I SO/Bk 4/18

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału I: Tomasz Oleksicki, po rozpoznaniu w dniu 25 lipca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M W o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego złożonego w sprawie dotyczącej decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B z dnia [...] kwietnia 2018 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności p o s t a n a w i a - przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego, - w pozostałym zakresie odmówić przyznania prawa pomocy. M W wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego podając, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz ze studiującą córką ([...] lat). Źródło dochodu rodziny stanowi działalność gospodarcza prowadzona przez wnioskodawczynię. Z tego tytułu M W uzyskuje 2.125 zł netto miesięcznie. Wyszczególnione stałe wydatki to: czynsz – 270 zł; woda – 52 zł; energia elektryczna – 62,50 zł; gaz – 27,50 zł (55 zł za dwa miesiące); składka [...[– 47 zł; telefon i Internet – 98,90 zł; rata spłaty pożyczki – 531 zł; lekarstwa – 250 zł; wizyty lekarskie i badania – 150 zł; pomoc córce – 300 zł; środki czystości – 50 zł; odzież, buty – 180 zł; żywność ([...] [...]) – 900 zł. Majątek M W stanowi: mieszkanie o powierzchni [...] m2 (wartość [...] zł) oraz oszczędności w kwocie 1.150 zł. Wnioskodawczyni cierpi na [...]oraz silną [...] i [...] [...] (k. 13 - 14). W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego z dnia 06 lipca br. (k. 16) M W oświadczyła, iż wydatki przekraczające uzyskiwany dochód pokrywane są z kwoty zdeponowanej przez rodziców na wypadek ich śmierci. Wnioskodawczyni z uwagi na brak środków finansowych nie zawsze jest w stanie spłacać raty pożyczki oraz udzielać pomocy finansowej córce. Wnioskodawczyni prowadzi działalność gospodarczą w zakresie świadczenia usług [...] w gabinecie [...], miesięczny dochód uzyskiwany z tego tytułu to 3.380 zł brutto. Wnioskodawczyni nie posiada samochodu. M W z uwagi na stan zdrowia nie była w stanie dostarczyć rachunków potwierdzających wysokość czynszu, opłat za Internet i telewizję, nie gromadziła również wszystkich rachunków i faktur - część potrzebnych informacji w tym zakresie znajduje się natomiast w wyciągu z rachunku bankowego (k. 18). Do akt sprawy wnioskodawczyni dołączyła: dokument potwierdzający wysokość dochodu osiągniętego w 2017 r. (k. 19); faktury (k. 20 – 21); wyciąg z rachunku bankowego za okres 01 kwietnia – 30 czerwca br. (k. 22 – 24) oraz 01 marca – 29 czerwca br. (k. 25 – 29); fakturę za energię elektryczną (k. 30); zaświadczenie z urzędu skarbowego dot. dochodu osiągniętego w 2017 r. (k. 31). Zgodnie z art. 245 § 1 - 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego) lub częściowym (zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego). Stosownie do regulacji art. 246 § 1 pkt 1 cytowanej ustawy, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Prawo to może być przyznane w zakresie częściowym - gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 w/w ustawy). W złożonym oświadczeniu M W wykazała, że z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej "M" M W w S - świadczenie usług [...] w gabinecie [...] uzyskuje dochód miesięczny w kwocie 3.380 zł brutto (po potrąceniu składek 2.125 zł netto) – k. 14. Za rok 2017 wnioskodawczyni uzyskała z tego tytułu dochód w wysokości 30.726 zł (k. 19). Wykazane wydatki wynoszą łącznie 2.918 zł (czynsz, woda, energia elektryczna, gaz, składka położnicza, telefon i Internet, rata spłaty pożyczki, lekarstwa, wizyty lekarskie i badania, pomoc córce, środki czystości, odzież, buty, żywność –[...] [...]) przekraczają one uzyskiwany dochód, co skutkuje tym, że wnioskodawczyni nie zawsze jest w stanie opłacić ratę pożyczki, czy też wygospodarować środki finansowe studiującej córce. Brakujące środki na pokrycie wydatków uzyskiwane są ze zgromadzonych oszczędności. W skład majątku M W wchodzi: mieszkanie o powierzchni [...] m2 oraz zgromadzone oszczędności w kwocie 1.150 zł. Wnioskodawczyni cierpi na [...] oraz silną [...] i [...] [...] W tym miejscu należy wskazać, iż na obecnym etapie postępowania koszty sądowe ograniczają się do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 200 zł. Mając na uwadze powyższe okoliczności, to należało zatem stwierdzić, iż wysokość miesięcznego dochodu dwuosobowej rodziny tj. 2.125 zł, kwota wyszczególnionych wydatków, konieczność korzystania z oszczędności w zakresie pokrywania tych wydatków oraz wykazana choroba wnioskodawczyni ([...] [...]) w zestawieniu z wysokością kosztów sądowych w sprawie niniejszej i sumą zgromadzonych oszczędności pozwalają na uznanie, iż M W jest w stanie pokryć koszty sądowe w sprawie niniejszej, przy jednoczesnym braku możliwości ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. Negatywną przesłankę do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie stanowi przede wszystkim fakt posiadania przez skarżącą oszczędności w kwocie 1.150 zł, kwota ta wielokrotnie przekracza wysokość wpisu od skargi oraz innych kosztów sądowych w sprawie niniejszej. Poza wszelką wątpliwością pozostaje zatem, iż zgromadzone środki pieniężne powinny być przynajmniej w części przeznaczone na pokrycie kosztów postępowania sądowoadmistracyjnego. Koszty sądowe należy traktować jako wydatki bieżące w budżecie rodziny, które powinny być zaspokajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami (postanowienie NSA z dnia 24 listopada 2011 r., sygn. akt II OZ 1125/11, publ. https://cbois.nsa.gov.pl/). Natomiast, M W udowodniła zaistnienie przesłanek do przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika z urzędu – radcy prawnego. Instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy, co oznacza, że może być stosowana tylko w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną, do których zalicza się bezrobotnych lub osoby pozbawione środków do życia bądź, gdy środki te są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko potrzeby egzystencjalnie niezbędne (vide: postanowienie NSA z 19 października 2005 r. sygn. akt I GZ 107/05, publ. www.cbois.nsa.gov.pl). Ponadto, jak wskazał NSA w postanowieniu z 10 maja 2005 r. sygn. akt II OZ 318/05, publ. www.cbois.nsa.gov.pl) "prawo pomocy przyznawane jest osobom, które pomimo starań i przy największym możliwym wysiłku nie mogą ponieść kosztów postępowania, ponieważ ich dochód jest wybitnie niski lub też nie osiągają żadnego dochodu". Dlatego też, mając na uwadze powyższe na podstawie art. 245 § 1 - 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 - 2 i art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.-