I SA/Bk 9/09
PostanowienieWSA w Białymstoku2009-02-02
Skład orzekający: Barbara Romanczuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która wykaże trudną sytuację materialną, w tym niskie dochody, wysokie wydatki i zadłużenie, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata?Ratio decidendi
Osoba fizyczna spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W sytuacji, gdy dochód dwuosobowej rodziny jest niski (około 1250 zł miesięcznie), wydatki stałe wysokie (około 593 zł miesięcznie bez kosztów utrzymania), brak jest oszczędności, a istnieje znaczne zadłużenie, można stwierdzić brak możliwości poniesienia kosztów postępowania.Stan faktyczny
U. Ś. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, w sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych. Wnioskodawczyni podała, że jej miesięczny dochód z mężem wynosi około 1250 zł, a miesięczne wydatki około 593 zł. Wskazała również na znaczne zadłużenie z tytułu czynszu (ponad 7600 zł) i brak oszczędności. Wnioskodawczyni posiada samochód. Sąd analizował jej sytuację materialną w kontekście przepisów Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału I: Barbara Romanczuk, po rozpoznaniu w dniu 2 lutego 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi U. Ś. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] listopada 2008 r. Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2006 rok p o s t a n a w i a przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.
U. Ś. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata podając,
iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem J. Ś.. Wnioskodawczyni wskazała ponadto, iż na miesięczny dochód rodziny składa się jej wynagrodzenie uzyskiwane z umowy zlecenia w wysokości około 800 zł oraz renta męża w wysokości 450 zł. Skarżąca nie posiada żadnego majątku, zgromadzonych oszczędności czy też przedmiotów wartościowych. Wnioskodawczyni podkreśliła,
iż często pieniędzy nie starcza jej na życie. Dodatkowo wskazała, iż ma zaległości
w opłacaniu czynszu za mieszanie w wysokości około 9.000 zł (k. 5 -7).
W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 20 stycznia 2009 roku (k. 15) wnioskodawczyni podkreśliła, iż mieszka w spółdzielczym lokatorskim mieszkaniu,
a do miesięcznych wydatków jej rodziny należy zaliczyć opłacenie: czynszu
za mieszkanie – około 380 zł, gazu – 40 zł, energii elektrycznej – 60 zł, telefonu – 50 zł, OC za samochód – 154 zł rocznie (około 13 zł miesięcznie) oraz zakup leków – 50 zł. Ponadto wnioskodawczyni wskazała, iż ze swojego wynagrodzenia wpłaca maksymalne kwoty na zadłużenie w Spółdzielni z tytułu czynszu, które na dzień [...]12.2008 roku wynosiło 7.674,29 zł, pozostawiając kwotę niezbędną do egzystencji (k. 17).
Na tej podstawie skarżąca wywiodła, iż nie jest w stanie pokryć całości kosztów sądowych oraz ustanowić adwokata. Do wniosku U. Ś. dołączyła kopie dokumentów potwierdzających wysokość ponoszonych wydatków
i uzyskiwanego dochodu oraz potwierdzających stan zadłużenia z tytułu czynszu
(k. 17-29).
Zgodnie z treścią art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego następuje, gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Warunkiem przyznania przedmiotowego uprawnienia stronie, jest wykazanie przez nią, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Na wnioskodawcy spoczywa zatem ciężar dowodu, w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania.
Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych stanowi bowiem w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny.
W rozpatrywanej sprawie U. Ś. spełniła ustawowe przesłanki do udzielenia jej prawa pomocy w zakresie całkowitym, a mianowicie w odniesieniu do zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata.
W złożonym oświadczeniu wnioskodawczyni wykazała bowiem, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem. Źródłem utrzymania dwuosobowej rodziny pozostaje dochód w wysokości około 1250 zł (wynagrodzenie uzyskiwane z tytułu umowy zlecenia w wysokości około 800 zł oraz renta uzyskiwana przez męża wnioskodawczyni w wysokości 450 zł). Miesięczne wydatki związane z utrzymaniem rodziny wynoszą około 593 zł. Nadto wnioskodawczyni ze swojego wynagrodzenia wpłaca maksymalne kwoty na zadłużenie w Spółdzielni z tytułu czynszu, które na dzień [...]12.2008 roku wynosiło 7.674,29 zł, pozostawiając sobie jedynie kwotę niezbędną do egzystencji. W stosunku do wnioskodawczyni toczy się także postępowanie w sądzie powszechnym o eksmisję jej rodziny z zajmowanego mieszkania, z uwagi na niepłacenie czynszu (k. 17, 21, 26 -29).
Majątek U. Ś. stanowi jedynie samochód marki [...], rok produkcji [...] (k. 21, 23).
Powyższe okoliczności, a w szczególności wysokość miesięcznego dochodu dwuosobowej rodziny skarżącej, który kształtuje się na poziomie 1.250 zł, a także zestawienie stałych wydatków rodziny skarżącej, które (bez kosztów zakupu żywności) wynoszą około 593 zł miesięcznie oraz brak zgromadzonych oszczędności i zadłużenie wobec Spółdzielni Mieszkaniowej pozwalają na stwierdzenie, iż U. Ś. nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowoadministracyjnego.
Z przyczyn wskazanych powyżej, na podstawie art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło