I SAB/Bk 3/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Anna Dziemianowicz, Sędziowie sędzia WSA Marcin Kojło (spr.), sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz, , po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w dniu 11 marca 2026 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. P. na bezczynność Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku w przedmiocie postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji w sprawie podatku od towarów i usług za okresy od stycznia 2012 r. do grudnia 2014 r. oddala skargę. M. P. (dalej: "skarżący") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku skargę na bezczynność Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku (dalej: "DIAS", "organ odwoławczy") w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji w sprawie podatku od towarów i usług za okresy od stycznia 2012 r. do grudnia 2014 r. Skargę wniesiono w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy. Decyzją z 21 listopada 2025 r. nr 2001-IOD.613.4.2025 DIAS odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej Naczelnika Urzędu Skarbowego w Hajnówce z 3 października 2017 r. nr 2015-SPV.4103.11.2017.3 wydanej w przedmiocie podatku od towarów i usług za okresy od stycznia 2012 r. do grudnia 2014 r. W dniu 24 listopada 2025 r. do DIAS wpłynęło odwołanie, w którym strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji organu pierwszej instancji i wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji nr 2015-SPV.4103.11.2017.3 oraz przeprowadzenie postępowania dowodowego z materiału znajdującego się już w aktach sprawy. W dniu 15 grudnia 2025 r. DIAS wyznaczył skarżącemu siedmiodniowy termin do wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego. W dniu 2 stycznia 2026 r. do organu wpłynęło adresowane do Szefa Krajowej Administracji Skarbowej ponaglenie na bezczynność oraz przewlekłe prowadzenie postępowań w prowadzonych przez DIAS w sprawach nr: 2001-IOA.611.1.2025, 2001-IOA.613.1.2025 i 2001-IOA.613.2.2025. Ponaglenie organ przekazał Szefowi Krajowej Administracji Skarbowej zgodnie z właściwością. Decyzją z 12 stycznia 2026 r. nr 2001-IOA.613.1.2025 DIAS utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku złożonej w dniu 2 stycznia 2025 r. skarżący wniósł o: 1) stwierdzenie bezczynności DIAS, 2) zobowiązanie organu do wydania decyzji II instancji w określonym przez sąd terminie, 3) zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Skarżący zarzucił organowi bezczynność w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143, dalej: "p.p.s.a.") oraz naruszenie zasad wynikających z art 120, art. 121 i art. 125 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2025 r. poz. 111 ze zm., dalej : "o.p."). W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że termin do wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego upłynął 22 grudnia 2025 r. Pomimo zakończenia tego etapu postępowania oraz złożenia stosownych pism w wyznaczonym terminie, do dnia wniesienia skargi organ lI instancji nie wydał decyzji ani nie doręczył stronie żadnego rozstrzygnięcia. W odpowiedzi na skargę DIAS wniósł o jej oddalenie. Podniósł, że zgodnie z art. 139 § 3 o.p. dwumiesięczny termin załatwienia sprawy w postępowaniu odwoławczym upływał 24 stycznia 2026 r. Decyzja została wydana 12 stycznia 2026 r., przed upływem terminu określonego powołanym przepisem. Zaznaczył, że żaden przepis prawa nie wiąże terminu załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym z upływem określonego w art. 200 § 1 o.p. terminu wypowiedzenia się strony co do zebranego materiału dowodowego. W replice na odpowiedź na skargę skarżący wskazał, że wydanie decyzji w dniu 12 stycznia 2026 r. nie sanowało ewentualnego naruszenia istniejącego w dacie wniesienia skargi, ocena bezczynności lub przewlekłości musi zostać dokonana według stanu sprawy na dzień wniesienia skargi, a przedmiotem skargi nie jest przekroczenie terminu z art. 139 § 3 o.p., lecz przewlekłe prowadzenie postępowania i naruszenie obowiązku działania bez zbędnej zwłoki. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują kontrolę wykonywania administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Przy czym sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r., poz. 143) zwanej dalej: "p.p.s.a". Kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty administracyjne lub czynności z zakresu administracji publicznej, enumeratywnie wymienione w art. 3 § 2 p.p.s.a. Stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. stronie przysługuje skarga na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a, a także stosownie do art. 3 § 2 pkt 9 skarga na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Instytucja skargi na bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania ma na celu ochronę praw strony przez doprowadzenie do wydania w sprawie rozstrzygnięcia lub podjęcia innej czynności dotyczącej uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Powyższe determinuje zakres kontroli sądu, sprowadzającej się w tym wypadku do oceny, czy sprawa podlega załatwieniu przez organ w drodze określonego przez ustawodawcę aktu administracyjnego lub czynności i czy organ pozostaje w zwłoce w rozpatrzeniu wniosku. W pierwszej kolejności należy jednak wyjaśnić, że złożona skarga została przez Sąd rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym stosownie do treści art. 119 pkt 4 p.p.s.a., który stanowi, że sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Bezspornym w sprawie jest, że odwołanie od decyzji Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku odmawiającej wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej Naczelnika Urzędu Skarbowego w Hajnówce z 3 października 2017 r. wydanej w przedmiocie podatku od towarów i usług za okresy od stycznia 2012 r. do grudnia 2014 r., wpłynęło do organu w dniu 24 listopada 2025 r. W związku z powyższym określony w art. 139 § 3 o.p. dwumiesięczny termin załatwienia sprawy w postępowaniu odwoławczym upływał 24 stycznia 2026 r. Zgodnie bowiem z brzmieniem tego przepisu załatwienie sprawy w postępowaniu odwoławczym powinno nastąpić nie później niż w ciągu 2 miesięcy od dnia otrzymania odwołania przez organ odwoławczy. Decyzja w sprawie została wydana 12 stycznia 2026 r. czyli przed upływem terminu określonego powołanym przepisem. Wskazać w tym miejscu należy, że żaden przepis prawa nie wiąże terminu załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym z upływem określonego w art. 200 § 1 o.p. terminu wypowiedzenia się strony co do zebranego materiału dowodowego. Przebieg postępowania objętego skargą, w ocenie Sądu, nie daje podstaw do formułowania zarzutów naruszenia zasad legalizmu, budzenia zaufania, informowania strony oraz szybkości działania. Nieuzasadnione są zatem zarzuty skargi w zakresie naruszenia przez organ art. 120, art. 121 i art. 125 o.p. Należy także zaznaczyć, że zarówno ponaglenie jak i skarga zostały złożone przez skarżącego jeszcze przed upływem terminu do załatwienia sprawy przez organ. Zarzuty te nie zostały zresztą uzasadnione przez skarżącego. Z uwagi na powyższe zarzut bezczynności organu w sprawie należy uznać za nieuzasadniony (art. 3 § 2 pkt 8 o.p.). Organ nie dopuścił się też przewlekłego prowadzenia postępowania. Stan przewlekłości postępowania ma miejsce wtedy, gdy postępowanie przed właściwym organem jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy, w sposób nieefektywny i nieskoncentrowany czasowo, z naruszeniem zasady szybkości postępowania. Czynności organu zostały podjęte przed upływem terminu na załatwienie sprawy w postępowaniu odwoławczym i w ocenie sądu nie noszą znamion przewlekłego prowadzenia postępowania. Ze względu na powyższe, na mocy art. 151 p.p.s.a. Sąd postanowił jak w sentencji orzeczenia.