I SA/Bk 98/07
WyrokWSA w Białymstoku2007-06-27
Skład orzekający: Urszula Barbara Rymarska, Sławomir Presnarowicz, Wojciech Stachurski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy może odmówić uchylenia decyzji ostatecznej w trybie wznowienia postępowania, jeśli strona skarżąca podnosi zarzut fałszywości dowodu lub istnienia nowych okoliczności, a organ nie stwierdził jednoznacznie fałszywości dowodu orzeczeniem sądowym i nie uznał za nowe okoliczności faktu przebywania strony za granicą w czasie doręczenia decyzji?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organ podatkowy prawidłowo ocenił brak podstaw do wznowienia postępowania. Sąd podkreślił, że fałszywość dowodu, jako podstawa wznowienia postępowania, wymaga wykazania orzeczeniem sądowym, a nie jedynie stwierdzenia strony. Ponadto, sąd uznał, że fakt przebywania strony za granicą w czasie doręczenia decyzji nie stanowi nowej okoliczności uzasadniającej wznowienie postępowania, zwłaszcza w sytuacji, gdy prawidłowość doręczenia była już badana w poprzednich postępowaniach.Stan faktyczny
Strona złożyła wniosek o wznowienie postępowania w sprawie decyzji ustalającej zobowiązanie w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych od dochodów z nieujawnionych źródeł. Jako podstawę wznowienia wskazała fałszywość dowodu (oszacowanie ceny rynkowej nieruchomości) oraz istnienie nowych okoliczności (pobyt za granicą w czasie doręczenia decyzji). Organ pierwszej instancji odmówił uchylenia decyzji ostatecznej, a Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał tę decyzję w mocy. Strona wniosła skargę do WSA, zarzucając organom ignorowanie przepisów prawa i nierozpatrzenie istoty sprawy.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Urszula Barbara Rymarska, Sędziowie sędzia WSA Sławomir Presnarowicz (spr.),, asesor WSA Wojciech Stachurski, Protokolant Marta Mazerska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 20 czerwca 2007 r. sprawy ze skargi I. R. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] listopada 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej ustalającej zobowiązanie w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych od dochodów z nieujawnionych źródeł za lata 1995, 1996, 1997 i 1998 oddala skargę
We wniosku z dnia 10 marca 2006 r. Pan I. R. zwrócił się
o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną [...] Urzędu Skarbowego w B. Nr [...] z [...] sierpnia 2001 r. ustalającą Panu I. R. zobowiązanie podatkowe w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych od dochodów z nieujawnionych źródeł za lata 1995, 1996, 1997, 1998. Z uwagi na fakt, że wniosek w sposób jednoznaczny nie określał jakie okoliczności i dowody mają stanowić podstawę do wznowienia postępowania, Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w B. pismem z I3.06.2006 r. wezwał stronę do wskazania przesłanek uzasadniających wznowienie postępowania. Pismami z 27.06.2006 r. i 17.07.2006 r. Pan I. R. wskazał jako podstawę wznowienia postępowania przepisy art. 240 § 1 oraz art. 245 § 1 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t. j.: Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.). Skarżący twierdził, iż przy obliczaniu kwoty podatku oparto się na dowodzie fałszywym w postaci przyjęcia ceny rynkowej do ustalenia wydatków poniesionych na budowę domu, a także, że bezpodstawnie nie uwzględniono jako źródła pochodzenia wydatków kwoty przestawionej w zaświadczeniu bankowym na dzień 31.12.1994 r.
W wyniku prowadzonego postępowania podatkowego Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w B. uznał, iż nie ma podstaw do uwzględnienia wniosku podatnika. W związku z tym decyzją Nr [...] z [...].08.2006 r. odmówił uchylenia w całości decyzji ostatecznej [...] Urzędu Skarbowego w B. Nr [...] z [...].08.2001 r., ustalającej Panu I. R. zobowiązanie podatkowe w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych od dochodów z nieujawnionych źródeł za lata 1995, 1996, 1997, 1998.
Od przedmiotowej decyzji podatnik, złożył 30.08.2006 r. odwołanie do Dyrektora Izby Skarbowej w B., wnosząc o jej uchylenie w całości lub
o umorzenie postępowania w sprawie w myśl art. 245 § 1 pkt 1 ustawy Ordynacja podatkowa. Pan I. R. twierdził w odwołaniu, że wskazał istnienie przesłanek określonych w art. 240 § 1 pkt 1 i art. 240 § 3 ustawy Ordynacja podatkowa, uzasadniających wznowienie postępowania oraz przesłanek z art. 245
§ l pkt l tej ustawy, na podstawie których było zasadne umorzenie postępowania.
W postępowaniu odwoławczym Dyrektor Izby Skarbowej w B. decyzją Nr [...] z [...].11.2006 r. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w B. Nr [...] z [...].08.2006 r. odmawiającą uchylenia w całości decyzji ostatecznej [...] Urzędu Skarbowego w B. Nr [...] z [...].08.2001 r. ustalającej Panu I. R. zobowiązanie podatkowe w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych od dochodów z nieujawnionych źródeł za lata 1995, 1996, 1997, 1998.
Na powyższą decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. Pan I. R. złożył 2.01.2007 r., skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Białymstoku. W skardze Pan I. R. przedmiotowej decyzji zarzucił ignorowanie przepisów prawa, a w szczególności art. 240 § 1 pkt 1 i pkt 5, art. 245
§ 1 pkt 1, art. 187 § 1 i art. 199 ustawy z 29.08.1997 r. - Ordynacja podatkowa
(t. j.: Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.), art. 74 ustawy o rachunkowości
z 29.09.1994 r. (Dz. U. Nr 121, poz. 591 ze zm.) oraz art. 7, art. 8 i art. 77 § 1 ustawy Kpa z 14.06.1960 r. (Dz. U. z 1980 Nr 9, poz. 26 ze zm.). Skarżący twierdzi, że Dyrektor Izby Skarbowej w B. nie ustosunkował się do istoty sprawy, ani nie wskazał żadnego przepisu uniemożliwiającego uchylenie decyzji ostatecznej lub umorzenia postępowania w sprawie oraz zignorował przepisy prawa wskazane przez niego w odwołaniu. Podnosi, że w zaskarżonej decyzji celowo pominięto istotę sprawy, tj. konieczność dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz dopuszczenia i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, zgodnie z art. 7, art. 8 i art. 77 § 1 ustawy Kpa oraz art. 187 § 1 i art. 199 ustawa Ordynacja podatkowa. Zarzuca, że organy podatkowe obu instancji nie wyjaśniły przedmiotu sprawy i niezgodnie z prawem zignorowały wszystkie przedstawione dokumenty w postaci faktur VAT i i rachunków. Pan I. R. zarzuca, że
w decyzji ustalającej zobowiązania za lata 1995, 1996, 1997, 1998, obliczając wydatki poniesione na budowę domu, oparto się na fałszywym dowodzie w postaci szacunkowego określenia wysokości wydatków poniesionych na budowę domu,
a przyjęta w decyzji kwota wydatków nie ma nic wspólnego z wartością faktycznie poniesionych wydatków, które dokumentują przedstawione w trakcie postępowania wymiarowego faktury VAT i rachunki. W ocenie skarżącego w odwołaniu przedstawiono przesłanki wynikające z przepisu art. 240 § 1pkt 1 ustawy Ordynacja podatkowa, które wskazywały, że okoliczności ustalone w decyzji ostatecznej okazały się fałszywe. Pan I. R. podnosi, że zgodnie z art. 240 § 1 pkt 5 ustawy Ordynacja podatkowa, wyszły na jaw nowe okoliczności nieznane organowi
w dniu wydania i doręczenia decyzji ustalającej zobowiązanie podatkowe
w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych od dochodów
z nieujawnionych źródeł za lata 1995, 1996, 1997, 1998, ponieważ w czasie kiedy doręczono decyzję przebywał za granicą. Ponadto skarżący podnosi, że
w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji bezzasadnie powołano wyrok sądu administracyjnego w sprawie oddalenia skargi o stwierdzenie nieważności decyzji, który nie ma żadnego związku ze wznowieniem postępowania. Zauważa także, iż postępowanie podatkowe za 1995 r. zostało umorzone decyzją z [...].01.1997r.,
w której organ podatkowy stwierdził zgodność poniesionych wydatków
z poniesionymi dowodami.
W skardze zawarte są także uwagi Pana I. R. dotyczące sposobu prowadzenia postępowania dowodowego przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w B. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Nr [...] z [...].08.2001 r. ustalającą zobowiązanie podatkowe w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych od dochodów z nieujawnionych źródeł za lata 1995, 1996, 1997, 1998. Dotyczą one naruszeń przepisów art. 23 § 1, art. 187 § 1 i § 3 oraz art. 199 ustawy Ordynacja podatkowa. W związku z powyższym Pan I. R. wnosi o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości lub umorzenie postępowania w sprawie na podstawie art. 245 § 1 pkt 1 w myśl art. 240 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w B. wnosił o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.
Skarga jest nie zasadna.
W świetle przepisów art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25.07. 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zadaniem sądu administracyjnego, jest więc zbadanie prawidłowości zastosowania przez organy administracji przepisów obowiązującego prawa oraz trafności przeprowadzonej wykładni tych przepisów w danej sprawie.
Stosownie do art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), Sąd uwzględniając skargę między innymi na decyzję, uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi:
a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Sąd również stwierdza nieważność decyzji w całości lub w części w myśl przywołanej regulacji, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach ( np. art. 247 Ordynacji podatkowej ).
W niniejszej sprawie Sąd stwierdza, że nie nastąpiło naruszenie przepisów, które dawałoby podstawę do uchylenia, czy stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji.
W ocenie Sądu, Dyrektor Izby Skarbowej w B. właściwie ocenił
i wykazał, iż zarówno w trakcie postępowania prowadzonego przez organ pierwszej instancji, jak też i w odwołaniu, skarżący "nie wykazał fałszywości przeprowadzonego szacunku przedmiotowej nieruchomości". W doktrynie prawa podatkowego podkreśla się, że pierwszą przesłanką do wznowienia postępowania podatkowego są fałszywe dowody, na podstawie których ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne (art. 240 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej). Może to się odnosić do każdego dowodu, który był istotny w sprawie, na przykład dowód z dokumentów, ze świadków, z opinii biegłych itd. W orzecznictwie sądowym panuje zgodność poglądów, iż w kwestii fałszywości dowodu powinny się wypowiadać właściwe sądy. I tak na przykład WSA w Warszawie stwierdził, iż strona, która domaga się wznowienia postępowania na tej podstawie, że dowód okazał się fałszywy, musi przedłożyć właściwemu organowi dowód w postaci orzeczenia sądowego stwierdzającego, że dokument był sfałszowany. Nie jest bowiem rzeczą organu podatkowego przeprowadzanie takiego dowodu we własnym zakresie (wyrok WSA z 23 marca 2004 r., III SA 2545/02, LEX nr 113598).
W tej sytuacji, samo stwierdzenie zawarte w skardze przez Pana I. R., iż "przyjęcie przez urzędnika swojego dowolnego dowodu 800zł/m2 powierzchni użytkowej z powołaniem się na ustawę o opłacie skarbowej, nie ma zupełnie nic wspólnego z wartością faktycznie poniesionych wydatków i określa się dowodem fałszywym. Zgodnie z encyklopedycznym określeniem słowo fałsz jest pochodzenia łacińskiego (falsus) i oznacza niezgodność z prawdą, stwierdzenie czegoś, co nie miało miejsca w rzeczywistości lub zaprzeczenie czemuś, co miało miejsce.", nie może być wystarczające jako wykazanie do zaistnienia przesłanki do wznowienia postępowania podatkowego w przedmiotowej sprawie ( art. 240 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej ). Słusznie zatem, wywodzi Dyrektor Izby Skarbowej w B., że do ustalenia wartości budynku mieszkalnego zastosowano cenę rynkową, czyli średnią cenę uzyskiwaną w latach, kiedy obiekt był budowany. Instytucja szacunku z samej swojej istoty dopuszcza możliwość odstępstwa od stanu rzeczywistego, nie oznacza to jednak, że jest dowodem fałszywym. W postępowaniach z nieujawnionych źródeł przychodów, zarówno strona jak i organ prowadzący postępowanie, często posługują się wielkościami przybliżonymi np. przyjmując średnie dane statystyczne. Sąd pragnie w tym miejscu podkreślić, iż [...] Urząd Skarbowy w B. przyjął do ustaleń w sprawie wartość 800zł/m2 powierzchni użytkowej z powołaniem się na ustawę o opłacie skarbowej, gdyż Pan I. R. w piśmie z dnia [...] marca 2000 r., nie wyraził zgody na oględziny i przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego na potrzeby powyższych ustaleń ( zob. k-48, t.1 akt administracyjnych ).
Zasadnie również wywodził Dyrektor Izby Skarbowej w B., iż brak jest podstaw aby stwierdzić, by wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane Naczelnikowi [...] Urzędu Skarbowego w B.( art. 240 § 1 pkt 5 ustawy Ordynacja podatkowa ). Z pewnością nową okolicznością faktyczną nie jest to, że w okresie kiedy zastępczo doręczono Panu I. R. decyzję ustalającą zobowiązanie podatkowe w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych od dochodów z nieujawnionych źródeł za lata 1995, 1996, 1997, 1998, przebywał on za granicą. Prawidłowość doręczenia powyższej decyzji ustalającej zobowiązania, była analizowana przez organ drugiej instancji (postanowienie Izby Skarbowej w B. Nr [...] z [...].03.2003r., akta sprawy karta Nr 110/2) i uchybień nie stwierdzono. Także w trakcie, wszczętego na wniosek Pana I. R., postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji ustalającej zobowiązania za lata 1995, 1996, 1997, 1998 badano, czy decyzja wymiarowa została doręczona w sposób prawidłowy. W tym przedmiocie zarówno organ drugiej instancji (decyzje Izby Skarbowej: Nr [...] z [...].06.2003 r i Nr [...] z [...].08.2003 r.), jak i sądy administracyjne (wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z 27.09.2004 r. sygn. akt I SA/Bk 207/04 oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 22.02.2006 r., sygn. akt II FSK 263/05 ), nie potwierdziły, iż w sprawie miały miejsca uchybienia w sposobie doręczenia decyzji wymiarowej.
Mając powyższe na uwadze, w ocenie Sądu w niniejszej sprawie nie miało miejsce naruszenie art. 187 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa. Organy podatkowe obu instancji w sposób wyczerpujący wyjaśniły wszystkie okoliczności danej sprawy, w szczególności nie zignorowały przedstawianych przez stronę dokumentów
w postaci faktur VAT i rachunków, jako wydatków poniesionych na budowę mieszkania. Dokumenty te były dopuszczone i ocenione jako dowody, w sprawie zakończonej decyzją ostateczną z [...] sierpnia 2001 r., co między innymi potwierdza przedmiotowa decyzja. Strona w skardze nie uzasadniła, na czym jej zdaniem, polegało naruszenie art. 199 ustawy Ordynacja podatkowa oraz art. 74 ustawy z dnia 29.09.1994 r. Sąd zatem nie może odnieść merytorycznie do tych zarzutów. Sąd nie może również odpowiedzieć na zarzuty naruszenia art. 7, 8 i art. 77 § 1 Kpa, gdyż unormowania te nie były stosowane w rozpatrywanej sprawie.
Z uwagi na powyższe okoliczności, Sąd na podstawie art. 151, przywoływanej wyżej ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło