I SA/Bk 978/15

PostanowienieWSA w Białymstoku2015-12-22

Skład orzekający: Andrzej Melezini

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy na nieaktualnym formularzu, mimo doręczenia przez sąd aktualnego formularza, stanowi brak formalny skutkujący pozostawieniem wniosku bez rozpoznania?
Ratio decidendi
Złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy na nieaktualnym formularzu, nawet jeśli zawierał te same dane co aktualny formularz, stanowi brak formalny. Niezachowanie wymogu złożenia wniosku na urzędowym formularzu według ustalonego wzoru, zgodnie z art. 252 § 2 p.p.s.a., skutkuje pozostawieniem wniosku bez rozpoznania na podstawie art. 257 p.p.s.a., jeśli strona nie uzupełniła braku w wyznaczonym terminie.
Stan faktyczny
Spółka złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej. Referendarz sądowy pozostawił wniosek bez rozpoznania, ponieważ został złożony na nieaktualnym formularzu, mimo że sąd doręczył spółce właściwy, aktualny formularz. Spółka złożyła sprzeciw, argumentując, że formularz zawierał wszystkie niezbędne dane i powinien zostać rozpoznany. Sąd utrzymał w mocy zarządzenie referendarza.
Rozstrzygnięcie
Utrzymać w mocy zaskarżone zarządzenie referendarza sądowego o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Andrzej Melezini (spr.), , , po rozpoznaniu w Wydziale I w dniu 22 grudnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu Spółki Akcyjnej R. Sp. k. w B. od zarządzenia referendarza sądowego WSA w Białymstoku z dnia 27 października 2015 r. o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od wpisu od skargi w sprawie ze skargi Spółki Akcyjnej R. Sp. k. w B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] lipca 2015 r. Nr [...] w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności spółki jako płatnika za pobrane a niewpłacone zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych za marzec, kwiecień i maj 2013 r. oraz określenia wysokości należności za te miesiące p o s t a n a w i a: utrzymać w mocy zaskarżone zarządzenie. Zarządzeniem z dnia 27 października 2015 r. referendarz sądowy WSA w Białymstoku, na podstawie art. 257 w zw. z art. 258 § 2 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej powoływań jako p.p.s.a.) pozostawił bez rozpoznania wniosek Spółki Akcyjnej R. Spółki komandytowej w B. (dalej powoływana jako "skarżąca Spółka") o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od wpisu od skargi. W uzasadnieniu zarządzenia, referendarz wskazał, że zgodnie z art. 252 § 2 p.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy składa się na urzędowym formularzu według ustalonego wzoru. Skarżąca Spółka, mimo prawidłowego wezwania i przesłania właściwego (aktualnego) urzędowego formularza PPPr wniosek o przyznanie prawa pomocy złożyła na nieaktualnym formularzu, co uniemożliwiało merytoryczne rozpoznanie wniosku. Referendarz sądowy podkreślił, że ustawa nie przewiduje odstępstw od tej zasady, co więcej w myśl art. 257 powołanej ustawy, wniosek o przyznanie prawa pomocy, który nie został złożony na urzędowym formularzu lub którego braków strona nie uzupełniła w zakreślonym terminie, pozostawia się bez rozpoznania. Na powyższe zarządzenie, skarżąca Spółka w terminie złożyła sprzeciw, w którym wskazała, że złożony przez nią wniosek spełniał wymogi stawiane przez art. 252 p.p.s.a., gdyż znajdowały się w nim dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach a zatem sytuacji majątkowej Spółki. W ocenie skarżącej Spółki, brakiem formalnym wniosku o przyznanie prawa pomocy będzie jedynie nie złożenie wniosku na urzędowym formularzu a nie złożenie go na formularzu, w wersji poprzednio obowiązującej, przed uaktualnieniem. Spółka podkreśliła, że w złożonym formularzu podała identyczne dane o sytuacji majątkowej i dochodach jakie podałaby a aktualnym formularzu, dlatego też nie powinno powyższe stanowić przeszkody w rozpoznaniu wniosku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku, zważył co następuje. Sprzeciw okazał się niezasadny. W myśl art. 252 § 2 p.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy składa się do sądu na urzędowym formularzu według ustalonego wzoru, stanowiącym – w przypadku osób prawnych – załącznik nr 2 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 sierpnia 2015 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępniania urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz.U. z 2015 r., poz. 1257). Niezachowanie tego wymogu stanowi brak formalny wniosku w rozumieniu art. 49 § 1 p.p.s.a. (zob. uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 kwietnia 2008 r., sygn. akt I OPS 1/08, ONSAiWSA 2008, nr 5, poz. 74). Skoro zaś tak, to na podstawie art. 49 § 1 p.p.s.a. należy wezwać do uzupełnienia tego braku w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. W konsekwencji uchybienie temu terminowi musi pociągnąć za sobą realizację wskazanego rygoru, czyli pozostawienie wniosku bez rozpoznania, o czym stanowi art. 257 p.p.s.a. W myśl bowiem tego przepisu wniosek o przyznanie prawa pomocy, który nie został złożony na urzędowym formularzu lub którego braków strona nie uzupełniła w zakreślonym terminie, pozostawia się bez rozpoznania. Z akt sprawy wynika, że skarżąca Spółka, mimo prawidłowego wezwania i przesłania jej właściwego (aktualnego) formularza PPPr wniosek o przyznanie prawa pomocy złożyła na nieaktualnym formularzu. Tym samym, referendarz sądowy słusznie przyjąć, że wniosek ten nie został złożony na urzędowym formularzu według ustalonego wzoru. Wyjaśnić należy, że z dniem 15 sierpnia 2015 r. utraciło moc rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępnienia urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz. U. Nr 227, poz. 2245). W dacie wniesienia wniosku o przyznanie prawa pomocy w niniejszej sprawie warunki formalne wniosku o przyznanie prawa pomocy określało rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 19 sierpnia 2015 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępniania urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz. U. z 2015 r., poz. 1257). Ustosunkowując się do zarzutów przedstawionych w sprzeciwie, w szczególności tożsamości danych wskazywanych w obu formularzach, należy uznać je za niezasadne. Podkreślić bowiem należy, że wzory formularzy określone wspomnianymi wyżej rozporządzeniami różnią się między sobą. Wzór obowiązujący zawiera zupełnie inną rubrykę 10, która obecnie służy wskazaniu zobowiązań i stałych wydatków, podczas gdy w przypadku wzoru poprzedniego należało w nią wpisać inne dane, jakie składający oświadczenie uważał za istotne. W aktualnym formularzu odmiennie ukształtowano rubrykę 12 i 13. Obecnie wnioskujący oświadcza, że jest świadomy odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia, podczas gdy we wcześniej obowiązującym stanie prawnym oświadczał, że znana jest mu treść przepisu, który tę odpowiedzialność przewiduje. Mając na uwadze powyższe, stwierdzić należało, że skarżąca Spółka nie złożyła urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy. Nie czyni bowiem zadość wezwaniu złożenie wniosku na formularzu według nieobowiązującego już wzoru. Podkreślić przy tym wypada, że prawidłowy formularz załączono do wezwania, lecz skarżąca Spółka z niego nie skorzystała. Skoro prawidłowy formularz wniosku został doręczony skarżącej Spółce, brak było podstaw do ponowienia tego doręczenia. Reasumując, nie sposób przyjąć, że strona w sytuacji, gdy obowiązuje nowy wzór formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy, wciąż może posłużyć się formularzem według nieaktualnego wzoru. Przyjęcie takiego stanowiska pozostawałoby w sprzeczności z prawem i przekreślałoby sens zmiany tego prawa dokonanej rozporządzeniem z dnia 19 sierpnia 2015 r. Nie oznacza powyższe, że skarżąca Spółka nie może w przyszłości ponowić wniosku o przyznanie prawa pomocy, składając go na właściwym (aktualnym) formularzu. Wobec powyższego wniosek o prawo pomocy jako niezłożony na urzędowym formularzu należy pozostawić bez rozpoznania, o czym orzeczono jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 257 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło