I SA/Bk 89/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz, Sędziowie sędzia SO del. do WSA Małgorzata Anna Dziemianowicz (spr.) sędzia WSA Andrzej Melezini, Protokolant st. sekretarz sądowy Beata Borkowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 5 maja 2016 r. sprawy ze skargi "A." s.c. F., J. S., K. Ż., H. Ż. w B. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w B. z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie obciążenia kosztami postępowania podatkowego, na które składają się koszty sporządzenia przez biegłego opinii dot. ustalenia średniej wartości rynkowej samochodu osobowego marki L. oddala skargę Przedmiotem skargi jest postanowienie Dyrektora Izby Celnej w B. z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...], utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Celnego w B. z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...], w którym obciążono "A" s.c. F.H.U.P. Export-Import J. S., K. Ż., H. Ż., kosztami postępowania podatkowego, na które składają się koszty sporządzenia wyceny nr [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r. samochodu osobowego marki [...]. Organ odwoławczy wskazał, że w dniu [...] marca 2015 r. wspólnik Spółki złożył deklarację uproszczoną nabycia wewnątrzwspólnotowego (AKC-U) dotyczącą ww. samochodu osobowego, w której zadeklarował podstawę opodatkowania w kwocie 31.297 złotych i podatek akcyzowy w kwocie 5.821 zł obliczony zgodnie ze stawką podatku 18,6%. W wyniku przeprowadzenia czynności sprawdzających, stwierdzono, że cena zakupu zgłoszonego pojazdu, i będąca jej konsekwencją podstawa opodatkowania znacznie odbiega bez uzasadnionej przyczyny od średniej wartości rynkowej tego samochodu (art. 104 ust. 11 ustawy o podatku akcyzowym). W trakcie prowadzonego postępowania, Naczelnik Urzędu Celnego w B. postanowieniem nr [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r. powołał w charakterze biegłego W. T. - certyfikowanego rzeczoznawcę z zakresu Techniki samochodowej i ruchu drogowego. Rzeczoznawca sporządził [...] sierpnia 2015 r. wycenę pojazdu w stanie, w jakim znajdował się pojazd w dniu nabycia wewnątrzwspólnotowego tj. w lutym 2015 r. Z tytułu wykonania ekspertyzy, biegły wystawił fakturę na kwotę 300,00 zł. Niniejsza opinia została przyjęta, jako dowód w sprawie określenia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym. Dyrektor Izby Celnej wskazał, że zgodnie z art. 104 ust. 10 ustawy o podatku akcyzowym, jeżeli wysokość podstawy opodatkowania ustalona z uwzględnieniem opinii biegłego odbiega co najmniej o 33% od zadeklarowanej podstawy opodatkowania, koszty opinii biegłego lub biegłych ponosi podatnik. W złożonej deklaracji podatnik określił podstawę opodatkowania na poziomie 31.297 zł, natomiast podstawa opodatkowania ustalona z uwzględnieniem opinii biegłego wyniosła 59.450 zł. Porównanie tych wartości doprowadziło do ustalenia, iż podstawa opodatkowania zadeklarowana przez podatnika jest o 90% niższa od określonej w oparciu o wycenę biegłego rzeczoznawcy. Zatem bezsprzecznie zachodzi podstawa do obciążenia podatnika kosztami opinii biegłego, o której mowa w wyżej cytowanym przepisie. Końcowo organ podniósł, że ustalenie średniej wartości rynkowej pojazdu będącego przedmiotem postępowania lub ocena rynku zakupu, może być przedmiotem kontroli wyłącznie w sprawie w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego, nie zaś w postępowaniu wpadkowym, dotyczącym obciążenia podatnika kosztami sporządzenia opinii biegłego. W skardze złożonej do Sądu strona zarzuciła naruszenie art.122, art. 180, art. 187 § 1, art. 191 i art. 197 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa, poprzez nie wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy i rozstrzygnięcie na podstawie niepełnego materiału dowodowego. Zdaniem autora skargi rzeczoznawca nie rozkodował auta co doprowadziło do określenia wartości auta nie z daty produkcji, a z rocznika modelowego o jeden rok młodszego. Ponadto, rzeczoznawca nie widział auta a z opinii wynika, że jest przybliżona oceną wartości. Cena auta zgłoszona przez spółkę była adekwatna do rynku USA. Strona wniosła o uchylenie skarżonego postanowienia. