I SA/Bk 87/11
PostanowienieWSA w Białymstoku2011-04-27
Skład orzekający: Referendarz sądowy Tomasz Oleksicki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sprawie dotyczącej odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne rolników, strona skarżąca jest zwolniona z kosztów sądowych na mocy ustawy, a jeśli nie, czy przysługuje jej prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata?Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, ponieważ sprawa dotyczy ubezpieczeń społecznych rolników, co na mocy art. 239 pkt 1 lit. e PPSA skutkuje ustawowym zwolnieniem z tych kosztów. W zakresie ustanowienia adwokata, sąd przyznał prawo pomocy, uznając, że sytuacja finansowa strony skarżącej uniemożliwia jej poniesienie tych kosztów bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny.Stan faktyczny
T. K. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie dotyczącej odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne rolników. Strona skarżąca przedstawiła swoją trudną sytuację finansową, wskazując na niskie dochody z gospodarstwa rolnego, rentę socjalną i dopłaty unijne, a także wysokie wydatki miesięczne. W skład majątku wchodzi dom i nieruchomość rolna, jednak brak jest oszczędności i wartościowych przedmiotów.Rozstrzygnięcie
1. Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. 2. Przyznano prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału I: Tomasz Oleksicki, po rozpoznaniu w dniu 27 kwietnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi T. K. na decyzję Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego w W. z dnia [...] stycznia 2011 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne rolników za okres od października do grudnia 2010 r. p o s t a n a w i a 1. odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, 2. przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata.
T. K. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata podając,
iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz ze współmałżonką I. K. oraz dziećmi N. K. ([...] lat) i A. K. ([...] lat). Źródło miesięcznego utrzymania rodziny wnioskodawcy stanowi dochód uzyskiwany z tytułu prowadzenia gospodarstwa rolnego w wysokości 89 zł; renta socjalna w kwocie
525 zł oraz dopłaty unijne na utrzymanie gruntów w dobrej kulturze rolnej – 250 zł. Gospodarstwo rolne jest niezmechanizowane i zaniedbane. Otrzymywane dopłaty unijne z uwagi brak maszyn rolniczych i niezdolność do pracy T. K.
w całości przeznaczane są na utrzymanie gruntów rolnych oraz pomieszczeń gospodarczych. Wykazane wydatki miesięczne to: lekarstwa – 200 zł; żywność –
800 zł; utrzymanie mieszkania – 200 zł. W skład majątku skarżącego wchodzi: dom
o powierzchni [...] m², nieruchomość rolna o powierzchni [...] ha, garaż, wiaty, kurnik. Wnioskodawca nie posiada zgromadzonych oszczędności i przedmiotów wartościowych (k. 29 – 34). Do akt sprawy T. K. dołączył rachunki za: energię elektryczną (k. 35); wodę (k. 36); telefon (k. 37) oraz szpitalną kartę informacyjną (k. 38).
Ad 1. Na wstępie należy odnieść się do wniosku T. K. w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych.
Zgodnie z treścią art. 239 pkt 1 lit. e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych.
Niniejsza sprawa dotyczy odmowy umorzenia należności z tytułu składek
na ubezpieczenie społeczne rolników za okres od października do grudnia 2010 r., należy zatem do kategorii spraw wymienionych w powołanym przepisie.
W związku z tym, iż skarżący korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych tj. nie musi uiszczać tych kosztów w sprawie niniejszej z mocy samej ustawy na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 239 pkt 1 lit. e ustawy - Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, o czym orzeczono jak
w sentencji.
Ad 2. Z uwagi na powyższe wniosek złożony przez T. K. podlegał rozpoznaniu w części przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.
Zgodnie z treścią art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia
30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
W rozpatrywanym przypadku T. K. dowiódł, iż nie jest
w stanie ponieść kosztów ustanowienia adwokata bez uszczerbku utrzymania koniecznego.
Należy bowiem stwierdzić, iż w złożonym oświadczeniu wnioskodawca wykazał, że wysokość miesięcznego dochodu czteroosobowej rodziny stanowi łączna kwota 864 zł, w tym: dochód uzyskiwany z tytułu prowadzenia gospodarstwa rolnego, renta socjalna oraz dopłaty unijne. Wydatki miesięczne rodziny wynoszą łącznie 1.200 zł (lekarstwa, żywność, utrzymanie mieszkania). Skarżący jest właścicielem domu o powierzchni [...] m², nieruchomości rolnej o powierzchni [...] ha (użytki zielone), garażu, wiaty i kurnika. Wnioskodawca nie posiada maszyn rolniczych i inwentarza żywego. W roku 2010 T. K. otrzymał dopłaty unijne w wysokości około 3.000 zł. Dopłaty te w całości przeznaczane są na utrzymanie gruntów rolnych oraz pomieszczeń gospodarczych. Wnioskodawca jest osobą schorowaną, ponosi zwiększone wydatki na lekarstwa i opiekę medyczną (k. 29 – 34 akt niniejszej sprawy oraz k. 206 akt administracyjnych - protokół z dnia [...] stycznia 2011 r. z przeprowadzonej wizytacji w gospodarstwie płatnika sporządzony przez pracowników KRUS).
Powyższe okoliczności, a w szczególności wysokość miesięcznego dochodu rodziny skarżącego w zestawieniu z brakiem zgromadzonych oszczędności pozwalają na stwierdzenie, iż T. K. nie jest w stanie ponieść kosztów ustanowienia adwokata w sprawie niniejszej, bez uszczerbku utrzymania koniecznego.
Dlatego też, mając na uwadze powyższe na podstawie art. 245 § 3 w zw.
z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło