I SO/Bk 2/05
PostanowienieWSA w Białymstoku2005-02-16
Skład orzekający: Jacek Pruszyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, który jest zarejestrowany jako bezrobotny bez prawa do zasiłku, nie ma żadnego źródła dochodu, ale jego żona uzyskuje wynagrodzenie, a on sam posiada dom obciążony hipoteką, może skorzystać z prawa pomocy w zakresie całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika?Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie całkowitym może być przyznane osobie fizycznej tylko wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania. Wnioskodawca, którego żona uzyskuje dochód, a on sam posiada dom, nie wykazał takiej sytuacji. Niemniej jednak, ze względu na stosunkowo niskie dochody rodziny i obciążenie hipoteczne, przyznano mu prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w 1/2 części.Stan faktyczny
Wnioskodawca I. R. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika. Jest zarejestrowany jako bezrobotny bez prawa do zasiłku i deklaruje brak dochodów. Mieszka z żoną, która zarabia ok. 1400 zł brutto, i synem. Posiada dom obciążony hipoteką, z którego prowadzona jest egzekucja. Sąd analizował jego sytuację materialną, uwzględniając dochody żony, posiadany majątek oraz wcześniejsze korzystanie z pomocy prawnej.Rozstrzygnięcie
1. Przyznano prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w 1/2 części. 2. W pozostałym zakresie oddalono wniosek.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący referendarz sądowy Jacek Pruszyński, , , po rozpoznaniu w dniu 16 lutego 2005 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego lub adwokata lub doradcy podatkowego w sprawie ze skargi I. R. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] stycznia 2005 r. Nr - brak w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych p o s t a n a w i a 1. przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w 1/2 części, 2. w pozostałym zakresie oddalić wniosek.
I. R. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego lub adwokata lub doradcy podatkowego. Wnioskodawca jest zarejestrowany od sierpnia 2003 r. w Powiatowym Urzędzie Pracy w B. jako osobą bezrobotna bez prawa do zasiłku. Jak twierdzi, nie ma obecnie żadnego źródła dochodu. I. R. pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną K. R. i synem A. K. R. otrzymuje wynagrodzenie w wysokości ok. 1.400 zł brutto (ok. 1.000 zł netto). Na majątek wnioskodawcy składa się dom o pow. ok. 120 m² - obciążony hipoteką na rzecz urzędu skarbowego, z którego prowadzona jest obecnie egzekucja.
Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego) lub częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych albo ustanowienie adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego). Stosownie do regulacji art. 246 § 1 pkt 1 w/w ustawy, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Prawo to może być przyznane w zakresie częściowym - gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 w/w ustawy). Na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z tego prawa.
Pomoc Państwa polegająca na zwolnieniu od kosztów sądowych może być przyznana tylko w wyjątkowych przypadkach, w szczególności może być skierowana do osób nie posiadających żadnego majątku i środków do życia ani możliwości ich uzyskania. Ze złożonego wniosku wynika, że żona wnioskodawcy K. R. uzyskuje wynagrodzenie w wysokości ok. 1.400 zł brutto - z zaświadczenia z dnia 17.09.2003 r. (k. 11 akt I SA/Bk 207/03) wystawionego przez pracodawcę wynika, że wynosi ono 1.670 zł brutto. Jest ona zatrudniona w PKO BP S.A. Oddział Regionalny w B. na stanowisku kasjera na czas nieokreślony. I. R. posiada dom o pow. ok. 120 m², który wybudował w oparciu o własne środki finansowe. Z akt sprawy I SA/Bk 207/03 wynika także, że wnioskodawca przez kilka miesięcy przebywał za granicą. Zgodnie z oświadczeniem siostry wnioskodawcy M. B. z dnia 03.06.2001 r. wnioskodawca w okresie wakacyjnym przyjeżdżał do niej do D. na kilka miesięcy, m.in. przebywał tam w okresie od połowy czerwca do końca września 2001 r. Ponadto wnioskodawca znajdując się w podobnej sytuacji, w sprawie I SA/Bk 207/03 korzystał z usług radcy prawnego, a zatem ponosił związane z tym koszty.
Okoliczności te dają podstawę do stwierdzenia, że wnioskodawca pomimo deklarowanej sytuacji materialnej, jest w stanie zgromadzić środki finansowe także na opłacenie w połowie kosztów sądowych w niniejszej sprawie a także kosztów ustanowienia pełnomocnika. Stosunkowo niewysokie stałe dochody i obciążenie spłatą należności egzekwowanych przez urząd skarbowy uzasadniają przyznanie wnioskodawcy prawa pomocy w zakresie zwolnienia od obowiązku poniesienia kosztów sądowych w pozostałym zakresie.
W tej sytuacji, stosując przepisy art. 245 § 1-4 oraz art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło