II SA/Bk 101/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska (spr.), , po rozpoznaniu w dniu 4 kwietnia 2019 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi A. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] października 2018 r. nr [...] w przedmiocie opłaty za pobyt w domu opieki społecznej p o s t a n a w i a przywrócić termin do wniesienia skargi W dniu 8 stycznia 2019 r. A. P. osobiście w siedzibie organu –Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi do sądu administracyjnego, na decyzję tego organu, wydaną w dniu [...] października 2018 r. utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta B. z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...], ustalającą opłaty za pobyt jej babki A. K. w Domu Pomocy Społecznej Z. w B. za okres: październik 2017 r. - 1.270 zł; listopad 2017 r. – 783,40 zł; grudzień 2017 r. – 223 zł; styczeń 2018 r. – 796,40 zł; luty i marzec 2018 r. po 602,40 zł miesięcznie. We wniosku o przywrócenie terminu skarżąca podała, że w związku z brakiem decyzji SKO dotyczącej jej odwołania, w dniu 7 stycznia 2018 r. udała się do organu w celu zbadania aktualnego statusu sprawy. Na miejscu dowiedziała się, że decyzja została wydana w dniu [...] października 2018 r., a termin do złożenia skargi do WSA upłynął w dniu 26 listopada 2018 r. Wysłany list z decyzją został uznany za doręczony po rzekomym powtórnym awizowaniu. Skarżąca podniosła, że niedoręczenie przesyłki nastąpiło bez jej winy. Żadne awizo nie zostało jej doręczone. Nie była świadoma wydania decyzji a tym samym nie była pouczona o terminie wniesienia skargi od tej decyzji do sądu administracyjnego. Skarżąca podniosła, że ma podstawy, aby domniemywać uchybień w działalności Poczty Polskiej. W dniu 2 stycznia 2019 r. złożyła reklamację dotyczącą rzekomego odbioru przez nią przesyłki z MOPR. Skarżąca wskazała, że podczas jej pobytu w pracy list ze zwrotnym potwierdzeniem odbioru został znaleziony w skrzynce pocztowej. List nie został przez nią podpisany, ale był pokwitowany jej nazwiskiem. W reklamacji zażądała wyjaśnienia tego kto pokwitował odbiór listu fałszując jej podpis. W sprawie decyzji organu odwoławczego nie dostała awizo. Skarżąca podejrzewa, że uchybienia poczty związane są ze zlikwidowaniem punktu pocztowego w pobliży jej domu oraz trudnego dojazdu i odległości jej domu od aktualnego rejonu pocztowego. W związku z tym będzie składać kolejną reklamację w sprawie niedoręczenia awizo. Skarżąca nadmieniła, że jest osobą która nie lekceważy i nie uchyla się od odpowiedzialności. Wszystkie sprawy dotyczące pobytu babki w DPS były przez nią załatwiane rzetelnie i w terminie. Nigdy nie zaniechała odwołania w tej sprawie z własnej winy. Zarządzeniem z dnia 8 lutego 2019 r. zobowiązano skarżącą do udokumentowania w jaki sposób została załatwiona jej reklamacja pocztowa w zakresie doręczenia odpisu decyzji organu pierwszej instancji w terminie 7 dni pod rygorem oddalenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Przesyłkę zawierającą wezwanie awizowano po raz pierwszy w dniu 13 lutego 2019 r. i złożono ją na okres siedmiu dni w placówce pocztowej. W dniu 21 lutego 2019 r. przesyłkę tę awizowano powtórnie, a następnie w dniu 1 marca 2019 r. zwrócono ją do Sądu z adnotacją "nie podjęto w terminie". Skoro skarżąca przesyłki nie odebrała, należało uznać ją za doręczoną z upływem 14 dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej, tj. z dniem 27 lutego 2019 r. W tej sytuacji termin do odpowiedzi na wezwanie upływał w dniu 6 marca 2019 r. (środa). Skarżąca nie uczyniła zadość skierowanemu do niej wezwaniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył co następuje. Wniosek zasługuje na uwzględnienie pomimo tego, że skarżąca nie odpowiedziała na wezwanie. Zasadą wynikającą z art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.; dalej powoływana jako P.p.s.a.), jest bezskuteczność czynności podjętej w postępowaniu sądowym przez stronę po upływie terminu. Jednakże w sytuacji, gdy strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu (art. 86 § 1 P.p.s.a.). Warunkami skuteczności takiego wniosku jest złożenie go w ciągu 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, spowodowanie dla strony ujemnych skutków w zakresie postępowania sądowego, równoczesne ze złożeniem wniosku dokonanie uchybionej czynności oraz uprawdopodobnienie okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu (art. 86 § 2 oraz art. 87 § 1, § 2 i § 4 P.p.s.a.) Wszystkie te przesłanki muszą być spełnione łącznie, co oznacza, że brak jednej z nich skutkuje odmową przywrócenia uchybionego terminu. Oceniając okoliczności faktyczne występujące w niniejszej sprawie w kontekście przesłanek uprawniających do przywrócenia terminu należy stwierdzić, że strona skarżąca składając przedmiotowy wniosek dochowała siedmiodniowego terminu, o którym mowa w art. 87 § 1 P.p.s.a. W sprawie niniejszej przyjąć należy, że termin ten rozpoczął się w dniu w którym skarżąca dowiedziała się o wydaniu decyzji przez organ odwoławczy, tj. w dniu 7 stycznia 2019 r. Wniosek o przywrócenie terminu został zaś złożony w dniu 8 stycznia 2019 r. Skarżąca spełniła też warunek w postaci dokonania czynności, której nie dokonał w terminie, gdyż złożyła skargę. Uprawdopodobniony jest także brak winy w uchybieniu terminu. W niniejsze sprawie skarżąca wskazuje na brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi i twierdzi, że uchybienie to nastąpiło na skutek nie doręczenia jej awizo dotyczącego przesyłki z decyzją organu drugiej instancji. Odnosząc się do powyższego należy w pierwszej kolejności stwierdzić, że doręczenia decyzji organu drugiej instancji dokonano w trybie art. 44 K.p.a. Doręczenie to znajduje zastosowanie w przypadku niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 (doręczenie pisma adresatowi w miejscu zamieszkania, miejscu pracy, w lokalu organu administracji lub innym miejscu, gdzie zastanie się adresata) lub art. 43 K.p.a. (doręczenie dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi). W tego typu sytuacji operator pocztowy w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe, przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej (art. 44 § 1 pkt 1 K.p.a.). Zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w art. 44 § 1 K.p.a., umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata (art. 44 § 2 K.p.a.). W przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie 7 dni od pierwszego zawiadomienia, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia (art. 44 § 3 K.p.a.). Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, tj. z upływem 14 dnia liczonego od pierwszego zawiadomienia, a pismo pozostawia się w aktach sprawy (art. 44 § 4 K.p.a.). Dokonując oceny skuteczności doręczenia w trybie art. 44 K.p.a. należy mieć na uwadze, że muszą być spełnione wszystkie określone w nim warunki, tj. adresat musi być zawiadomiony zarówno o pozostawieniu pisma, jak i miejscu gdzie może go odebrać i o terminie odbioru, a zwrotne potwierdzenie odbioru musi zawierać pełną informację o sposobie poinformowania adresata. Skutek prawny doręczenia mogą mieć tylko takie czynności doręczającego, które realizują wszystkie wymogi określone w art. 44 K.p.a. To, czy wymogi awizowania zostały spełnione, podlega ocenie na podstawie danych zawartych przede wszystkim na kopercie i formularzu potwierdzenia odbioru, na których dokonywane są przez doręczyciela i pracowników operatora pocztowego stosowne adnotacje obrazujące przebieg działań związanych z doręczaniem pisma. Sąd badając, czy spełnione zostały przesłanki doręczenia, o których mowa powyżej, na podstawie podanych informacji stwierdza, czy adresat został zawiadomiony o miejscu przechowywania przesyłki i terminie, w którym można ją odebrać, a także tym gdzie, kiedy i z jakiej przyczyny doręczyciel pozostawił awizo, oraz czy doszło do powtórnego (i w odpowiednim odstępie czasowym) awizowania przesyłki. Z akt niniejszej sprawy wynika, że zaskarżoną decyzję doręczono stronie skarżącej na podany przez nią adres w trybie tzw. fikcji doręczenia. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika tylko tyle, że przesyłkę zawierającą decyzję organu odwoławczego awizowano po raz pierwszy w dniu 10 października 2018 r., po raz drugi w dniu 18 października 2018 r. a następnie w dniu 26 października 2018 r. przesyłkę zwrócono nadawcy z adnotacją "zwrot, nie podjęto w terminie". Adresat nie został zawiadomiony o miejscu przechowywania przesyłki i terminie, w którym można ją odebrać, a także o tym gdzie, kiedy i z jakiej przyczyny doręczyciel pozostawił awizo. Stwierdzić zatem należy, że doręczenie decyzji organu drugiej instancji jako nie spełniające wszystkich wymogów o których mowa w art. 44 K.p.a. nie było skuteczne. Dlatego też przyjąć należy, że domniemanie iż pismo doręczono adresatowi zostało podważone. Obalenie domniemania o doręczeniu pisma rodzi prawo do przywrócenia stronie terminu do dokonania określonej czynności prawnej (vide: wyrok NSA z 3 kwietnia 1996 r., SA/Ka 1312/95, Lex nr 26708). Jako, że dane zawarte w dowodzie potwierdzenia odbioru podważają domniemanie doręczenia zastępczego, Sąd postanowił przywrócić termin do złożenia skargi, pomimo braku odpowiedzi na wezwanie Sądu w przedmiocie sposobu rozstrzygnięcia złożonej reklamacji. Dlatego też w oparciu o treść art. 86 i 87 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.