I SA/Bk 852/16

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału I: Barbara Romanczuk, po rozpoznaniu w dniu 19 lipca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi J. G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] czerwca 2016 r. Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za okresy od stycznia do kwietnia 2012 r. oraz od września do grudnia 2012 r. p o s t a n a w i a - przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w kwocie powyżej 1.500 zł (słownie: tysiąc pięćset złotych), - w pozostałym zakresie odmówić przyznania prawa pomocy. , J. G. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych podając, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz ze współmałżonką, synem ([...] lat) oraz córką ([...] lat). Źródło utrzymania rodziny stanowi wynagrodzenie uzyskiwane przez małżonkę z tytułu umów o pracę w A. sp. z o.o. i A. sp. z o.o. w wysokości 1.500 zł, ponieważ upłynął już okres otrzymywania przez skarżącego zasiłku chorobowego i obecnie wnioskodawca oczekuje na rozpatrzenie wniosku o świadczenie rehabilitacyjne. Działalność gospodarcza skarżącego przynosząca straty z dniem 01.09.2016 r. została aportem wniesiona do A. Sp. z o.o. Zobowiązania stałe i wydatki wnioskodawca oszacował na łączną kwotę 1.300 zł, w tym: utrzymanie domu – 500 zł; wyżywienie – 500 zł oraz opłaty za internat i dojazd do szkoły – 300 zł. Wnioskodawca nie spłaca kredytu za dom, miesięczna rata tego zobowiązania to 5.000 zł. Wydatki dokonywane są okresowo w ramach posiadanych środków. Skarżący posiada objęte postępowaniami egzekucyjnymi zadłużenie wobec organów skarbowych i innych wierzycieli w wysokości przekraczającej 30.000.000 zł (same zaległości z tytułu VAT i podatku dochodowego wraz z odsetkami wynoszą 11.229.823 zł). W rezultacie tych postępowań zajęte zostały rachunki bankowe, wynagrodzenia za pracę oraz nieruchomości. Wnioskodawca od 2006 r. ma ustanowioną rozdzielność majątkową ze współmałżonką. W skład majątku skarżącego wchodzi: nieruchomość o powierzchni [...] m2 wraz z domem o powierzchni [...] m2 o wartości około 600.000 zł (obciążona hipoteką w kwocie 1.057.290 zł) oraz udział w ½ części nieruchomości rolnej o powierzchni [...] ha o wartości 300.000 zł (hipoteka przymusowa na rzecz ZUS w wysokości 270.500,80 zł). Dodatkowy majątek stanowią udziały w A. sp. z o.o. i E. sp. z o.o., przy czym skarżący nie uzyskuje dochodów z tytułu dywidendy. Wnioskodawca nie posiada zgromadzonych oszczędności. Skarżący nie prowadzi obecnie działalności gospodarczej - została ona zawieszona (k. 473-477). Wnioskodawca dołączył do akt sprawy: zawiadomienie o zajęciu świadczeń z zaopatrzenie emerytalnego (k. 478-479); potwierdzenie przyjęcia wniosku o zawieszenie działalności (k. 480); wyciągi z rachunków bankowych (k. 481-484). Zgodnie z treścią art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718, ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych (w tym przyznane zwolnienie od kosztów sądowych w kwocie powyżej 1.500 zł) następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Na wnioskodawcy spoczywa ciężar dowodu, a w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. W tym stanie rzeczy rozstrzygnięcie sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę. (vide: J. Tarno, Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2006, s. 504; B. Dauter i inni, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. Zakamycze, Kraków 2005, s. 592). Na obecnym etapie postępowania koszty sądowe dotyczą uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej w kwocie ponad 8.000 zł. W złożonym oświadczeniu skarżący wykazał iż, wysokość miesięcznego dochodu czteroosobowej rodziny to obecnie kwota około 1.500 zł (przy uwzględnieniu wykazanych potrąceń i zajęć komorniczych). Deklarowane wydatki stałe związane z prowadzeniem gospodarstwa domowego wynoszą 1.300 zł. Skarżący posiada objęte postępowaniami egzekucyjnymi zadłużenie wobec organów skarbowych i innych wierzycieli w wysokości przekraczającej 30.000.000 zł. W skład majątku wnioskodawcy wchodzą: nieruchomość o powierzchni [...] m2 wraz z domem o powierzchni [...] m2 o wartości około 600.000 zł; udział w ½ części nieruchomości rolnej o powierzchni [...] ha o wartości 300.000 zł, a także udziały w A. sp. z o.o. i E. sp. z o.o. Wykazane nieruchomości są obciążone hipotekami na łączną kwotę 1.327.790 zł. Wnioskodawca nie prowadzi obecnie działalności gospodarczej - została ona zawieszona, nie posiada również zgromadzonych oszczędności. Mając na uwadze powyższe okoliczności należało stwierdzić, iż niewątpliwie J. G. nie jest w stanie ponieść wskazanego wyżej wpisu od skargi kasacyjnej, w pełnym zakresie. Jednak uzyskiwanie przez rodzinę skarżącego dochodu miesięcznego w wysokości 1.500 zł oraz posiadanie środków na pokrycie wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika w połączeniu z posiadanym majątkiem i stałym źródłem dochodu jego współmałżonki pozwalają na stwierdzenie, że jest on w stanie częściowo pokryć koszty sądowe w sprawie niniejszej tj. 1.500 zł, przy jednoczesnym przyznaniu zwolnienia od uiszczania kosztów w pozostałym zakresie, bez uszczerbku utrzymania koniecznego. Przy ustalaniu wysokości przyznanego zwolnienia wzięto również pod uwagę zadłużenie skarżącego z tytułu prowadzonych egzekucji komorniczych oraz fakt posiadania majątku, który może stanowić potencjalne źródło dochodu – tu wykazany udział w nieruchomości rolnej. Natomiast przyznane zwolnienie umożliwi rozpoznanie sprawy przez Sąd. Koszty postępowania sądowoadministracyjnego – w tym koszty sądowe nie mogą być stawiane na ostatnim miejscu pod względem kolejności ich zaspokajania, dlatego też część posiadanych środków powinna być przeznaczona na ich poniesienie. Prawo pomocy stanowi bowiem instytucję szczególną, zarezerwowaną wyłącznie dla podmiotów znajdujących się w bardzo trudnej sytuacji finansowej, uniemożliwiającej pokrycie pełnych kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Z przyczyn wskazanych powyżej, na podstawie art. 245 § 3 i 4 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.