II SA/Bk 101/18

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału II: Barbara Romanczuk, po rozpoznaniu w dniu 28 lutego 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego M. H. w sprawie ze skargi J. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] stycznia 2018 r. Nr [...] w przedmiocie ustalenia miesięcznej odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej p o s t a n a w i a 1. umorzyć postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, 2. przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego. , J. W. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego M. H. oświadczając, iż prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe. Skarżący podniósł, iż ze względu na swój stan zdrowia przebywa w Domu Pomocy Społecznej (liczne schorzenia, znaczny stopień niepełnosprawności, skarżący porusza się na wózku inwalidzkim). Dochód skarżącego stanowi emerytura wraz z dodatkiem pielęgnacyjnym w kwocie 1.147,96 zł, z której potrącana jest kwota 738,37 zł. Faktycznie skarżącemu pozostaje na bieżące utrzymanie kwotą około 400 zł, która w całości przeznaczana jest na zakup leków. Wnioskodawca posiada zadłużenie na kwotę 25.000 zł, na poczet którego dokonywane są potrącenia z emerytury. Skarżący nie posiada żadnego majątku, zgromadzonych oszczędności oraz przedmiotów wartościowych. Wnioskodawca podniósł, iż ze względu na trudną sytuację dochodową nie ma możliwości skorzystania z usług prawniczych (k. 4-5, 14-15). Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z treścią art. 239 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), strona skarżąca działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych. Niniejsza sprawa dotyczy odpłatności za dom pomocy społecznej. W konsekwencji skarżący korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych i nie musi uiszczać tych kosztów w sprawie niniejszej z mocy samej ustawy. Postępowanie zatem w tym zakresie jest bezprzedmiotowe i zasadnym jest jego umorzenie (vide postanowienie NSA z dnia 14 czerwca 2013 r. sygn. akt I OZ 482/13 publ. www.cbois.nsa.gov.pl). Dlatego też, na podstawie art. 249 a w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 239 § 1 pkt 1 lit. a ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w punkcie I sentencji. Z uwagi na powyższe wniosek złożony przez skarżącego podlegał rozpoznaniu w części przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego. Zgodnie z art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Warunkiem przyznania przedmiotowego uprawnienia stronie, jest wykazanie przez nią, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Na wnioskodawcy spoczywa zatem ciężar dowodu, w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania. Instytucja zwolnienia od kosztów postępowania stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów postępowania bez wywołania uszczerbku koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Biorąc pod uwagę powyższe, sytuacja materialna skarżącego oraz ustalone w sprawie okoliczności uzasadniają przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika. Wnioskodawca jest osobą schorowaną, poruszającą się na wózku inwalidzkim, ze znacznym stopniem niepełnosprawności i przebywającą w Domu Pomocy Społecznej. Jego dochód z emerytury wraz z dodatkiem pielęgnacyjnym w kwocie 1.147,96 zł, w znacznej części podlega potrącaniu na zadłużenie (kwota 738,37 zł) co powoduje, że na bieżące utrzymanie, w głównej mierze zakup leków zostaje mu kwota około 400 zł. Wnioskodawca nie posiada żadnych zgromadzonych oszczędności, majątku oraz przedmiotów wartościowych i posiada zadłużenie na kwotę około 25.000 zł. Niski comiesięczny dochód wystarcza mu jedynie na zaspokojenie niezbędnych potrzeb bytowych. Przedstawione okoliczności, a w szczególności wysokość miesięcznego dochodu skarżącego, a także brak zgromadzonych oszczędności pozwalają na stwierdzenie, iż skarżący nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania w niniejszej sprawie, bez uszczerbku utrzymania koniecznego siebie tj. kosztów ustanowienia radcy prawnego. Sytuacja materialna wnioskodawcy w połączeniu z zakresem złożonego przez niego wniosku o przyznanie prawa pomocy uzasadnia zatem stwierdzenie, że ponoszenie przez kosztów ustanowienia pełnomocnika we własnym zakresie, stanowi dla niego zbyt duże obciążenie finansowe i może spowodować uszczerbek w utrzymaniu koniecznym. Odnośnie wniosku skarżącego w zakresie ustanowienia radcy prawnego M. H., to informacyjnie jedynie należy wskazać, że stosownie do treści art. 244 § 3 cytowanej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uprawnienie do wyznaczenia wskazanego imiennie przez wnioskodawcę pełnomocnika do reprezentowania go w sprawie niniejszej w ramach przyznanego prawa pomocy przysługuje w miarę możliwości i w porozumieniu ze wskazanym radcą prawnym właściwej miejscowo okręgowej izbie radców prawnych. Tut. Sąd poinformuje w/w organ samorządu zawodowego o pełnym zakresie wniosku skarżącego. Dlatego też, mając na uwadze powyższe na podstawie 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w punkcie II sentencji.