II SA/Bk 101/11

WyrokWSA w Białymstoku2011-06-02

Skład orzekający: Stanisław Prutis, Anna Sobolewska-Nazarczyk, Mirosław Wincenciak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja zatwierdzająca projekt podziału działki może zostać uznana za nieważną z powodu rzekomego naruszenia prawa własności skarżącej, mimo że decyzja ta nie rozstrzyga o stosunkach własnościowych, a kwestie te zostały uregulowane umową o zniesienie współwłasności?
Ratio decidendi
Decyzja zatwierdzająca projekt podziału działki ma charakter geodezyjny i nie rozstrzyga o stosunkach własnościowych. Skoro kwestie własnościowe zostały uregulowane umową cywilnoprawną, a próba stwierdzenia nieważności tej umowy przez sąd powszechny zakończyła się oddaleniem powództwa, to nie można stwierdzić nieważności decyzji podziałowej z powodu rzekomego naruszenia prawa własności. W związku z tym, organy administracji prawidłowo odmówiły stwierdzenia nieważności decyzji zatwierdzającej podział działki.
Stan faktyczny
Skarżąca D. Ż. wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji zatwierdzającej projekt podziału działki, twierdząc, że została skrzywdzona i okradziona z posiadania po rodzicach w wyniku tej decyzji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło stwierdzenia nieważności, wskazując na brak przesłanek z art. 156 § 1 KPA. Skarżąca podtrzymała swoje stanowisko, argumentując, że podział geodezyjny naruszył jej prawo własności. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że decyzja podziałowa nie rozstrzyga o własności, a kwestie te zostały uregulowane umową o zniesienie współwłasności, której nieważności skarżąca bezskutecznie dochodziła przed sądem powszechnym.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Stanisław Prutis (spr.), Sędziowie sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk, sędzia WSA Mirosław Wincenciak, Protokolant Sylwia Tokajuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 02 czerwca 2011 r. sprawy ze skargi D. Ż. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji zatwierdzającej projekt podziału działki 1. oddala skargę; 2. przyznaje radcy prawnej M. Ś. od Skarbu Państwa (kasa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku) kwotę 312,20 zł (trzysta dwanaście złotych dwadzieścia groszy) tytułem wynagrodzenia za zastępstwo prawne skarżącej wykonane na zasadzie prawa pomocy.- Wnioskiem z dnia 29 września 2010 r. D. Ż. zwróciła się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. o stwierdzenie nieważności decyzji znak: [...] z dnia [...] stycznia 2001 r., wydanej z upoważnienia Prezydenta Miasta S. przez Zastępcę Naczelnika Wydziału Geodezji, Gospodarki Nieruchomościami i Rolnictwa, zatwierdzającej projekt podziału działki nr 30265/2 o pow. 0,1269 ha na trzy nowe działki: nr 30265/3 o pow. 0,0248 ha, nr 30265/4 o pow. 0,0106 ha i nr 30265/5 o pow. 0,0915 ha. Postępowanie w sprawie zakończonej wskazaną decyzją zostało wszczęte na wspólny wniosek współwłaścicielek działki nr 30265/2 B. A., D. A., M. G., M. K., E. M. oraz D. Ż. Decyzja ta stała się ostateczna z dniem 23 stycznia 2001 r. (żadna ze stron nie wniosła odwołania). Zdaniem wnioskodawczyni - w wyniku wydania te decyzji została ona skrzywdzona i okradziona z należnego jej posiadania po rodzicach (dotyczy to części gospodarczej i drogi do domu). Stwierdziła, że droga sądowa jest wyczerpana i tylko tą drogą może nastąpić przywrócenie należnej jej własności. Do wniosku dołączyła kserokopie dokumentów: 3 postanowień sądu stwierdzających nabycie prawa do spadku po F. A. i K. A., 3 protokołów sądowych z postępowań dotyczących korzystania z działek nr 30265/3, 30265/4 i 30265/5, opisu i map projektu podziału działki nr 30265/2, sporządzonej w formie aktu notarialnego umowy o zniesienie współwłasności i ustanowienie służebności przejazdu i przechodu. Nadto w dniu 25 października 2010 r. wnioskodawczyni złożyła pisemne wyjaśnienie przyczyn swego wniosku i dodatkowo dołączyła kserokopię wyroku Sądu Rejonowego w S. z dnia [...] września 2006 r. Sygn. akt [...]. Z wyjaśnienia wynika, że intencją współwłaścicieli działki nr 30265/2 wnioskujących o jej podział, była chęć uporządkowania spraw związanych z rodzinną nieruchomością. Ostatecznie jednak wnioskodawczyni uważa, że skutki zawarcia umowy o zniesienie współwłasności są dla niej krzywdzące, tak jak i działania geodety przygotowującego dokumenty w tej sprawie. Dlatego podejmowała różne kroki w celu zniweczenia skutków zniesienia współwłasności, do tej pory bezskutecznie. W stwierdzeniu nieważności decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości dostrzega możliwość uzyskania pomocy w sprawiedliwym sposobie zniesienia współwłasności działek. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. rozstrzygnięciem z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] odmówiło stwierdzenia nieważności przedmiotowej decyzji. W uzasadnieniu podano, że w sprawie nie występuje żadna z wad wymienionych w art. 156 § 1 kpa skutkująca stwierdzeniem nieważność. Organ podał, że decyzja została wydana przez organ właściwy miejscowo i rzeczowo, szczegółowo omówił przepisy stanowiące materialnoprawną podstawę ocenianej decyzji, ustalił, że w sprawie podziału przedmiotowej działki nie zapadło inne ostateczne orzeczenie. Wskazał, że oceniana decyzja została skierowana wyłącznie do osób będących stronami postępowania, była wykonalna w dniu jej wydania. Wykonanie decyzji nie mogło wywołać czynu zagrożonego karą a sama decyzja nie zawiera wad powodujących jej nieważność z mocy prawa. Ponadto, na podstawie akt sprawy organ ustalił, że postępowanie zostało wszczęte na wspólny, zgodny wniosek współwłaścicielek działki o numerze 30265/2, do wniosku został dołączony projekt podziału działki, sporządzony przez uprawnionego geodetę na mapie katastralnej, przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego według stanu na 2001 r. a cel, któremu służył podział, mieścił się w katalogu celów zakreślonych w ustawie. Dlatego też, zdaniem organu, nie można stwierdzić, iż oceniana decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Organ końcowo podał, że na jego stanowisko nie miały wpływu podnoszone przez wnioskodawczynię okoliczności odnoszące się do działań geodety, czy skutki zawartej przez współwłaścicieli umowy o zniesienie współwłasności. Decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości nie wywołuje skutków w sferze prawa własności, a powództwo wnioskodawczyni o stwierdzenie nieważności umowy znoszącej współwłasność zostało oddalone przez Sąd Rejonowy w Suwałkach wyrokiem w sprawie Sygn. akt [...] z dnia [...] września 2006 r. Występując z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy wnioskodawczyni odniosła się do zawartego w uzasadnieniu stwierdzenia, iż decyzja Prezydenta Miasta S. znak [...] z dnia [...] stycznia 2001 r. orzekająca o zatwierdzeniu podziału działki nr 30265/2 nie wywarła skutków w sferze prawa własności. Stwierdziła, iż jest to nieprawdą, gdyż podział geodezyjny pozbawił ją "32 m2 należnej spuścizny, jak również podwórka i pomieszczenia na opał". Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] utrzymało w mocy kwestionowane rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu podano, że przedmiotem postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy sprowadzające się do oceny prawidłowości decyzji w kontekście kwalifikowanych wad prawnych wymienionych w przepisie art. 156 § 1 kpa. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy organ ponownie nie znalazł podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta S. znak: [...] z dnia [...] stycznia 2001 r. zatwierdzającej projekt podziału działki nr 30265/2 o powierzchni 0,1269 ha, położonej w S., obręb nr 3 "[...]". Organ wywiódł, że materialnoprawną podstawę decyzji stanowiły przepisy art. 95 i 96 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (w brzmieniu ustalonym w tekście jednolitym ustawy opublikowanym w Dz. U. z 2000 r., nr 46, póz. 543). Na podstawie dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy, zdaniem organu, można stwierdzić, że będąca przedmiotem ponownego rozpatrzenia decyzja Prezydenta Miasta S. została wydana z poszanowaniem przywołanych przepisów prawa. Postępowanie w sprawie zatwierdzenia projektu podziału działki nr 30265/2 zostało wszczęte na wspólny i zgodny wniosek wszystkich współwłaścicielek. Cel dokonania podziału był zgodny z katalogiem przyczyn dopuszczających podział nieruchomości, sprecyzowanym w ustawie. Do wniosku dołączony został projekt podziału działki sporządzony przez uprawnionego geodetę na mapie katastralnej, przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, według stanu na 2001 r. Wskazane okoliczności uzasadniają twierdzenie, że decyzja organu I instancji została wydana bez zaistnienia przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji w postaci rażącego naruszenia prawa. Nadto organ ponownie podał, że nie wystąpiły także inne wady decyzji, których wystąpienie skutkowałoby stwierdzeniem nieważności przedmiotowej decyzji. Decyzja została wydana przez organ właściwy do orzekania w sprawie dotyczącej nieruchomości, zgodnie z miejscem jej położenia. Niewątpliwie posiada przywołaną w decyzji i niniejszym rozstrzygnięciu podstawę prawną. Nie stwierdzono, aby w sprawie zatwierdzenia podziału działki nr 30265/2 położonej w S. funkcjonowało w obrocie prawnym inne, ostateczne rozstrzygnięcie. Decyzja została skierowana do osób będących stronami postępowania. Była też wykonalna w dniu jej wydania, a jej wykonanie nie mogło wywołać czynu zagrożonego karą. Oceniana decyzja nie zawiera wady powodującej jej nieważność z mocy prawa. Odnosząc się do zarzutu podniesionego przez wnioskodawczynię we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy organ stwierdził, że oceniana decyzja nie przesądzała o stosunkach właścicielskich nieruchomości stanowiącej przed podziałem działkę o numerze 30265/2. Decyzja ta zatwierdza jedynie geodezyjny podział danej działki na inne, konkretne działki z nadaniem im nowej numeracji. O stosunkach właścicielskich przedmiotowej nieruchomości przesądziło umowne zniesienie współwłasności nieruchomości, dokonane bez spłat i dopłat na rzecz którejkolwiek ze stron. Organ końcowo podał, że powództwo wnioskodawczyni w przedmiocie stwierdzenia nieważności umowy znoszącej współwłasność zostało oddalone przez Sąd Rejonowy w S. wyrokiem z dnia [...] września 2006 r. w sprawie Sygn. akt [...]. Z decyzją tą nie zgodziła się D. Ż. i wniosła skargę do sądu administracyjnego. W uzasadnieniu skargi podniosła, że organ nie odniósł się do zarzutu wpływu podziału geodezyjnego na sferę prawa własności. Wskazując na przepis art. 95 ustawy o gospodarce nieruchomościami skarżąca stwierdziła, że w podziale geodezyjnym wyznaczono działkę pod częścią domu bez możliwości dojścia do niego. Nadto skarżąca zarzuciła brak wyznaczenia działki pod budynkiem gospodarczym o powierzchni 15 m2, co narusza jej interes prawny oraz jest krzywdzące dla niej i jej spadkobierców. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył co następuje: Zarzuty i argumenty skargi nie podważają legalności zaskarżonej decyzji, dlatego też skarga podlega oddaleniu. Zgodnie z przepisem art. 156 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego stwierdzenie nieważności decyzji następuje w sytuacji, gdy zachodzą przesłanki pozytywne nieważności, zawarte w wyczerpującym wyliczeniu art. 156 § 1 pkt 1-7 K.p.a. Organy administracji odmawiając stwierdzenia nieważności decyzji z dnia 8 stycznia 2001 r. dokonały wszechstronnej analizy ustawowych przesłanek nieważności wykazując, iż żadna z tych przesłanek nie odnosi się do decyzji z dnia 8 stycznia 2001 r. zatwierdzającej podział działki nr 30265/2. Argumentacja zawarta w uzasadnieniach decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. jest merytorycznie poprawna i zgodna z prawem. Oceny tej nie zmienia przedstawiona przez pełnomocnika skarżącej sugestia, jakoby decyzja z dnia [...] stycznia 2001 r. została wydana z rażącym naruszeniem prawa, ze względu na prowadzenie postępowania bez udziału, czy wbrew stanowisku skarżącej. Z materiału procesowego sprawy wynika w sposób nie budzący wątpliwości, iż decyzja zatwierdzająca projekt podziału działki została wydana na wniosek m.in. skarżącej, oraz została przez skarżącą zaakceptowana. W aktach administracyjnych sprawy znajduje się wniosek o wydanie decyzji zatwierdzającej projekt podziału działki nr 30265/2, podpisany przez skarżącą, a także oświadczenie stron postępowania, w tym także skarżącej, że decyzja zatwierdzająca podział działki "została wydana zgodnie z naszą wolą i nie wnosimy odwołania" (k. 36 i 37 akt administracyjnych). W dniu 2 listopada 2001 r. zainteresowane strony zawarły umowę, w formie aktu notarialnego, o zniesienie współwłasności i ustanowienie służebności przejazdu i przechodu, która to umowa uregulowała stosunki własnościowe pomiędzy współspadkobiercami. Skarżąca D. Ż. domagała się, przed sądem powszechnym, stwierdzenia nieważności w/w umowy o zniesieniu współwłasności, jednakże jej powództwo zostało oddalone (wyrok Sądu Rejonowego w S. z dnia [...] września 2006 r. sygn. akt [...]). Skarżąca podjęła zatem próbę stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej zatwierdzającej projekt podziału działki. Błędne jest wszakże mniemanie skarżącej, iż poprzez stwierdzenie nieważności tej decyzji doprowadzi do zniwelowania skutków prawnorzeczowych aktu notarialnego o zniesieniu współwłasności nieruchomości. Decyzja o zatwierdzeniu podziału działki nie powoduje skutków w sferze prawa własności, co organy administracji wyjaśniły skarżącej, a zatem podnoszony zarzut skargi jest zupełnie bezzasadny. Mając na uwadze powyższe rozważania Sąd stwierdził, iż zaskarżona decyzja o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji podziałowej jest zgodna z prawem i dlatego skargę oddalił na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami).-

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło