I SA/Bk 880/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Andrzej Melezini, Sędziowie sędzia SO del. do WSA Małgorzata Anna Dziemianowicz sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz (spr.), Protokolant st. sekretarz sądowy Beata Borkowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 17 lutego 2016 r. sprawy ze skargi H. O. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne dotyczące świadczeń pieniężnych oddala skargę Dyrektor Izby Skarbowej w B. postanowieniem z [...] czerwca 2015 r., Nr [...] utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. z [...] maja 2015 r. Nr [...] w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej wobec H. O. (dalej: "Skarżący"). Z uzasadnienia postanowienia organu II instancji wynika, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w B. prowadzi postępowanie egzekucyjne wobec majątku Skarżącego na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych przez Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w B. z [...] sierpnia 2014 r. o numerach: [...], [...], [...], [...]. Celem postępowania jest wyegzekwowanie należności z tytułu nienależnie pobranych płatności. W związku z tym, że Skarżący złożył zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, Naczelnik Urzędu Skarbowego w B. wystąpił do wierzyciela o zajęcie stanowiska w sprawie zgłoszonego zarzutu. Postanowieniem z [...] września 2014 r. znak [...] wierzyciel uznał wniesiony zarzut za nieuzasadniony. Na postanowienie wierzyciela Skarżący złożył zażalenie. Dyrektor P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. postanowieniem nr [...] z [...] października 2014 r. stwierdził jednak, że zażalenie zostało wniesione z uchybieniem terminu. W tej sytuacji postanowienie wierzyciela w sprawie wniesionego zarzutu stało się ostateczne. Następnie Naczelnik Urzędu Skarbowego w B. postanowieniem z [...] maja 2015 r. nr [...] uznał wniesione zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego za nieuzasadnione. Dyrektor Izby Skarbowej w B. rozpatrując zażalenie na to postanowienie przytoczył treść art. 33 i 34 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zwanej "u.p.e.a." i wskazał, że postępowanie egzekucyjne służy doprowadzeniu do wykonania obowiązków wynikających z rozstrzygnięć wydawanych w odrębnych postępowaniach lub wprost z przepisu prawa. W niniejszej sprawie dochodzone są należności z tytułu nienależnie pobranych płatności, określonych decyzjami, które są ostateczne, gdyż Skarżący nie wniósł od nich odwołań. Dopóki decyzje te nie zostaną wyeliminowane z obrotu prawnego, są wiążące, a zobowiązania w nich określone są wymagalne. Dalej organ wskazał, że przepis art. 146 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego został uwzględniony przez wierzyciela w postanowieniu z [...] września 2014 r. znak [...]. Przepis ten nie wyklucza możliwości wznowienia postępowania, a jedynie wskazuje formę rozstrzygnięcia wznowionego postępowania. Mając na względzie art. 146 § 1 kpa i okoliczność, iż od doręczenia decyzji upłynęło 5 lat, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B. nie wydał decyzji, na mocy której uchyliłby decyzje o przyznaniu płatności, a jedynie ograniczył się do wydania czterech decyzji z [...] października 2013 r. o stwierdzeniu wydania decyzji z naruszeniem prawa, o czym mowa w art. 151 § 2 kpa. Decyzje administracyjne wydane na podstawie art. 151 § 2 kpa określają w swoim zakresie kwoty, które zostałyby przyznane stronie, gdyby nie upływ terminu przedawnienia, w związku z czym są podstawą do wszczęcia postępowania windykacyjnego i żądania zwrotu nienależnie pobranych płatności, które już zostały wypłacone wnioskodawcy. Wypłata płatności w tej sprawie, uznanych następnie za nienależnie pobrane, nastąpiła w dniach: [...].02.2005 r., [...].03.2005 r.,[...].05.2006 r., [...].06.2006 r., natomiast decyzje Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w B. z [...] października 2013 r. o stwierdzeniu wydania decyzji z naruszeniem prawa, stanowiące pierwsze powiadomienie beneficjenta przez właściwe władze o nieuzasadnionym charakterze danej płatności, zostały doręczone Skarżącemu [...] października 2013 r., a więc przed upływem dziesięciu lat od daty płatności. Wierzyciel podniósł także, iż nie mógł uznać, że Skarżący działał w dobrej wierze, co mogłoby stanowić podstawę do przyjęcia krótszego"- czteroletniego - okresu między datą płatności pomocy a datą pierwszego powiadomienia beneficjenta przez właściwe władze o nieuzasadnionym charakterze danej płatności, wykluczającego obowiązek zwrotu płatności pobranej nienależnie (art. 73 ust. 5 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z 21.04.2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniach Rady (WE) Nr 1782/2003 i (WE) Nr 73/2009, oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) Nr 479/2008). Podkreślił także, iż składając wniosek o przyznanie płatności na rok 2004 i 2005 Skarżący złożył podpis pod oświadczeniem, że są mu znane zasady przyznawania płatności objętych wnioskiem o przyznanie płatności. Oznacza to, że znał przepisy określające zasady uzyskania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz płatności ONW, z których wynika m. in. że w przypadku otrzymania płatności, uznanych następnie za nienależne, powstaje obowiązek zwrotu nienależnie pobranych płatności. Końcowo organ odwoławczy stwierdził, że skoro wierzyciel uznał za niezasadny zarzut zgłoszony w oparciu o art. 33 pkt 1 u.p.e.a., to