I SAB/Bk 3/13
PostanowienieWSA w Białymstoku2013-12-05
Skład orzekający: Barbara Romanczuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sytuacja materialna skarżącego, obejmująca nieregularne dochody z gospodarstwa rolnego, emeryturę matki, posiadany majątek (dom, ziemia, maszyny rolnicze, zwierzęta) oraz ponoszone wydatki, uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata?Ratio decidendi
Sytuacja materialna skarżącego, charakteryzująca się niskim i nieregularnym dochodem z gospodarstwa rolnego, emeryturą matki jako głównym stałym źródłem utrzymania, znacznymi wydatkami oraz brakiem oszczędności, uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym. Skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny.Stan faktyczny
Skarżący S. Dz. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wskazał, że jego miesięczne utrzymanie opiera się na dochodzie z gospodarstwa rolnego (260 zł) oraz emeryturze matki (920 zł). Posiada dom, nieruchomość rolną, ciągnik i zwierzęta gospodarskie, ale nie ma oszczędności. Przedstawił szczegółowy wykaz miesięcznych i okresowych wydatków, w tym zaległości wobec KRUS, rachunki za media, składki, podatki oraz koszty związane z pracami polowymi. Wniosek został rozpatrzony na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału I: Barbara Romanczuk, po rozpoznaniu w dniu 05 grudnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi S. Dz. na bezczynność Dyrektora P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2012 p o s t a n a w i a przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.
S. Dz. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata podając, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z matką E. Dz. Źródło miesięcznego utrzymania rodziny wnioskodawcy stanowi dochód uzyskiwany z tytułu prowadzenia gospodarstwa rolnego w wysokości 260 zł oraz emerytura E. Dz. wraz z dodatkiem pielęgnacyjnym w łącznej wysokości 920 zł. W skład majątku S. Dz. wchodzi: dom o powierzchni [...] m² ([...] m² powierzchni użytkowej), nieruchomość rolna o powierzchni [...] ha (w tym użytków rolnych [...] ha) oraz ciągnik rolniczy Z. rok produkcji [...], a także [...] sztuki bydła, [...] koń i [...] sztuk trzody. Wnioskodawca nie posiada zgromadzonych oszczędności (k. 17-18,12).
W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego z dnia 04 listopada
2013 r. (k. 20) skarżący oświadczył, że prowadzi działalność ogólnorolniczą tj. hoduje [...] sztuk bydła, [...] sztuk trzody chlewnej oraz konia. S. Dz. w sierpniu br. sprzedał [...] sztuki bydła za kwotę 4.922,21 zł. W okresie od września wnioskodawca nie osiągnął dochodów z tytułu prowadzenia gospodarstwa rolnego, czasami udaje mu się sprzedać płody rolne, ale pieniądze z tego tytułu przeznaczane są na bieżące utrzymania. Wykazane wydatki miesięczne to: energia elektryczna – 103,11 zł, zaległość wobec KRUS z lat poprzednich – 126 zł, kwartalne: woda – 60 zł, składka KRUS – 374 zł podatek rolny – 40,80 zł, półroczne: ubezpieczenie budynków – 470 zł, ubezpieczenie ciągnika OC – 51 zł. Ponadto skarżący wydał 1.420 zł za koszenie zbóż kombajnem oraz 1.357 zł na paliwo. Skarżący nie otrzymał jeszcze dopłat do prowadzonej produkcji rolnej (k. 22).
Do akt sprawy S. Dz. dołączył fakturę dot. sprzedaży bydła (k. 23) oraz dokumenty potwierdzające część ponoszonych wydatków (k. 24-31).
Zgodnie z treścią art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia
30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
(Dz. U. z 2012 r., poz. 270 j.t.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego następuje, gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Warunkiem przyznania przedmiotowego uprawnienia stronie, jest wykazanie przez nią, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Na wnioskodawcy spoczywa zatem ciężar dowodu, w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania.
Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów postępowania bez wywołania uszczerbku koniecznego utrzymania siebie i rodziny.
Biorąc pod uwagę powyższe, sytuacja materialna S. Dz. uzasadnia tezę, iż nie jest on w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowoadministracyjnego.
Należy bowiem stwierdzić, iż ze złożonego oświadczenia wynika, że sytuacja materialna skarżącego uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym.
W tym miejscu należy, zatem stwierdzić, iż stałym źródłem dochodu dwuosobowej rodziny skarżącego pozostaje emerytura E. Dz. wraz z dodatkiem pielęgnacyjnym w wysokości 920 zł miesięcznie. Dochód uzyskiwany z tytułu prowadzenia gospodarstwa rolnego (sprzedaż inwentarza żywego) jest nieregularny zależy od miesiąca np. sierpniu br. wnioskodawca sprzedał [...] sztuki bydła za kwotę 4.922,21 zł (k. 23), natomiast w okresie wrzesień - listopad w zasadzie nie uzyskał z tego tytułu żadnego dochodu. Wykazane przez S. Dz. wydatki: miesięcznie to energia elektryczna – 103,11 zł, zaległość wobec KRUS z lat poprzednich – 126 zł, kwartalne: woda – 60 zł, składka KRUS – 374 zł podatek rolny – 40,80 zł, półroczne: ubezpieczenie budynków – 470 zł, ubezpieczenie ciągnika OC – 51 zł. Ponadto skarżący wydał 1.420 zł za koszenie zbóż kombajnem oraz 1.357 zł na paliwo. Skarżący nie otrzymał jeszcze dopłat do prowadzonej produkcji rolnej Majątek wnioskodawcy stanowi: dom powierzchni [...] m² ([...] m² powierzchni użytkowej), nieruchomość rolna o powierzchni [...] ha, ciągnik rolniczy Z. rok produkcji [...], [...] sztuki bydła, [...] sztuk trzody chlewnej oraz koń. S. Dz. nie posiada zgromadzonych oszczędności.
Powyższe okoliczności, a w szczególności wysokość miesięcznego dochodu skarżącego w zestawieniu z ponoszonymi wydatkami oraz z brakiem zgromadzonych oszczędności pozwalają na stwierdzenie, iż S. Dz. nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów w sprawie niniejszej, bez uszczerbku utrzymania koniecznego.
Dlatego też, mając na uwadze powyższe na podstawie art. 245 § 2 w zw.
z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło