodowego oraz w oparciu o niefachową opinię biegłego Rzeczoznawcy. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymując swoje stanowisko, wnosi o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Skarga jako nieuzasadniona podlega oddaleniu. Sąd administracyjny został wyposażony w funkcje kontrolne działalności administracji publicznej, co oznacza, że w przypadku zaskarżenia decyzji, Sąd bada jej zgodność z przepisami prawa (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz. U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm. oraz art. 3 i art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Podstawowym celem i efektem kontroli sądowej jest więc eliminowanie z obrotu aktów i czynności organów administracji publicznych niezgodnych z prawem i przywrócenie stanu zgodnego z prawem poprzez wydanie orzeczenia odpowiedniej treści. Dokonując kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, sąd rozpoznając sprawę bada, czy organy do ustalonego stanu faktycznego zastosowały właściwą normę prawa materialnego oraz czy nie uchybiły przepisom prawa regulującym zasady postępowania, a jeśli dopuściły się takich uchybień, to czy te uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Uchylenie zaskarżonej decyzji następuje bowiem – m.in. wówczas, gdy sąd stwierdzi, że w sprawie doszło do naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy bądź gdy dopuszczono się naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W sprawie będącej przedmiotem niniejszego postępowania sytuacja taka niewątpliwie nie zachodzi. W sprawie zakończonej zaskarżoną decyzją, organ l instancji powziął wątpliwości co do prawidłowości wysokości podstawy opodatkowania ze względu na to, iż zadeklarowana przez podatnika podstawa opodatkowania (17 193 zł) znacznie odbiegała od średniej wartości rynkowej samochodu osobowego w stanie nieuszkodzonym (wg systemu Info-Ekspert -168 795 zł). Powyższe ustalenie obligowało organ podatkowy do działania określonego w art. 104 ust, 8 ustawy o podatku akcyzowym, to jest wezwania podatnika do zmiany wysokości podstawy opodatkowania lub wskazania przyczyn uzasadniających podanie jej wysokości w kwocie znacznie odbiegającej od średniej wartości rynkowej samochodu. W ocenie Sądu prawidłowe zastosowanie art. 104 ust. 8 ustawy o podatku akcyzowym wymaga określenia, że podstawa opodatkowania bez uzasadnionej przyczyny znacznie odbiega od średniej wartości rynkowej tego samochodu osobowego (z uwzględnieniem specyfiki rynku kraju zakupu). Do stwierdzenia powyższego wystarczy jednak dokonanie z należytą starannością określenia przeciętnych cen rynkowych. Określenie przeciętnych cen rynkowych (średniej wartości rynkowej) jest możliwe na podstawie informacji o ofertach sprzedaży, w tym informacji zawartych na stronach internetowych (informacyjnych czy aukcyjnych). Powyższe stanowisko znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądów administracyjnych, w tym Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, który w wyroku sygn. akt l SA/Bk 42/13 wskazał: "Przepis art. 104 ust 8 u.p.a. posługuje się pojęciem "średniej wartości rynkowej". Średnia wartość rynkowa z założenia jest wartością przeciętną, uśrednioną, nieprecyzyjną, jest ona pewnym przybliżeniem, jest to cena najbardziej prawdopodobna do uzyskania na rynku. Nie ma przeszkód, aby taką wartość ustalać na podstawie ofert sprzedaży" (analogicznie w wyrokach sygn. akt l SA/Bk 164/13, 178/13). W postępowaniu zakończonym zaskarżoną decyzją, w sposób niebudzący wątpliwości, ustalono iż zadeklarowana cena zakupu i podstawa opodatkowania bez uzasadnionej przyczyny odbiega od cen ofertowych podobnych samochodów osobowych podobnie uszkodzonych w stopniu znacznym na rynku kraju zakupu. Informacje o ofertach sprzedaży podobnych uszkodzonych w stopniu znacznym samochodów Audi A3 model 2015 potwierdzają, że deklarowana cena transakcyjna (3 310 dolarów) bez uzasadnionej przyczyny odbiegała od cen właściwych dla rynku amerykańskim. Średnia cen ofertowych ustalonych przez organ l instancji wynosi 9 775 dolarów, co prawie trzykrotnie przekracza deklarowaną cenę transakcyjną. Tak wysoka różnica nie może być uzasadniana uszkodzeniami pojazdu, gdyż przedmiotem analizy były pojazdy podobne, uszkodzone w stopniu znacznym - skutkującym wycofaniem pojazdów z ruchu wg prawa amerykańskiego. Powyższe uzasadniało podjęcie procedury określonej w art. 104 ust. 8 i 9 ustawy o podatku akcyzowym i określenie zobowiązania podatkowego przez organ podatkowy. Dane te znalazły potwierdzenie w ofertach sprzedaży samochodów Audi A3 zgromadzonych w postępowaniu odwoławczym. Jak słusznie wskazał organ należy przyznać rację Skarżącemu, iż wskazana przez niego cena zakupu "może być prawdopodobna" czyli, że istnieje teoretyczna możliwość jej zaistnienia, jednakże nie ulega wątpliwości obowiązujące przepisy prawa mające zastosowanie w sprawie odnoszą się do "średniej wartości rynkowej samochodu osobowego". Zasadnym wydaje się przywołanie w tym miejscu fragmentu uzasadnienia wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego sygn. akt l GSK 376/12 z dnia 23.05.2013 r.: "W sytuacji natomiast, gdy podatnik nie przedstawi przekonujących wyjaśnień istnienia uzasadnionej przyczyny w różnicy pomiędzy ceną nabyci - a średnią wartością rynkową (art. 104 ust. 8 w związku z ust. 11 wymienionej ustawy), to wskazane powyżej wątpliwości, co do jej prawidłowości będą uzasadniały (na drugim etapie postępowania weryfikacyjnego) wszczęcie przez organ postępowania podatkowego w sprawie określenia podstawy opodatkowania i należnego podatku akcyzowego w prawidłowej wysokości." W treści uzasadnienia skargi powołano się na pismo amerykańskiego sprzedawcy C. [...] (załącznik nr 3 do skargi), który zdaniem Skarżącego potwierdza, że podmiot ten pobiera 100 dolarów prowizji od sprzedanego samochodu. Powyższe twierdzenie nie znajduje uzasadnienia w treści dokumentu umowa kupna (purchase contract) stanowiącego załącznik nr 3 do skargi. Dokument ten określa, że C. [...] zgadza się na warunki i zasady (terms and conditions) umowy: odpowiada za fakturowanie (invoicing) wszystkich samochodów kupowanych przez O. [...], odbieranie samochodów, dokumentów i kluczy z aukcji, ładowanie i wysyłanie kontenerów oraz reprezentowanie O. [...] na aukcjach, przed dilerami, instytucjami stanowymi i biurami celnymi. W żadnym miejscu tego dokumentu nie wskazano studoiarowego wynagrodzenia podmiotu amerykańskiego. Niezależnie od treści powyższej umowy, należy zauważyć, iż wskazany dokument zawiera jedynie podpis Skarżącego – P. Ż. Całość materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, oceniona zgodnie z zasadami logiki i doświadczenia życiowego niewątpliwie potwierdza, że zadeklarowana podstawa opodatkowania bez uzasadnionej przyczyny znacznie odbiegała od średniej wartości rynkowej samochodu osobowego, a jej wysokość nie może być uzasadniona ani specyfiką synku amerykańskiego, ani uszkodzeniami samochodu. Nieuzasadnione są także zarzuty dotyczące niewyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i wydania rozstrzygnięcia na podstawie niepełnego materiału dowodowego i niefachowej opinii rzeczoznawcy. W ocenie Sądu opinia sporządzona przez biegłego, jest prawidłowa i umożliwiała wydanie prawidłowego, zgodnego z prawem rozstrzygnięcia w sprawie. Jako niezasadne należy uznać kwestionowanie przez Skarżącego metody wyceny polegającej na przyjęciu do wyceny wartości samochodu Audi S3 i urealnieniu jej do modelu A3 poprzez obniżenie wartości bazowej, a także do określania zakresu wyposażenia pojazdu na podstawie systemu określania wartości pojazdów Info-Ekspert. Wycena biegłego została sporządzona zgodnie z instrukcją określania wartości pojazdów nr 1/2005 Stowarzyszenia Rzeczoznawców Techniki Samochodowej i Ruchu Drogowego (zatwierdzoną w dn. 09.12.2004 r. uchwałą Prezydium Rady Naczelnej tego stowarzyszenia). Wykorzystywanie systemu Info-Ekspert jako narzędzia do określania wartości rynkowej samochodów osobowych jest powszechnie akceptowane w orzecznictwie sądów administracyjnych. Działanie biegłego znajduje potwierdzenie w ofercie Audi na rynku polskim. Oferta ta obejmuje modele Audi A3 z silnikami benzynowymi o pojemności skokowej 1197, 1390, 1395 i 1798 cm3 o mocach odpowiednio 110, 125, 150 i 180 koni mechanicznych. Silnik taki jak w samochodzie nabytym przez Skarżącego, to jest benzynowy o pojemności skokowej 1984 cm3 i mocy 300 koni mechanicznych, dostępny jest wyłącznie w samochodach Audi S3. Należy pamiętać, że wartość pojazdu urealniono do pojazdu Audi A3 (2,0 TFSI 160 kW) obniżając wartość opinii o 13 957 zł, co zdaniem Sądu wskazuje realną wartość samochodu będącego przedmiotem postępowania i rzetelność opinii biegłego. Mając powyższe na uwadze, w oparciu o art. 151 p.p.s.a. Sąd postanowił jak w sentencji.