I SO/Bk 11/18

PostanowienieWSA w Białymstoku2018-11-14

Skład orzekający: Starszy referendarz sądowy Tomasz Oleksicki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, która wykazała stratę, brak przychodów od lat, zaległości podatkowe i niewielkie środki na koncie, ale posiada znaczące należności od organu podatkowego (nadwyżka VAT) oraz kapitał zakładowy, może zostać zwolniona od kosztów sądowych i ustanowienia doradcy podatkowego?
Ratio decidendi
Przyznano prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, uznając, że spółka nie ma wystarczających środków na ich pokrycie, mimo posiadania kapitału zakładowego i należności od organu podatkowego. Odmówiono jednak ustanowienia doradcy podatkowego, ponieważ sytuacja majątkowa spółki pozwala na częściowe poniesienie kosztów związanych z wynagrodzeniem profesjonalnego pełnomocnika z wyboru, a spółka nie wszczęła postępowania upadłościowego ani naprawczego, co wyklucza przesłankę niewypłacalności.
Stan faktyczny
Spółka L T Sp. z o.o. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia doradcy podatkowego. Spółka wykazała stratę, brak przychodów od lat, niewielkie środki na koncie i zaległości podatkowe, ale posiadała kapitał zakładowy oraz znaczące należności od organu podatkowego z tytułu nadwyżki VAT. Spółka argumentowała, że jej trudna sytuacja majątkowa uniemożliwia poniesienie kosztów sądowych i ustanowienia doradcy.
Rozstrzygnięcie
1) Przyznano prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. 2) Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia doradcy podatkowego.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału I: Tomasz Oleksicki, po rozpoznaniu w dniu 14 listopada 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego w osobie J K w sprawie ze skargi L T Sp. z o.o. w B na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B z dnia [...] października 2018 r. Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiąc [...]2015 r. p o s t a n a w i a 1) przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, 2) odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia doradcy podatkowego. L T Sp. z o.o. w B wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia doradcy podatkowego w osobie J K. Przedmiotem działalności przedsiębiorstwa sprzedaż hurtowa niewyspecjalizowana. Z rachunku zysków i strat sporządzonego na dzień [...] [...] [...] r. wynika, że skarżąca spółka poniosła stratę w wysokości 15.836,54 zł. Spółka nie dysponuje majątkiem oraz nie posiada środków pieniężnych w kasie i nie uzyskuje przychodów z działalności gospodarczej od ponad [...] lat. Ze względu na brak zwrotu nadwyżki z tytułu podatku VAT spółka zaprzestała dokonywania zakupu towarów w celu odsprzedaży. Wstrzymanie zwrotu podatku VAT spowodowało również powstanie po stronie spółki zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób prawnych w wysokości 251.434 zł. Zgodnie z danymi zawartymi we wniosku, wysokość kapitału zakładowego spółki wynosi 5.000 zł, wartość środków trwałych to 1.057,08 zł. Spółka posiada środki na rachunku bankowym kwotę 431,67 zł. Powstała zaległość podatkowa uniemożliwia uzyskanie przez stronę skarżącą dofinansowania bankowego. W związku z powyższym spółka wskazała, że mając na uwadze swoją trudną sytuację majątkową nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych oraz kosztów ustanowienia doradcy podatkowego. Strona skarżąca podniosła również, iż z trudem przychodzi jej regulowanie należności bieżących, w szczególności opłaty rachunku za najem lokalu, w którym znajduje się siedziba spółki (k. 6 - 7). Do akt sprawy strona skarżąca dołączyła: wyciąg z KRS (k. 3 - 5); wyciąg z rachunku bankowego (k. 11); bilans za 2017 r. (k. 8 - 9) oraz rachunek zysków i strat (k.10). Zgodnie z treścią art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 2 pkt 1 (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, j.t.) – dalej również jako P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie prawnej, a także jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej w zakresie całkowitym następuje - gdy wykaże ona, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Z kolei przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym - zwolnienia od kosztów sądowych lub ustanowienia pełnomocnika z urzędu, jest możliwe gdy zostanie wykazane, że podmiot taki nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a.). Na wnioskującej spółce spoczywa ciężar dowodu, a w szczególności obowiązek wykazania, że nie jest ona w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. W tym stanie rzeczy rozstrzygnięcie w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę. (vide: J. Tarno, Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2006, s. 504; B. Dauter i inni, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. Zakamycze, Kraków 2005, s. 592). Skarżąca spółka od [...] lat faktycznie nie prowadzi działalności gospodarczej, w [...] r. nie osiągnęła przychodu, generując stratę w wysokości 15.836,54 zł (k. 10). Kapitał zakładowy spółki wynosi 5.000 zł, a wartość środków trwałych 1.057,08 zł. Spółka posiada środki na rachunku bankowym w kwocie 431,67 zł (k. 11). Z przedłożonego bilansu za [...] r. wynika, że posiada aktywa obrotowe w wysokości ponad 3.400.000 zł, na które składają się przede wszystkim należności od organu podatkowego z tytułu nadwyżki podatku VAT (względem których toczy się aktualnie spór). Spółka nie posiada składników majątkowych, które mogłaby spieniężyć i w ten sposób pokryć koszty sądowe w niniejszej sprawie (k. 6v k. 8). W tej sytuacji należało zatem uznać, że [...] [...] Sp. z o.o. w B nie ma dostatecznych środków na poniesienie kosztów sądowych (art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a.), natomiast przyznane zwolnienie umożliwi rozpoznanie sprawy przez tut. Sąd. Sytuacja majątkowa strony skarżącej pozwala jednak przynajmniej na częściowe poniesienie kosztów związanych z opłaceniem wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. Przyznane zwolnienie od kosztów sądowych oraz zgromadzone środki na koncie wnioskodawcy powinny umożliwić zgromadzenie środków niezbędnych do pokrycia kosztów ustanowienia pełnomocnika z wyboru w czasie trwania postępowania sądowoadministracyjnego. W tym miejscu podkreślenia wymaga, że spółka nie zaprzestała prowadzenia działalności gospodarczej oraz nie wszczęła postępowania upadłościowego czy naprawczego, z powodu ewentualnego braku płynności finansowej. W doktrynie wskazuje się, że dla określenia, czy dłużnik jest niewypłacalny, nieistotne jest, czy nie wykonuje wszystkich zobowiązań pieniężnych, czy też tylko niektórych z nich. Nieistotny też jest rozmiar niewykonywanych przez dłużnika zobowiązań. Skoro zatem, w odniesieniu do strony skarżącej nie zainicjowano wymienionych wyżej postępowań, nie można mówić o występowaniu przesłanki niewypłacalności. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 245 § 2 i 3 w zw. z art. 246 § 2 pkt 1 i 2 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło