II SA/Bk 100/18

PostanowienieWSA w Białymstoku2018-02-21

Skład orzekający: Referendarz sądowy Barbara Romanczuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej pomocy społecznej jest bezprzedmiotowy z uwagi na ustawowe zwolnienie od kosztów sądowych w tego typu sprawach?
Ratio decidendi
Sąd umorzył postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, uznając je za bezprzedmiotowe. Wynika to z faktu, że zgodnie z art. 239 § 1 pkt 1 lit. a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, strony w sprawach z zakresu pomocy społecznej są ustawowo zwolnione od ponoszenia kosztów sądowych. W pozostałym zakresie, dotyczącym ustanowienia radcy prawnego, sąd przyznał prawo pomocy, uznając, że skarżący wykazał niemożność poniesienia tych kosztów bez uszczerbku dla własnego utrzymania.
Stan faktyczny
Skarżący J. G. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego w sprawie dotyczącej odmowy przyznania zasiłku celowego. Skarżący uzasadnił wniosek trudną sytuacją materialną, wynikającą z niskich dochodów z gospodarstwa rolnego i wysokich wydatków związanych z leczeniem, utrzymaniem domu i gospodarstwa. Sąd rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.
Rozstrzygnięcie
1. Umorzono postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. 2. Przyznano prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału II: Barbara Romanczuk, po rozpoznaniu w dniu 21 lutego 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego A. O. sprawy ze skargi J. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] stycznia 2018 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego na zakup żywności, węgla na ogrzanie domu zimą, na ocieplenie i remont częściowo spróchniałego sufitu, na wymianę dwóch nieszczelnych i spróchniałych okien, zakup ubrania i butów na zimę, na wymianę starej aluminiowej instalacji elektrycznej, na dojazdy do gabinetu rehabilitacyjnego, zakup okularów i na dojazdy do lekarzy specjalistów, w tym do lekarza rodzinnego p o s t a n a w i a 1. umorzyć postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, 2. przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego. J. G. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego A. O. podając, iż pozostaje sam w gospodarstwie domowym. Źródło miesięcznego utrzymania skarżącego stanowi gospodarstwo rolne. Dochód uzyskiwany z prowadzenie działalności rolniczej wystarcza jedynie na pokrycie kosztów produkcji i wydatków związanych z bieżącym utrzymaniem wnioskodawcy. Wykazane wydatki stałe skarżącego to: ubezpieczenie KRUS – 393 zł (kwartalnie), energia elektryczna – 49,64 zł (miesięcznie), gaz – 30 zł (miesięcznie), telefon – 50 zł (miesięcznie), śmieci – 12 zł (miesięcznie), podatek rolny – 273 zł (rocznie), lekarstwa i rehabilitacja – 150 zł (miesięcznie), dojazdy do lekarzy – 100 zł (miesięcznie), ubezpieczenie budynków - 162 zł (rocznie), ubezpieczenie ciągnika – 69 zł (rocznie), zakup żywności – 250 zł (miesięcznie), środki higieny osobistej – 50 zł (miesięcznie). Wnioskodawca jest osobą przewlekle chorą, wymagającą stałego leczenia i rehabilitacji. Skarżący posiada dom o powierzchni [...] m2 (bez wody bieżącej, centralnego ogrzewania, wymagający generalnego remontu), nieruchomość rolną o powierzchni [...] ha (w tym grunty rolne – [...] ha i grunty leśne – [...] ha), ciągnik rolniczy [...], rok prod. [...] i inny podstawowy sprzęt rolniczy oraz [...] sztuki bydła. Dodatkowo wnioskodawca posiada dwa stare budynki gospodarcze (k. 13-14). Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z treścią art. 239 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), strona skarżąca działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych. Niniejsza sprawa dotyczy zasiłku celowego. W konsekwencji skarżący korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych i nie musi uiszczać tych kosztów w sprawie niniejszej z mocy samej ustawy. Postępowanie zatem w tym zakresie jest bezprzedmiotowe i zasadnym jest jego umorzenie (vide postanowienie NSA z dnia 14 czerwca 2013 r. sygn. akt I OZ 482/13 publ. www.cbois.nsa.gov.pl). Dlatego też, na podstawie art. 249 a w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 239 § 1 pkt 1 lit. a ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w punkcie I sentencji. Z uwagi na powyższe wniosek złożony przez skarżącego podlegał rozpoznaniu w części przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego. Zgodnie z treścią art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W rozpatrywanym przypadku skarżący dowiódł, iż nie jest w stanie ponieść kosztów ustanowienia radcy prawnego. W złożonym oświadczeniu wnioskodawca wykazał, iż miesięczny dochód uzyskiwany z tytułu prowadzenia gospodarstwa rolnego wystarcza na pokrycie kosztów produkcji i wydatków związanych z bieżącym utrzymaniem wnioskodawcy. Skarżący posiada dom o powierzchni [...] m2 (wymagający remontu) oraz nieruchomość rolną o powierzchni [...] ha (w tym: grunty rolne – [...] ha i grunty leśne – [...] ha), ciągnik rolniczy [...], rok prod. [...], inny podstawowy sprzęt rolniczy oraz cztery sztuki bydła. Skarżący nie posiada zgromadzonych oszczędności. Całość uzyskiwanych dochodów przeznaczana jest na pokrycie kosztów prowadzonej produkcji rolnej oraz bieżących kosztów utrzymania wnioskodawcy. Otrzymywane dotacje unijne w całości przeznaczane są na potrzeby prowadzonej produkcji rolnej. W tej sytuacji biorąc pod uwagę niską dochodowość prowadzonego gospodarstwa rolnego (niewielka powierzchnia, mała liczba zwierząt hodowlanych), zły stan zdrowia skarżącego, a także stan posiadanych zabudowań, w tym domu niewątpliwie wymagającego gruntownego remontu należy zatem stwierdzić, iż skarżący nie jest w stanie zgromadzić dostatecznej ilości środków finansowych do równoczesnego zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych oraz pokrycia kosztów ustanowienia radcy prawnego w sprawie niniejszej. Dlatego też, mając na uwadze powyższe na podstawie 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło