I SA/Bk 961/16

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału I: Barbara Romanczuk, po rozpoznaniu w dniu 29 marca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego sprawy ze skargi M. J. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] lipca 2016 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2010 r. p o s t a n a w i a 1. umorzyć postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, 2. przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego. , M.J. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych podając, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz ze współmałżonką D.J. Źródłem utrzymania rodziny jest emerytura D. J. w wysokości 1.590 zł netto miesięcznie. Wykazane wydatki miesięczne to: energia elektryczna – 138 zł; media i telefon – 280 zł; czynsz za mieszkanie – 618 zł; obciążenie komornicze (podatek) – 700 zł i 14.000 zł kosztów sądowych; lekarstwa 750 zł; kredyt PKO – 376 zł, kredyt Provident – 500 zł; spłata karty kredytowej – 300 zł. Wnioskodawca ma zaległość z tytułu opłaty czynszu na kwotę 9.600 zł oraz zadłużenie z tytułu kredytów w łącznej wysokości 54.020 zł. M. J. jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku. Majątek skarżącego stanowi mieszkanie o powierzchni 35,8 m² (wartość 85.000 zł) oraz samochód o wartości 900 zł. D. J. jest osobą niepełnosprawną ruchowo, ze względu na stan zdrowia nie może podjąć pracy, wymaga opieki i pomocy osób trzecich. Małż. J. nie są w stanie regulować wszystkich zobowiązań, co skutkuje systematycznym zwiększaniem się zadłużenia. Skarżący nie posiada zgromadzonych oszczędności (k. 87-89). Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z treścią art. 239 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 j.t.) strona, której przyznane zostało prawo do pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym (prawo pomocy), w zakresie określonym w prawomocnym postanowieniu o przyznaniu tego prawa, nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych. W sprawie niniejszej postanowieniem referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia [...] r. zwolniono skarżącego od kosztów sądowych (k. 60). Powyższe skutkuje tym, iż wnioskodawca jest zwolniony od wszystkich kosztów sądowych, które mogą powstać w sprawie niniejszej. W związku z tym, iż skarżący korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych tj. nie musi uiszczać tych kosztów w sprawie niniejszej z mocy samej ustawy, postępowanie w tym zakresie jest bezprzedmiotowe i zasadnym jest jego umorzenie (vide postanowienie NSA z dnia 14 czerwca 2013 r. sygn. akt I OZ 482/13 publ. www.cbois.nsa.gov.pl). Dlatego też, na podstawie art. 249 a w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 239 § 1 pkt 4 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), orzeczono jak w punkcie I sentencji. Zgodnie z art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Warunkiem przyznania przedmiotowego uprawnienia stronie, jest wykazanie przez nią, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Na wnioskodawcy spoczywa zatem ciężar dowodu, w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów postępowania bez wywołania uszczerbku koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Biorąc pod uwagę powyższe, sytuacja materialna skarżącego uzasadnia tezę, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowoadministracyjnego tj. kosztów ustanowienia radcy prawnego. Należy bowiem stwierdzić, iż w złożonym oświadczeniu skarżący wykazał, iż jedynym źródłem miesięcznego utrzymania dwuosobowej rodziny jest emerytura D. J. w wysokości 1.590 netto (po dokonanych potrąceniach komorniczych). Wnioskodawca jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku. Wykazane wydatki miesięczne (nieobejmujące przecież kosztów zakupu żywności i środków czystości) tj. czynsz, energia elektryczna, Internet, telefon, TV, lekarstwa, raty spłaty kredytów – przekraczają osiągany dochód miesięczny, co skutkuje brakiem możliwości regulowania wszystkich zobowiązań (tu: wykazane zadłużenie z tytułu czynszu za mieszkanie, czy też rosnące zadłużenie z tytułu kredytów). W skład majątku skarżącego wchodzi mieszkanie o powierzchni 35,8 m² oraz samochód o wartości 900 zł. D.J. jest osobą schorowaną, orzeczona niepełnosprawność w stopniu [...]. Skarżący również choruje. Powyższe okoliczności, a w szczególności wysokość miesięcznego dochodu dwuosobowej rodziny w zestawieniu z brakiem zgromadzonych oszczędności, wykazanym zadłużeniem oraz złym stanem zdrowia D.J. pozwalają na stwierdzenie, iż M. J. nie jest w stanie ponieść kosztów w sprawie niniejszej. Dlatego też, mając na uwadze powyższe na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.