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) - dalej jako "p.p.s.a." - stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a.). Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wykładnia powołanego wyżej przepisu wskazuje, że sąd ma prawo ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Oceniając zaskarżone postanowienie organu odwoławczego z punktu widzenia wskazanych powyżej kryteriów stwierdzić należy, że nie narusza ono prawa w stopniu powodującym konieczność wyeliminowania go z obrotu prawnego. Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest zasadność obciążenia strony skarżącej kosztami postępowania wynikającymi z powołania przez organ podatkowy biegłego rzeczoznawcy celem ustalenia wartości pojazdu [...] w stanie, w jakim znajdował się w dniu nabycia wewnątrzwspólnotowego, tj. w lutym 2015 r. W postępowaniu administracyjnym obowiązuje zasada ponoszenia kosztów postępowania przez Skarb Państwa bądź przez jednostki samorządu terytorialnego. Wynika ona z art. 264 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (dalej O.p.). Przepisy wprowadzają jednak wyjątki związane z obciążaniem kosztami strony. Ponieważ oznacza to wyłom od reguły, musi bezpośrednio wynikać z konkretnego przepisu. Zgodnie z art. 267§1 pkt 4 O.p. organ podatkowy ustala, w drodze postanowienia, wysokość kosztów postępowania, które obowiązana jest ponieść strona oraz termin i sposób ich uiszczenia. Stosownie do treści art. 104 ust. 10 ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym - jeżeli wysokość podstawy opodatkowania ustalona z uwzględnieniem opinii biegłego odbiega co najmniej 33% od zadeklarowanej podstawy opodatkowania koszty opinii biegłego ponosi podatnik. W realiach niniejszej sprawy mamy do czynienia z sytuacją przewidzianą w zacytowanym przepisie. Skarżąca Spółka złożyła deklarację uproszczoną nabycia wewnątrzwspólnotowego dotyczącą pojazdu osobowego marki [...] i zadeklarowała podstawę opodatkowania w kwocie 31297 zł. Organ – w oparciu o wyniki czynności sprawdzających – ustalił, iż cena zakupu zgłoszonego pojazdu, a tym samym podstawa opodatkowania, znacznie odbiega (bez uzasadnionej przyczyny) od średniej wartości rynkowej tego samochodu. Dopuszczony przez organ dowód z opinii biegłego rzeczoznawcy pozwolił organowi na ustalenie średniej rynkowej wartości pojazdu i po porównaniu cen (deklarowanej z ustaloną przez biegłego) wysnucie wniosku, iż podstawa opodatkowania zadeklarowana przez Spółkę jest o 90% niższa od określonej w wycenie rzeczoznawcy. Sąd zauważa, iż obowiązujące od 1 stycznia 2003 r. brzmienie art. 269 O.p. daje organom możliwość rozstrzygania o wysokości kosztów, które strona obowiązana jest ponieść w każdym stadium postępowania. Wydane na tej podstawie postanowienie o kosztach postępowania jest odrębnym aktem administracyjnym, dotyczącym kwestii incydentalnej, niezwiązanej z istotą sprawy lecz z czynnościami postępowania (wyrok NSA z dnia 26 kwietnia 2000 r. IIISA 1484/99). Oznacza to, że w tym incydentalnym, wpadkowym postępowaniu ograniczonym do kosztów postępowania (wysokości i zasady ponoszenia) nie bada się merytorycznych zarzutów związanych z opinią biegłego. Zatem twierdzenia skarżącego dotyczące braku rozkodowania numeru WIN pojazdu, czy też braku dokonania oględzin pojazdu są argumentami, które winny być podniesione w postępowaniu zmierzającym do określenia zobowiązania podatkowego. Podobnie Sąd ocenia zarzuty dotyczące cen rynkowych spornego pojazdu, jako zgłoszone w niewłaściwym postępowaniu. Reasumując Sąd nie dopatrzył się naruszeń skutkujących uwzględnieniem skargi. Kwestię zupełności zebranego materiału dowodowego, jak też merytorycznej oceny opinii biegłego pozostawił do me4rytorycznej oceny w odrębnym postępowaniu. Z tych wszystkich względów Sąd orzekł jak w sentencji , działając w oparciu o art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.).-