I SO/Bk 4/16

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału I: Tomasz Oleksicki, po rozpoznaniu w dniu 07 października 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Powiatu S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie odmowy przyznania dotacji w ramach programu operacyjnego p o s t a n a w i a - odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Powiat S. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Przyczyną złożenia tego wniosku jest zła sytuacja finansowa wnioskodawcy. Budżet powiatu na rok 2016 zakłada deficyt w kwocie 1.214.853,20 zł, który planuje się pokryć wolnymi środkami, o których mowa w art. 217 ust 2 pkt 6 ustawy o finansach publicznych. Powiat S. posiada zobowiązania w kwocie 7.500.000 zł z tytułu wyemitowanych w [...] r. obligacji. Ich wykup przewidziany jest na lata 2017 - 2022 w równych ratach po 1.250.000 zł rocznie. Na ten cel planuje się zaangażować wszystkie wolne środki wynikające z rozliczenia budżetu aż do roku 2017. Powiat S. posiada również zobowiązanie w formie poręczenia dla SPZOZ w S., które na koniec II kwartału br. wynosi 426.887,41zł. Istnieje ryzyko, że w przypadku zaprzestania spłat przez SPZOZ w S., powiat będzie zmuszony do natychmiastowej spłaty całego zadłużenia wynikającego z poręczenia. Wnioskodawca nie może zwiększać swojego zadłużenia (kredytu, pożyczki) w związku z ograniczeniem wynikającym z art. 243 ustawy o finansach publicznych. Powiat jako jednostka samorządu terytorialnego nie ma realnego wpływu na wysokość własnych dochodów i nie jest w stanie wygospodarować dodatkowych większych środków nawet na bieżącą działalność, a tym bardziej na nieprzewidziane wydatki budżetowe. Kwota o zwolnienie której ubiega się wnioskodawca będzie dość znacząca, bo przekraczać będzie kwotę 23.000 zł, co jak na wydatek budżetu powiatu na opłatę sądową jest kwotą dość istotną. Ma to szczególne znaczenie w obecnej części roku tj. pod jego koniec, kiedy większa cześć budżetu jest już zrealizowana i nie ma możliwości przeniesienia środków finansowych na przedmiotowy cel z innych zadań. Wartość środków trwałych Powiatu S. to 102.272.982,21 zł, natomiast wartość majątku strony skarżącej to 101.665.509,02 zł. W 2015 r. powiat osiągnął zysk w kwocie 19.032.034 zł. Na kontach bankowych wnioskodawca ma zgromadzone środki w wysokości 11.490.152,30 zł, z czego 10.700.000 zł na lokatach terminowych. Stan budżetu na dzień [...] września br. wg. planu dochodów to 70.259.300,71 zł. Wydatki określone planem wydatków wynoszą 71.474.153,91 zł. Zobowiązania powiatu to: obligacje na kwotę 7.500.000 zł oraz poręczenie w wysokości 426.887,41 zł (k. 2 – 6). Do akt sprawy zostały dołączone: bilans za 2015 r. (k. 7 – 8); kwartalne sprawozdanie o stanie zobowiązań IV kwartał 2015 r. (k. 9 – 10); uchwała nr [...] Rady Powiatu S. z dnia [...] września 2016 r. w sprawie zmiany budżetu Powiatu S. na rok 2016 z załącznikami (k. 11 – 26); uchwała nr [...] Rady Powiatu S. z dnia [...] września 2016 r. w sprawie zmiany Wieloletniej Prognozy Finansowej Powiatu S. na lata 2016 – 2022 z załącznikami (k. 27 – 36). Zgodnie z treścią art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie prawnej w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych następuje - gdy wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Na wnioskodawcy spoczywa, zatem ciężar dowodu, a w szczególności obowiązek wykazania, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z tego prawa (vide: J. Tarno, Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2006, s. 504; B. Dauter i inni, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. Zakamycze, Kraków 2005, s. 592). Z treści złożonego wniosku wynika, że Powiat S. na kontach bankowych ma zgromadzone środki w łącznej wysokości 11.490.152,30 zł, z czego 10.700.000 zł na lokatach terminowych (stan na [...] sierpnia br.). Stan budżetu na dzień [...] września br. wg. planu dochodów to 70.259.300,71 zł. Wydatki określone planem wydatków wynoszą 71.474.153,91 zł. Na ten dzień zobowiązania powiatu stanowią: obligacje na kwotę 7.500.000 zł oraz poręczenie w wysokości 426.887,41 zł. Wartość środków trwałych Powiatu S. to 102.272.982,21 zł, natomiast wartość majątku to 101.665.509,02 zł. Budżet powiatu na rok 2016 zakłada deficyt w kwocie 1.214.853,20 zł. Dodatkowo Powiat S. posiada zobowiązania w kwocie 7.500.000 zł z tytułu wyemitowanych w [...] r. obligacji. Ich wykup przewidziany jest na lata 2017 - 2022 w równych ratach po 1.250.000 zł rocznie. Wnioskodawca posiada również zobowiązanie w formie poręczenia dla SPZOZ w S., które na koniec II kwartału br. wynosi 426.887,41 zł. Obecnie pod koniec roku, większa cześć budżetu jest już zrealizowana, powiat nie ma możliwości przeniesienia środków finansowych na pokrycie kosztów sądowych z innych zadań. W tym miejscu należało zatem skonstatować, iż ubiegając się o zwolnienie od obowiązku partycypowania w kosztach sądowych, jednostka samorządu terytorialnego obowiązana jest wykazać nie tylko, że nie posiada adekwatnych środków na poniesienie kosztów postępowania, ale również, że nie ma ich mimo, iż podjęła wszelkie niezbędne kroki, aby zdobyć fundusze na pokrycie tych wydatków. W tym zakresie wymagać trzeba szczególnej zapobiegliwości i przezorności od podmiotów, które prowadząc działalność publiczną, są stronami postępowań sądowych, w których ponoszenie kosztów jest typową konsekwencją ich prowadzenia. Powiat S., przygotowując projekt budżetu na rok 2016 powinien przewidzieć odpowiednie środki celem pokrycia kosztów w sprawach sądowych, w których jest lub będzie stroną postępowania. Wnosząc skargę do tut. Sądu, wnioskodawca powinien wygospodarować i zabezpieczyć niezbędne zasoby do prowadzenia postępowania sądowego zwłaszcza, że jak wynika z treści złożonego oświadczenia dysponuje środkami finansowymi znacznie przekraczającymi wysokość kosztów sądowych na obecnym etapie postepowania. Brak podjęcia takich działań świadczy o niewystarczającym dbaniu o własne interesy. Skarb Państwa, z którego środków pokrywany jest koszt udzielonej pomocy prawnej, nie może finansować Powiatu S. w związku z zasygnalizowanymi wyżej zaniedbaniami. Prawo pomocy jest bowiem, jak wyżej wskazano, szczególną formą wsparcia dla podmiotów, które rzeczywiście w żaden sposób nie są w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego. Podsumowując, wykazana sytuacja finansowa Powiatu S. nie pozwala na uznanie go za podmiot niebędący w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego, które to na obecnym etapie wynoszą 9.723 zł (przy podanej wysokości przedmiotu skargi 972.286 zł) - wpis od skargi. Dlatego też mając na uwadze powyższe na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 2 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.