II SA/Bk 1005/13
PostanowienieWSA w Białymstoku2013-11-29
Skład orzekający: Barbara Romanczuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sytuacja materialna strony, polegająca na braku stałego dochodu i sprawowaniu opieki nad chorą matką, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego?Ratio decidendi
Sytuacja materialna strony, charakteryzująca się brakiem stałego dochodu, posiadaniem jedynie domu, brakiem oszczędności oraz koniecznością sprawowania opieki nad chorą matką, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego. Brak możliwości poniesienia kosztów ustanowienia pełnomocnika bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania strony przemawia za przyznaniem tego uprawnienia, aby zapewnić stronie dostęp do wymiaru sprawiedliwości.Stan faktyczny
G. M. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego, wskazując na brak stałego dochodu, sprawowanie opieki nad chorą matką oraz posiadanie jedynie domu bez innych wartościowych przedmiotów czy oszczędności. Do wniosku dołączył dokumenty potwierdzające jego sytuację materialną i wydatki. Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] września 2013 r. Nr [...] w przedmiocie specjalnego zasiłku opiekuńczego.Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału II: Barbara Romanczuk, po rozpoznaniu w dniu 29 listopada 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego K. D. w sprawie ze skargi G. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] września 2013 r. Nr [...] w przedmiocie specjalnego zasiłku opiekuńczego p o s t a n a w i a przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego.
G. M. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego K. D. (k. 24). podając we wniosku, iż jest osobą samodzielnie gospodarującą, ale obecnie pozostającą na utrzymaniu chorej matki J. S., którą się opiekuje. Wnioskodawca obecnie pozostaje bez jakichkolwiek źródeł stałego utrzymania, z uwagi na sprawowanie opieki nad niepełnosprawną mamą. Nie otrzymuje także świadczeń socjalnych. Skarżący posiada dom o powierzchni [...] m2. Poza tym nie posiada żadnych zgromadzonych oszczędności czy też przedmiotów wartościowych. W konkluzji skarżący wywiódł, iż nie jest w stanie pokryć kosztów prowadzonego postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego siebie i rodziny (k.24-25).
Do wniosku skarżący dołączył: zaświadczenie z Urzędu Pracy, iż nie figuruje w rejestrze bezrobotnych (k. 26), zaświadczenie z urzędu skarbowego o braku dochodu (k. 27) oraz dokumenty potwierdzające ponoszone wydatki (k. 28-32).
Zgodnie z art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r.,
poz. 270 j.t.) – prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Warunkiem przyznania przedmiotowego uprawnienia stronie, jest wykazanie przez nią, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Na wnioskodawcy spoczywa zatem ciężar dowodu, w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania.
Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów postępowania bez wywołania uszczerbku koniecznego utrzymania siebie i rodziny.
Biorąc pod uwagę powyższe, sytuacja materialna skarżącego uzasadnia tezę, iż nie jest on w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowoadministracyjnego tj. kosztów ustanowienia pełnomocnika.
Należy bowiem stwierdzić, iż ze złożonego oświadczenia wynika, że sytuacja materialna G. M. uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego. W złożonym oświadczeniu wnioskodawca wykazał bowiem, iż w chwili obecnej nie posiada żadnego stałego źródła dochodu i pozostaje na utrzymaniu niepełnosprawnej, chorej matki, którą się opiekuje. Wnioskodawca poza domem, nie posiada żadnych zgromadzonych oszczędności, majątku czy też przedmiotów wartościowych.
Powyższe okoliczności, a w szczególności brak stałego dochodu w połączeniu z brakiem oszczędności pozwalają na stwierdzenie, iż G. M. nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów sądowych w sprawie niniejszej, bez uszczerbku utrzymania koniecznego siebie.
W tym stanie rzeczy należało uznać, iż nie należy obarczać wnioskodawcę kosztami ustanowienia pełnomocnika, jako osoby pozbawionej środków potrzebnych na ich pokrycie, gdyż spowodowałoby to przekreślenie jego szansy na skorzystanie z dobrodziejstwa prawa do Sądu.
Dlatego też, mając na uwadze powyższe na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło