I SAB/Bk 2/11

PostanowienieWSA w Białymstoku2011-06-02

Skład orzekający: Tomasz Oleksicki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego) wykazała, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym został odmówiony, ponieważ strona skarżąca nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Deklarowane miesięczne wydatki przekraczały wykazane dochody, a strona nie przedstawiła wiarygodnego źródła finansowania pozostałych wydatków w ciągu roku, co budziło wątpliwości co do zgodności oświadczenia z rzeczywistością.
Stan faktyczny
Skarżący I. S. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Wnioskodawca wskazał na swoje dochody z dopłat rolnych i zalesiania, miesięczne raty spłaty należności celnych, alimenty oraz okazjonalną pomoc od matki i córki. Przedstawił również informacje o posiadanym majątku. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, uznając, że wnioskodawca nie wykazał braku możliwości poniesienia kosztów postępowania.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału I: Tomasz Oleksicki po rozpoznaniu w dniu 02 czerwca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku w przedmiocie przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi I. S. na bezczynność Dyrektora Izby Celnej w B. w przedmiocie umorzenia lub rozłożenia na raty należności celnych i podatkowych postanawia - odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. I. S. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego podając, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Jedynym źródłem dochodu skarżącego pozostają otrzymane za 2010 r. dopłaty rolne w wysokości 1.472,68 zł oraz opłaty do zalesienia w wysokości 13.937 zł. Wnioskodawca spłaca zadłużenie w stosunku do Izby Celnej w B. – wysokość miesięcznej raty to 2.667,46 zł. I. S. podkreślił, że ma problemy ze spłatą odsetek. Skarżący korzysta z pomocy finansowej matki S. S. oraz córki A. D. Wnioskodawca płaci również alimenty na rzecz córki A. S. w wysokości 800 zł miesięcznie. Majątek I. S. stanowi: dom o powierzchni [...] m², nieruchomość rolna o powierzchni [...] ha oraz działka budowlana w N. K. o powierzchni [...] m². Skarżący nie posiada zgromadzonych oszczędności i przedmiotów wartościowych (k. 29 – 30). W odpowiedzi na wezwania referendarza sądowego z dnia 27 kwietnia 2011 r. (k. 40) i z dnia 11 maja 2011 r. (k. 51) wnioskodawca oświadczył, że nie posiada mieszkania oraz, że nie osiąga dochodu z tytułu posiadania domu mieszkalnego w R. oraz z innych nieruchomości usytuowanych w T. K., N. K. oraz gminie J. K. Skarżący nie prowadzi działalności rolniczej, nie uprawia ziemi, nie posiada inwentarza żywego. I. S. odziedziczył posiadane gospodarstwo rolne o powierzchni [...] ha ([...] i [...] klasa bonitacyjna) po ojcu A. S. Wnioskodawca zalesił [...] ha z tego tytułu otrzymuje roczne dopłaty w łącznej wysokości 15.409,68 zł. Wykazane wydatki miesięczne to: energia elektryczna – 80 zł; gaz – 325 zł; żywność – 500 zł; koszt eksploatacji posiadanego samochodu matki [...] [...], rok prod. 2002 – 300 zł, a także 77 zł kwartalnie z tytułu podatków (k. 42). Wsparcie finansowe otrzymywane od matki S. S. nie jest stałe, kwota tej pomocy to 200 – 300 zł, a czasem też 500 zł w zależności od bieżących potrzeb wnioskodawcy. Córka A. D. również nie udziela skarżącemu stałej pomocy finansowej np. obecnie z tytułu zakupu gazu pokryje ona trzy miesięczne raty po 1.500 zł każda. M. J. (konkubina wnioskodawcy – k. 8) nie pozostaje ze skarżącym we wspólnym gospodarstwie domowym. I. S. nie zna jej źródeł utrzymania wie, że jest ona osobą bezrobotną. M. J. jest właścicielką mieszkania przy ul. C. w B. Od [...] lat I. S. nie sprawuje funkcji sołtysa we wsi R. (k. 53). Do wniosku wnioskodawca dołączył: umowę z dnia [...] grudnia 2010 r. o rozłożeniu na raty należności pieniężnej Skarbu Państwa (k. 31 - 32); wezwania Izby Celnej w B. za okres [...] – [...] 2011 r. (k. 33 – 35 i k. 55 - 57); pozew o podwyższenie alimentów i wyrok Sądu Rejonowego w B. z dnia [...] października 2007 r., sygn. akt [...] [...] [...] ustalający wysokość alimentów (k. 36); zaświadczenie Urzędu Gminy w J. K. z dnia [...] kwietnia 2011 r. poświadczające powierzchnię posiadanego gospodarstwa rolnego (k. 37 i k. 43); zaświadczenia ARiMR w B. nr [...] i [...] z dnia [...] – [...] kwietnia 2011 r. poświadczające wysokość otrzymanych dopłat (k. 38 – 39 i k. 44 - 45); fakturę za gaz (k. 46); rachunek za energię elektryczną (k. 47 – 48); kserokopię karty aktywności zawodowej bezrobotnego i kserokopie dowodu osobistego M. J. (k. 58). Zgodnie z treścią art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego następuje, gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Na wnioskodawcy spoczywa ciężar dowodu, a w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. W tym stanie rzeczy rozstrzygniecie sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (vide: J. Tarno, Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2006, s. 504; B. Dauter i inni, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. Zakamycze, Kraków 2005, s. 592). W złożonym oświadczeniu I. S. wykazał, że nie posiada stałych źródeł utrzymania. Wykazane wydatki miesięczne w łącznej wysokości 4.698,12 zł w tym: rata spłaty należności pieniężnej na rzecz Skarbu Państwa – 2.667,46 zł (k. 31); alimenty na rzecz córki A. S. - 800 zł (k. 36); koszty bieżącego utrzymania – 1.230,66 zł (k. 42) skarżący pokrywa z dopłat otrzymanych za 2010 r. z tytułu zalesiania gruntów rolnych i z tytułu płatności do gruntów rolnych w łącznej w kwocie 15.409,68 zł (k. 44 – 45) oraz okazjonalnej pomocy matki S. S. (200 – 500 zł miesięcznie) i córki A. D. (aktualnie opłaci ona trzy raty za gaz w kwocie 1.500 zł każda). Majątek I. S. stanowi: dom o powierzchni [...] m², nieruchomość rolna o powierzchni [...] ha ([...] ha przeliczeniowego k. 43), działka budowlana w N. K. o powierzchni [...] m², samochód osobowy marki [...] [...] rok prod. 2002. Skarżący wykazał zaległości w spłacie nałożonego na niego zobowiązania pieniężnego wraz z odsetkami (na dzień [...] kwietnia 2011 r. zaległości te wynosiły 1.840,19 zł). Wnioskodawca nie posiada zgromadzonych oszczędności i przedmiotów wartościowych. W sprawie niniejszej należało stwierdzić, iż treść złożonego przez I. S. oświadczenia dotyczącego sytuacji majątkowej budzi uzasadnione wątpliwości, co do jego zgodności ze stanem rzeczywistym. Przede wszystkim należy podnieść, iż u podstaw przedmiotowego rozstrzygnięcia leży brak możliwości określenia faktycznych źródeł pokrywania wydatków wnioskodawcy. I. S. nie ociąga stałego miesięcznego dochodu, jedynym źródłem jego utrzymania pozostają dopłaty z tytułu zalesiania gruntów rolnych i z tytułu płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego otrzymane za rok 2010 w łącznej kwocie 15.409,68 zł, co stanowi w przeliczeniu na poszczególne miesiące roku 1.284,14 zł. Dodatkowo okazjonalnie skarżący otrzymuje pomoc od matki w kwocie 200 - 500 zł miesięcznie oraz od córki. Deklarowane wydatki miesięczne wynoszą około 4.800 zł, tym samym znacznie przekraczają wykazany dochód w przeliczeniu na poszczególne miesiące. Podkreślenia wymaga, że przy wydatkach 4.800 zł miesięcznie wykazana kwota dopłat w kwocie 15.409,68 zł stanowiąca przecież jedyne źródło utrzymania skarżącego wystarczyłaby na pokrycie wydatków w okresie zaledwie trzech miesięcy. I. S. nie wykazał natomiast skąd uzyskuje środki na pokrycie wydatków w pozostałych miesiącach roku. Ponadto, pomoc od córki i matki jak wskazał sam wnioskodawca nie ma charakteru stałego oraz jest zbyt niska by pokryć wykazane przez wnioskodawcę wydatki. Powyższe okoliczności pozwalają na stwierdzenie, iż I. S. w złożonym oświadczeniu przedstawił jedynie okoliczności mogące świadczyć o złej sytuacji materialnej, co w konkluzji prowadzi do wniosku, iż dysponuje on nieujawnionymi środkami finansowymi, które mogą być przeznaczone na pokrycie kosztów postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie niniejszej. Konstatując należało, zatem wskazać raz jeszcze, iż I. S. w złożonych oświadczeniach faktycznie nie wykazał skąd uzyskuje środki finansowe na pokrycie wydatków miesięcznych w kwocie 4.800 zł, co w konsekwencji uniemożliwia pełną ocenę sytuacji wnioskodawcy. W tym miejscu należy zaakcentować, iż w postępowaniu sądowoadministracyjnym wniosek o przyznanie prawa pomocy podlega rozpatrzeniu w oparciu o złożone oświadczenia strony oraz ewentualne dokumenty potwierdzające zawarte w nich dane. W sprawie niniejszej z przedstawionych wyżej przyczyn wniosek skarżącego uznano za niewiarygodny. Dlatego też, mając na uwadze powyższe na podstawie art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 i art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło