I SA/Bk 958/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz, Sędziowie sędzia WSA Andrzej Melezini, sędzia WSA Jacek Pruszyński (spr.), Protokolant st. sekretarz sądowy Beata Borkowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 2 marca 2016 r. sprawy ze skargi H. W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w B. z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automacie poza kasynem gry oddala skargę Zaskarżoną do Sądu decyzją z dnia [...] lipca 2015 r., Nr [...] Dyrektor Izby Celnej w B. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w Ł. z dnia [...] maja 2015 r. Nr [...] wymierzającą H. W. (dalej powoływana także jako "Skarżąca"), karę pieniężną w wysokości 24 000 złotych z tytułu urządzania gier na automatach A. i B. poza kasynem gry. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ stwierdził, że warunki urządzania i zasady prowadzenia działalności w zakresie gier losowych, zakładów wzajemnych i gier na automatach określa ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz.U. nr 201, poz. 1540 ze zm., dalej powoływana w skrócie jako "u.g.h."). Organ wskazał, że z akt sprawy wynika, że automaty A. i B. użytkowane były w należącym do Skarżącej lokalu Bar "K." w G., to jest poza kasynem gry. W dniu [...] października 2010 r. funkcjonariusze celni Urzędu Celnego w Ł. przeprowadzili w ww. lokalu kontrolę w zakresie urządzania i prowadzenia gier hazardowych, w wyniku której automaty zostały zatrzymane jako dowód w postępowaniu karnym skarbowym. Podkreślono, że biegły sądowy przy Sądzie Okręgowym w B. A. C. powołany w sprawie karnej skarbowej w opinii z dnia [...] grudnia 2010 r. odnośnie badanych automatów A. i B. stwierdził między innymi, że gry na ww. automatach mają charakter pieniężny, gry nie mają charakteru zręcznościowego, gdyż o wygranej decyduje algorytm gry a nie grający. Ponadto ostateczną decyzją z dnia [...] kwietnia 2014 r., nr [...] Minister Finansów rozstrzygnął, że gry prowadzone na automatach A. i B. są grami na automatach w rozumieniu art. 2 ust. 5 u.g.h. Organ podkreślił, że z akt sprawy wynika, że zgodnie z umową o wspólnym przedsięwzięciu z dnia 18 września 2010 r. zawartą pomiędzy H. Spółką z o.o. a Skarżącą, strony umowy dzieliły się zyskami z eksploatacji ww. urządzeń, w szczególności Skarżąca przekazywała Spółce ryczałtową kwotę 1500 zł brutto miesięcznie, zaś pozostałe środki zatrzymywała Skarżąca. Zatem to Skarżąca w ramach prowadzonej działalności gospodarczej w celu osiągania dodatkowych dochodów zawarła umowę o wspólnym przedsięwzięciu z H. Spółką z o.o., w ramach której w lokalu Bar "K." wspólnie z ww. spółką urządzała gry na automatach. W ramach tego wspólnego przedsięwzięcia Strona umożliwiała funkcjonowanie automatów poprzez zapewnienie im odpowiedniego miejsca i zasilania elektrycznego, sprawowała stałą opiekę nad ustawionymi w lokalu urządzeniami, dbała o ich czystość, właściwe eksponowanie i atrakcyjny wygląd, informowała serwisantów właściciela maszyn o konieczności przyjazdu ze względu na awarię lub konieczności opróżnienia urządzeń z wpłaconych pieniędzy oraz prowadziła ewidencję wygranych w celu rozliczania się z właścicielem urządzeń. Mając na względzie powyższy stan faktyczny i prawny, należy jednoznacznie stwierdzić, że Skarżąca urządzała gry na urządzeniach A. i B. będących automatami w rozumieniu przepisów ustawy o grach hazardowych, poza kasynem gry. Tym samym Skarżąca podlega karze pieniężnej o której mowa w art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h., wysokość której określa art. 89 ust. 2 pkt 2 ustawy, to jest w wysokości 12 000 zł od każdego automatu. Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku wywiodła Skarżąca, zaskarżając ją w całości. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, mające wpływ na treść wydanej decyzji, a mianowicie przepisu art. 187 § 1 w związku z art. 235 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2015 r. poz. 613 ze zm., dalej powoływana jako o.p.) poprzez dokonanie wybiórczej, dowolnej i sprzecznej z zasadami doświadczenia życiowego oceny materiału dowodowego zebranego w sprawie poprzez: a) pominięcie dowodu z zeznań H. W. złożonych w dniu [...] października 2010 r. w tej części, z której wynika, że H. W. informowała serwisantów właściciela maszyn o konieczności przyjazdu ze względu na konieczność opróżnienia urządzeń z wpłacanych pieniędzy oraz że H. W. do dnia złożenia zeznań nie rozliczała się jeszcze z właścicielem automatów i nie wiedziała jak będzie wyglądało ostateczne rozliczenie finansowe, a powyższe skutkowało błędnym przyjęciem przez organy I i II instancji za okoliczność bezsporną w sprawie, że H. W. w ramach prowadzonej działalności gospodarczej w celu osiągnięcia dodatkowych dochodów zawarła umowę o wspólnym przedsięwzięciu z H. Sp. z o.o. i wspólnie z w/wymienioną firmą urządzała gry na automatach; b) nie wyjaśnienie przez organy I i II instancji rozbieżności pomiędzy zapisami umowy o wspólnym przedsięwzięciu z dnia [...] września 2010 r. zawartej pomiędzy H. Spółka z o.o. a Skarżącą, a zeznaniami H. W. w części, z której wynika, że celem wstawienia do jej lokalu urządzeń do gier było przyciągnięcie młodzieży do lokalu oraz że nie osiągała żadnych dochodów z urządzeń postawionych w jej lokalu, a w konsekwencji pominięcie przez organy I i II instancji, że na mocy umowy H. W. nie była urządzającym gry na automatach, a w rzeczywistości na mocy tej umowy wydzierżawiała firmie H. Spółka z o.o. część powierzchni swojego lokalu; c) błąd w ustaleniach faktycznych prowadzący do przyjęcia, że urządzenia do gier A. i B. są automatami w rozumieniu art. 2 ust. 5 u.g.h. na skutek oparcia się na wadliwej i wewnętrznie sprzecznej opinii z dnia [...] grudnia 2010 r. przeprowadzonej na potrzeby sprawy karnej skarbowej o sygn. akt [...], d) błędne zaprotokołowanie przez przesłuchującego w dniu [...] października 2010 r. w części "Do tej pory wpłaciłam w dniu [...].09.2010 1300,00 zł za dzierżawę automatów na co posiadam pokwitowanie wystawione przez firmę H. Sp. z o.o. w ul. [...] podczas gdy H. W. w rzeczywistości zeznała, że otrzymała od w/wymienionej firmy kwotę 900 złotych na opłatę za prąd, zużyty przez urządzenia do gier. Ponadto Skarżąca zarzuciła nie wyjaśnienie przez organy I i II instancji, czy firma H. Sp. z o.o. miała zezwolenie wydane przed dniem 1 stycznia 2010 r. na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych lub gier na automatach urządzanych w salonach, a co za tym idzie czy mogła wstawić do lokalu skarżącej urządzenia do gier, zgodnie z art. 129 ust. 1 u.g.h., a powyższe skutkowało przedwczesnym uznaniem Skarżącej za urządzającego gry na automatach poza kasynem gry oraz naruszenie prawa materialnego w postaci art. 89 ust. 1 u.g.h. poprzez dokonanie jego niewłaściwej wykładni polegającej na przyjęciu, że urządzającym gry na automatach jest nawet taka osoba, która nie czerpie żadnych korzyści finansowych z postawionych urządzeń do gier. Wskazując na powyższe naruszenia Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją wydanie decyzji organu I instancji a także o zasądzenie zwrotu kosztów postepowania według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę, organ podtrzymując stanowisko w sprawie, wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu urządzania poza kasynem gier na dwóch automatach. Podstawę prawną działania organów stanowią przepisy u.g.h. Stosownie do art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. karze pieniężnej podlega urządzający gry na automatach poza kasynem gry. W świetle brzmienia art. 6 ust. 1 u.g.h. działalność w zakresie gier na automatach może być prowadzona na podstawie udzielonej koncesji na prowadzenie kasyna gry i urządzanie takich gier jest dozwolone wyłącznie w kasynach gry. Zgodnie z art. 14 ust. 1 u.g.h. urządzanie gier cylindrycznych, gier w karty, gier w kości oraz gier na automatach dozwolone jest wyłącznie w kasynach gry. Zgodnie z dyspozycją art. 2 ust. 3 u.g.h. grami na automatach są gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych, o wygrane pieniężne lub rzeczowe, w których gra zawiera element losowości. Zakres definicji legalnej gry na automatach został poszerzony w art. 2 ust. 5 u.g.h., według którego grami na automatach są także gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych, organizowane w celach komercyjnych, w których grający nie ma możliwości uzyskania wygranej pieniężnej lub rzeczowej, ale gra ma charakter losowy. W podstawach faktycznych kontrolowanego rozstrzygnięcia Dyrektor Izby Celnej wskazał, że automaty A. i B. użytkowane były w należącym do Skarżącej lokalu Bar "K." w G., to jest poza kasynem gry. Podstawę wydania skarżonej decyzji stanowiły w szczególności - protokół z kontroli przeprowadzonej w ww. lokalu w dniu [...] października 2010 r. przez funkcjonariuszy Urzędu Celnego w Ł., opinia z dnia [...] grudnia 2010 r. sporządzona przez biegłego sądowego A. C. oraz ostateczna decyzja Ministra Finansów z dnia [...] kwietnia 2014 r. Z powyższych dokumentów bezsprzecznie wynika, że sporne urządzenia są automatami do gier w rozumieniu u.g.h. Wynik gry na każdym z automatów nie jest uzależniony od umiejętności gracza lecz od przypadku, od algorytmu gry zapisanego na urządzeniu. Tym samym, gry na takim urządzeniu mają cechy gier losowych, o których mowa w art. 2 ust. 5 u.g.h. Biorąc pod uwagę prawidłowo ustalony stan faktyczny sprawy oraz przeprowadzoną wykładnię mających w sprawie zastosowanie przepisów prawa materialnego zasadnie przyjęto, że Skarżąca urządzała w kontrolowanej lokalizacji gry na automatach hazardowych. A zatem, wbrew stanowisku autora skargi, stan faktyczny sprawy podlega subsumcji pod normę prawną zawartą w art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 oraz art. 14 ust. 1 u.g.h. Wskazać należy, że błędne jest stanowisko Skarżącej, jakoby nie była osobą urządzającą gry w rozumieniu u.g.h. bowiem nie czerpała korzyści finansowych z postawionych w jej lokalu urządzeń. Zgodnie z art. 89 ust. 1 u.g.h. karze pieniężnej podlega: (1) urządzający gry hazardowe bez koncesji lub zezwolenia, bez dokonania zgłoszenia, lub bez wymaganej rejestracji automatu lub urządzenia do gry; (2) urządzający gry na automatach poza kasynem gry; (3) uczestnik w grze hazardowej urządzanej bez koncesji lub zezwolenia. Przepis ten nie wprowadza zatem jakichkolwiek ograniczeń podmiotowych co do kategorii podmiotów podlegających karze za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry, stanowiąc, że karze pieniężnej podlega "urządzający gry". Stąd każdy, kto popełni wskazany delikt administracyjny podlega karze pieniężnej. Zgodzić się należało z organem, że mając na uwadze językową definicję podmiotu urządzającego grę, będzie nim każdy podmiot (osoba fizyczna, osoba prawna, jednostka organizacyjna nie posiadająca osobowości prawnej), która zapewnia, stwarza czy też organizuje warunki umożliwiające udział w takiej grze na automatach prowadzonej poza kasynem gry. Z akt sprawy wynika, iż Skarżąca w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, zawarła w dniu [...] września 2010 r. umowę o wspólnym przedsięwzięciu z H. Spółką z o.o., w ramach której w lokalu Bar "K." wspólnie z ww. spółką urządzała gry na automatach. W treści tej umowy czytamy m.in., że jej przedmiotem było "ustalenie zasad prowadzenia wspólnego przedsięwzięcia oraz osiągania przez strony dochodów w zakresie poszerzenia oferty dla klientów Partnera I, przy pomocy wspólnej eksploatacji urządzeń do gier rozrywkowych (zręcznościowych) Partnera II wymienionych w załączniku nr 1 do umowy w lokalu użytkowym Partnera I". Zgodnie zaś z § 1 pkt 3 ww. umowy, Partner II (H. Sp. z o.o.) za zgodą Partnera I (H. W.) zainstaluje w lokalu urządzenia do gier rozrywkowych wymienione w załączniku nr 1 do umowy, a strony będą je wspólnie eksploatować na zasadach niniejszej umowy. Nie budzi zatem wątpliwości, że w ramach tego wspólnego przedsięwzięcia Skarżąca umożliwiała funkcjonowanie automatów poprzez zapewnienie im odpowiedniego miejsca i zasilania elektrycznego, sprawowała stałą opiekę nad ustawionymi w lokalu urządzeniami, dbała o ich czystość, właściwe eksponowanie i atrakcyjny wygląd, informowała serwisantów właściciela maszyn o konieczności przyjazdu ze względu na awarię lub konieczności opróżnienia urządzeń z wpłaconych pieniędzy oraz prowadziła ewidencję wygranych w celu rozliczania się z właścicielem urządzeń. Tym samym, Skarżąca wspólnie z H. Sp. z o.o. w Warszawie eksploatowała automaty do gier w rozumieniu u.g.h., a zatem była podmiotem urządzającym gry w rozumieniu art. 89 ust. 1 u.g.h. Podnoszona w skardze kwestia wzajemnych rozliczeń finansowych pomiędzy Skarżąca i spółką H. nie ma istotnego znaczenia, dla oceny, czy Skarżąca była podmiotem "urządzającym gry" w rozumieniu art. 89 ust. 1 u.g.h. Uregulowanie przez Skarżąca na rzecz spółki kwoty 1300 zł, a następnie zwrot tej kwoty z tytułu zużytej energii elektrycznej przez automaty do gier, wskazuje jedynie, że Skarżąca podejmując współpracę z H. Sp. z o.o. uczyniła to celem osiągnięcia korzyści finansowych, czy to z tytułu zwiększenia przychodów w lokalu i przyciągnięcia młodzieży, czy też bezpośrednich dochodów z urządzanych na automatach grach losowych. Fakt, iż sporne automaty zostały "dość" szybko zajęte przez organy celne, co skutkowało brakiem pełnego rozliczenia się Skarżącej ze Spółką H. nie może w żaden sposób wpływać na ocenę, czy Skarżąca była osobą urządzającą gry na automatach. Wbrew twierdzeniom Skarżącej brak jest również jakichkolwiek podstaw do przyjęcia, że przedmiotem zawartej umowy o wspólnym przedsięwzięciu ze spółką H. z dnia [...] września 2010 r. była jedynie dzierżawa części lokalu pod automaty, skoro z jej treści w sposób nie budzący wątpliwości wynika, że Skarżąca zobowiązała się do wspólnego ze spółką prowadzenia przedsięwzięcia polegającego na eksploatowaniu urządzeń do gier. Sąd nie podziela również pozostałych zarzutów skargi. W kontrolowanej sprawie organy podjęły wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Zebrały i rozpatrzyły materiał dowodowy wystarczający do podjęcia rozstrzygnięcia. W ocenie Sądu dokonanej ocenie zebranego materiału dowodowego nie sposób zarzucić dowolności. Z wyrażonej w art. 191 o.p. zasady swobodnej oceny dowodów wynika, że organ podatkowy - przy ocenie stanu faktycznego - nie jest skrępowany żadnymi regułami ustalającymi wartość poszczególnych dowodów. Organ ten, według swej wiedzy, doświadczenia oraz wewnętrznego przekonania, ocenia wartość dowodową poszczególnych środków dowodowych i wpływ udowodnienia jednej okoliczności na inne. Wyciągnięte w sprawie wnioski są logicznie poprawne i merytorycznie uzasadnione. Zaskarżona decyzja zawiera pełne uzasadnienie faktyczne i prawne. Poszczególne dowody poddano szczegółowej analizie i ocenie, dowody zostały także ocenione we wzajemnej łączności. Organ dokonał również oceny argumentów i dowodów przedstawianych przez stronę. Postępowanie zostało przeprowadzone w sposób budzący zaufanie do tych organów, które udzielały stronie niezbędnych informacji i wyjaśnień o przepisach prawa pozostających w związku z przedmiotem tego postępowania. Organy wyjaśniły też stronie zasadność przesłanek, którymi kierowały się przy załatwianiu sprawy. W szczególności organ prawidłowo oparł się, między innymi, na dokumencie stanowiącym opinię biegłego sądowego (z zakresu mechaniki technicznej, ogólnej budowy i eksploatacji maszyn, teorii maszyn i mechanizmów techniki komputerowej) A. C. Opinia ta została sporządzona na podstawie przeprowadzonego badania spornych automatów i opisuje sposób ich działania. Biegły wypowiedział się co do przedmiotu badania w oparciu o posiadaną wiedzę specjalistyczną. Organ poddał tę opinię swobodnej ocenie, zestawiając ją z innymi dowodami zebranymi w sprawie. Wnioski biegłego są zbieżne z wnioskami wynikającymi z protokołu z kontroli przeprowadzonej przez funkcjonariuszy Urzędu Celnego oraz decyzją Ministra Finansów. Skarżąca, mimo podniesienia w skardze zarzutu, nie wskazała na czym miała polegać wadliwość i wewnętrzna sprzeczność sporządzonej przez biegłego opinii sporządzonej na potrzeby postępowania karnego. Brak jest również podstaw do przyjęcia, że w sprawie naruszono przepisy postępowania w zakresie nieprawidłowego zaprotokołowania zeznań Skarżącej w dniu [...] października 2010 r. Wskazać należy, że Skarżąca osobiście podpisała sporządzony protokół, a zatem potwierdziła wiarygodność spisanych i wypowiedzianych przez nią twierdzeń. Dodatkowo wskazać należy, o czym była już mowa powyżej, że kwestie wzajemnych rozliczeń finansowych pomiędzy Skarżącą a spółką H. nie miała kluczowego znaczenia, w świetle jednoznacznie brzmiących zapisów umowy, że Skarżąca była osobą urządzającą gry na automatach poza kasynem gry. Odnosząc się do zarzutu nie wyjaśnienia przez organy czy spółka H. miała przed dniem 1 stycznia 2010 r. zezwolenie na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach, wyjaśnić Skarżącej należy, ze powyższa kwestia nie była przedmiotem oceny organów w przeprowadzonym postępowaniu, bowiem wykraczała poza zakres przedmiotowy niniejszej sprawy. Na Skarżącą została nałożona kara pieniężna, bowiem była podmiotem "urządzającym gry na automatach poza kasynem gry" – art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h., tym samym, kwestia posiadania przez spółkę H. zezwolenia czy też nie na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach nie miała żadnego znaczenia, dla odpowiedzialności Skarżącej. Nawet w sytuacji, gdyby owa spółka posiadała zezwolenie, o którym pisze Skarżąca nie miałoby to żadnego wpływu na przesłanki pociągnięcia Skarżącej do odpowiedzialności finansowanej za urządzenie gier na automatach poza kasynem gry. Niezależnie od powyższego, wskazać należy, na co zwrócił uwagę Dyrektor Izby Celnej w odpowiedzi na skargę, że H. Sp. z o.o. nigdy nie posiadała zezwolenia na urządzenie gier na automatach o niskich wygranych czy też gier na automatach w salonach gier na terenie województwa podlaskiego. Mając powyższe na uwadze, jako że skarga okazała się niezasadna, Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.).