organ ten nie może kwestionować takiego rozstrzygnięcia. W skardze do tut. Sądu Skarżący podniósł, że wierzyciel - Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B. - niesłusznie uznał, że nie można stwierdzić działania zobowiązanego za działanie w dobrej wierze, co uzasadniałoby przyjęcie krótszego, czteroletniego okresu miedzy datą płatności pomocy a datą pierwszego powiadomienia beneficjenta przez właściwe władze o nieuzasadnionym charakterze danej płatność, wykluczającego obowiązek zwrotu nienależnie pobranej płatności. Taką możliwość daje art. 73 ust. 5 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z 21.04.2004 r. ustanawiający szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidziany w rozporządzeniu Rady (WE) Nr 1782/2003 oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) Nr 479/2008. Skarżący podniósł, że w 2005 roku miał 70 lat, a więc jako osoba w podeszłym wieku, z niepełnym wykształceniem podstawowym i z brakiem jakiejkolwiek znajomości zawiłych przepisów dotyczących przyznania płatności za rok 2004 i 2005, składając podpis pod oświadczeniem działał w dobrej wierze. Dodał, że złożył jedynie podpis pod wnioskiem, lecz sam go nie wypełnił, gdyż nie byłby w stanie go sam wypełnić jak też zrozumieć, o co w nim chodzi. Podkreślił, iż był przekonany, że wnioski zostały wypełnione prawidłowo, tym bardziej, iż przeprowadzona w późniejszym okresie kontrola nie wykazała żadnych nieprawidłowości w złożonych wnioskach. Skarżący wskazał, że dopiero po paru latach okazało się, iż są nieprawidłowości i obecnie jest zmuszany do zwrotu olbrzymich dla niego kwot. Nadmienił, że utrzymuje się jedynie z niewielkiej renty rolniczej, jest schorowany i potrzebuje pieniędzy na leki. Żądanie zaś zwrotu tak dużych kwot jest dla zobowiązanego krzywdzące, tym bardziej, że działał w dobrej wierze i nie zamierzał nikogo oszukać. W opinii Skarżącego, dochodzone należności uległy przedawnieniu, bowiem działał on w dobrej wierze. Na tej podstawie Skarżący wniósł o umorzenie postępowania egzekucyjnego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie zauważyć należy, iż zaskarżone postanowienie dotyczyło zarzutu przedawnienia w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, wniesionego w oparciu o art. 33 § 1 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Pkt 1 art. 33 stanowi, iż podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku. W skardze Skarżący nie stawia konkretnych zarzutów względem postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w B. Odnosi się do postępowania wierzyciela - Kierownika Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa - podnosząc zarzut przedawnienia dochodzonych należności. Skarżący przede wszystkim nie zgadza się ze stanowiskiem wierzyciela, który nie uznaje jego działania za działanie w dobrej wierze, co uzasadniałoby przyjęcie krótszego, czteroletniego okresu między datą płatności pomocy a datą pierwszego powiadomienia beneficjanta przez właściwe władze o nieuzasadnionym charakterze danej płatność, wykluczającego obowiązek zwrotu nienależnie pobranej płatności. Zgodnie z art. 73 ust. 5 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z 21.04.2004r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniach Rady (WE) Nr 1782/2003 i (WE) Nr 73/2009, oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) Nr 479/2008 obowiązek zwrotu płatności uznanej za nienależną lub nadmierną ulega przedawnieniu, jeżeli okres między datą płatności pomocy a datą pierwszego powiadomienia beneficjenta przez właściwe władze o nieuzasadnionym charakterze danej płatności jest dłuższy niż dziesięć lat. Okres ten ogranicza się do czterech lat, jeżeli beneficjent działał w dobrej wierze. Zdaniem Sądu organ w zaskarżonym postanowieniu prawidłowo odniósł się złożonego zarzutu. Wyjaśnił, że w niniejszej sprawie są dochodzone należności z tytułu nienależnie pobranych płatności, określone decyzjami o numerach: [...] z [...].04.2014 r., [...] z [...].04.2014 r, [...] z [...].04.2014 r., [...] z [...].04.2014 r. Decyzje te są ostateczne, gdyż Skarżący nie wniósł od nich odwołań. Zatem, dopóki przedmiotowe decyzje nie zostaną wyeliminowane z obrotu prawnego, są wiążące, a zobowiązania w nich określone są wymagalne. Podkreślić także należy, iż stosownie do art. 34 § 1 ustawy egzekucyjnej, zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 pkt 1-7, 9 i 10, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym - także na podstawie art. 33 § 1 pkt 8, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7, stanowisko wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążące. W postanowieniu z [...].09.2014 r. nr [...], wierzyciel uznał za nieuzasadniony zarzut przedawnienia obowiązku objętego w/w postępowaniem egzekucyjnym. Ustosunkowując się do zarzutu Skarżącego szczegółowo przedstawił kwestię przedawnienia powyższych należności, opierając się o przepisy prawa, a także o orzeczenia sądów administracyjnych. W związku z powyższym, skoro wierzyciel uznał za niezasadny zarzut zgłoszony w oparciu o art. 33 pkt 1, to w świetle powołanych przepisów organ nie może kwestionować takiego rozstrzygnięcia. Stanowisko takie zajął m. in. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 17.06.2009r. Sygn. akt II FSK 333/08. Oznacza to, że aby podnosić zarzut przedawnienia należy czynić to wzruszając decyzje ostateczne. Ze względu na powyższe, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd postanowił, jak w sentencji.