I SA/Bk 955/16

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału I: Tomasz Oleksicki, po rozpoznaniu w dniu 20 października 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi R. J. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] lipca 2016 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2012 r. wraz z odsetkami za zwłokę oraz rozłożenia na raty zaległości podatkowej wraz z należnymi odsetkami za zwłokę p o s t a n a w i a - odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. R. J. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz ze współmałżonką I. J. oraz uczącą się córką P. J. ([...] lat). Źródło miesięcznego utrzymania rodziny stanowi wynagrodzenie uzyskiwane przez I. J. w wysokości 1.500 zł netto. Wnioskodawca jest osobą niepracującą, nie osiąga dochodu. Wykazane wydatki i zobowiązania stałe to: abonament C. – 120 zł; ubezpieczenie – około 460 zł; Internet – 60 zł; telefon – 108,20 zł; abonament P. – 112 zł; energia elektryczna – około 300 zł; wywóz śmieci – 30 zł; rata spłaty pożyczek – łącznie 2.081,11 zł; rata spłaty kredytu – 71,98 zł. Po opłaceniu wszystkich rachunków na jednego członka rodziny pozostaje kwota około 300 zł. Dodatkowo skarżący spłaca zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2012 r. w wysokości 200 zł. Małżonka i córka R. J. nie posiadają majątku. Wnioskodawca nie posiada zgromadzonych oszczędności (k. 12 – 15). W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego z dnia 30 września 2016 r. (k. 24) R. J. oświadczył, że zamieszkuje pod adresem K. [...], bez tytułu prawnego, gdyż nieruchomość ta należy do jego ojca. Skarżący i jego współmałżonka nie prowadzą działalności gospodarczych (obecnie są one zawieszone). Wnioskodawca nie jest zarejestrowany w urzędzie pracy, jest dopisany do ubezpieczenia współmałżonki. Dochód netto I. J. za okres lipiec – wrzesień to 774,44 zł (z uwagi na okres urlopowy). Miesięczny dochód współmałżonki (bez potrąceń wynikających z okresu urlopowego) to 1.500 zł netto (k. 27 – 28). Wykazane wydatki miesięczne ponoszone (po połowie) wraz z rodzicami to: abonament telewizja satelitarna – 115 zł; energia elektryczna – 343,37 zł; abonament RTV – 22,70 zł oraz wywóz śmieci – 140 zł kwartalnie; opłata za wodę – 85,15 zł kwartalnie. Dodatkowo wnioskodawca opłaca własne miesięczne wydatki tj. raty spłaty 10 pożyczek (w tym mieszkaniowa i na zakup telewizora) – 5.508,64 zł, a także abonament za Internet i telefon – łącznie 111,18 zł (k. 31). R. J. dołączył do akt sprawy: wyciągi z CEiDG potwierdzające zawieszenie prowadzonych działalności gospodarczych (k. 29 – 30); umowy pożyczek (k. 38 – 39, k. 42 – 61); zeznanie podatkowe PIT 36 za 2015 r. (k. 67 – 69); deklaracje podatkowe (k. 70 – 77); wyciągi z kont bankowych (k. 78 – 91); faktury i rachunki (k. 33 – 37, k. 40 – 41). Zgodnie z treścią art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Na wnioskodawcy spoczywa ciężar dowodu, a w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. W tym stanie rzeczy rozstrzygniecie sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (vide: J. Tarno, Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. Lexis Nexis, Warszawa 2006, s. 504; B. Dauter i inni, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. Zakamycze, Kraków 2005, s. 592). Na wstępie należy wskazać, że na obecnym etapie postępowania koszty sądowe w sprawie niniejszej ograniczają się do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 500 zł. W złożonym oświadczeniu R. J. oświadczył, że obecnie jedyne źródło miesięcznego utrzymania trzyosobowej rodziny stanowi dochód uzyskiwany przez I. J. z tytułu zatrudnienia w [...] W. O. G. w B. w wysokości 1.039,08 zł (średnia brutto za okres lipiec – wrzesień br.) k. 62, przy czym miesięczny dochód współmałżonki skarżącego (bez potrąceń wynikających z okresu urlopowego) to 1.500 zł netto. Wnioskodawca dnia [...] listopada 2014 r. zawiesił prowadzoną działalność gospodarczą (k. 29), jest osobą bezrobotną, niezarejestrowaną w urzędzie pracy. I. J. zawiesiła prowadzoną działalność gospodarczą dnia [...] czerwca br. (k. 30). Dodatkowo w wyniku analizy dołączonych do akt sprawy wyciągów z kont i rachunków bankowych za lipiec – wrzesień 2016 r. (k. 78 – 91) ustalono, że I. J. dnia [...] lipca br. uzyskała prowizję za działalność w charakterze agenta ubezpieczeniowego G. Ż. T.U. S.A. w wysokości 1.848,39 zł (k. 84), co stanowi średnio 616 zł, w przeliczeniu na poszczególne miesiące badanego okresu. Wyszczególnione wydatki miesięczne płacone po połowie z rodzicami skarżącego to: abonament telewizja satelitarna – 115 zł; energia elektryczna – 343,37 zł; abonament RTV – 22,70 zł; wywóz śmieci – 46 zł (140 zł kwartalnie); opłata za wodę – 28 zł miesięcznie (85,15 zł kwartalnie), co daje łącznie 555,07 zł, z czego wnioskodawca uiszcza połowę opłat tj. 277 zł. Ponadto, wnioskodawca zgodnie z treścią złożonego oświadczenia (k. 31) opłaca własne miesięczne wydatki tj. raty spłaty 10 pożyczek (w tym mieszkaniowa i na zakup telewizora) – 5.508,64 zł oraz abonament za Internet i telefon – razem 111,18 zł. Łącznie wykazane wydatki miesięczne rodziny wynoszą 5.896,82 zł. Podkreślenia wymaga, że kwota ta nie obejmuje kosztów zakupu żywności i środków czystości. Skarżący nie posiada majątku wraz z rodzina zajmuje nieruchomość należącą do swojego ojca. W okresie styczeń 2014 r. – styczeń 2016 r. R. J. zaciągnął 10 pożyczek na łączną kwotę 194.167 zł, całkowita kwota do zapłaty (wraz z odsetkami, ubezpieczeniem i prowizją) wynosi 317.589 zł (k. 38, k. 42, k. 45, k. 48, k. 50, k. 53, k. 56, k. 59, k. 63). Podsumowując zatem, wykazany miesięczny dochód rodziny skarżącego stanowi aktualnie kwota około 2.116 zł, Jedynym żywicielem rodziny pozostaje I. J. osiągająca miesięczne wynagrodzenie z tytułu: zatrudnienia w [...] W. O. G. w B. w wysokości 1.500 zł netto k. 15 oraz nieregularny dochód z tytułu działalności w charakterze agenta ubezpieczeniowego G. Ż. T.U. S.A. tj. średnio 616 zł, w analizowanym okresie lipiec – wrzesień br. Wydatki miesięczne rodziny to łącznie około 5.896,82 zł (raty spłaty zaciągniętych kredytów i wyszczególnione opłaty miesięczne), kwota ta nie obejmuje kosztów zakupu żywności i środków czystości. Mając na uwadze powyższe okoliczności to należało stwierdzić, iż u podstaw negatywnego rozstrzygnięcia w zakresie prawa pomocy – odmowa zwolnienia od kosztów sądowych, legła okoliczność, iż wykazane miesięczne wydatki (5.896,82 zł) znacząco przekraczają uzyskiwany dochód rodziny (2.116 zł) tj. o kwotę około 3.700 zł. Jako źródło finasowania wydatków (spłata pożyczek i kredytów bankowych) skarżący wskazał pomoc rodziców (k. 1 akt administracyjnych). Okoliczność ta jako budząca wątpliwości nie zasługuje na uwzględnienie. Zasady logiki i życiowego doświadczenia wskazują, iż trudno przyjąć za wiarygodny fakt, iż co miesiąc najbliższa rodzina pokrywa około 3.700 zł wydatków małż. J., jest to bowiem znaczna kwota. Wnioskodawca nie wykazał przy tym, zaległości z tytułu spłat rat zaciągniętych zobowiązań finansowych. Podkreślenia wymaga również, iż skarżący mimo wielości zaciągniętych pożyczek nie wykazał zgromadzonych oszczędności. Poza tym bank (zdecydowana większość umów pożyczek gotówkowych została zawarta w B. M.) udzielając kolejnych kredytów z całą pewnością bierze pod uwagę sytuację finansową pożyczkobiorcy – musi on wykazać istnienie zdolności kredytowej, w tym okoliczność czy uzyskiwany dochód wystarcza zarówno na spłatę rat zaciągniętych zobowiązań oraz na pokrycie kosztów utrzymania rodziny. W sytuacji braku wystarczającego dochodu bank nie udziela wnioskowanego kredytu bankowego. Powyższe okoliczności pozwalają na stwierdzenie, iż R. J. w złożonym oświadczeniu dla potrzeb postepowania wpadkowego w zakresie prawa pomocy przedstawił jedynie okoliczności mogące świadczyć o złej sytuacji materialnej, co w konsekwencji czyni złożone oświadczenie w zakresie przyznania prawa pomocy niewiarygodnym. Dlatego też, mając na uwadze powyższe na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.