II SA/Bk 102/18
WyrokWSA w Białymstoku2018-04-26
Skład orzekający: sędzia NSA Danuta Tryniszewska-Bytys, sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska, sędzia WSA Małgorzata Roleder (spr.)
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy prawo do świadczenia pielęgnacyjnego powinno być ustalone od daty złożenia wniosku o ustalenie niepełnosprawności, jeśli wniosek o świadczenie został złożony po upływie trzech miesięcy od wydania orzeczenia o niepełnosprawności, ale skarżąca twierdzi, że próbowała złożyć wniosek wcześniej i została przez urzędnika z tego powodu odmówiona?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo ustaliły datę początkową świadczenia pielęgnacyjnego. Prawo do świadczenia ustala się od miesiąca, w którym wpłynął prawidłowo wypełniony wniosek. Wyjątek pozwalający na ustalenie prawa od miesiąca złożenia wniosku o niepełnosprawność wymaga złożenia wniosku o świadczenie w ciągu trzech miesięcy od wydania orzeczenia o niepełnosprawności. W tej sprawie termin ten upłynął, a skarżąca złożyła wniosek później. Twierdzenie o próbie złożenia wniosku wcześniej i odmowie przyjęcia nie zostało udowodnione, a orzeczenie sądu powszechnego modyfikujące orzeczenie o niepełnosprawności nie stanowiło podstawy do liczenia terminu od daty jego wydania.Stan faktyczny
Wójt Gminy przyznał W. M. świadczenie pielęgnacyjne na syna J. M. od 1 listopada 2017 r. do 31 listopada 2019 r. Skarżąca odwołała się od decyzji w części dotyczącej daty początkowej, domagając się przyznania świadczenia od 21 listopada 2016 r., tj. od dnia wystąpienia o ustalenie niepełnosprawności syna. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji, wskazując na upływ terminu do złożenia wniosku. Skarżąca wniosła skargę do WSA, twierdząc, że próbowała złożyć wniosek wcześniej, ale urzędnik odmówił jego przyjęcia.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II SA/Bk 102/18 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 26 kwietnia 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Danuta Tryniszewska-Bytys Sędziowie sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska, sędzia WSA Małgorzata Roleder (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Marta Marczuk po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 12 kwietnia 2018 r. sprawy ze skargi W. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] grudnia 2017 r., nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę
Decyzją z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...] Wójt Gminy S. przyznał W. M. świadczenie pielęgnacyjne w kwocie 1.406 zł miesięcznie (punkt 1 decyzji), wypłacane do 30 dnia każdego miesiąca (punkt 2 decyzji), na okres od 1 listopada 2017 r. do dnia 31 listopada 2019 r. (punkt 3 decyzji). W uzasadnieniu przedmiotowej decyzji organ wskazał, że wnioskodawczyni spełnia warunki do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad synem J. M., urodzonym dnia [...] lipca 2012 r., który legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.
Odwołanie od ww. decyzji złożyła W. M., zaskarżając je w części dotyczącej punktu 3. Wskazała, że w jej ocenie świadczenie pielęgnacyjne powinno było zostać ustalone od dnia wystąpienia o ustalenie niepełnosprawności jej syna J. M., tj. od dnia 21 listopada 2016 r.
Decyzją z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że wedle art. 24 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. 2017 r., poz. 1952, zwana dalej: "ustawą"), prawo do świadczeń rodzinnych, (do których należy świadczenie pielęgnacyjne) ustala się począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami. Organ wskazał także na treść art. 24 ust. 2a ustawy, który umożliwia ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego począwszy od miesiąca, w którym złożono wniosek o ustalenie niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności, jednakże pod warunkiem złożenia wniosku o ustalenie prawa do tego świadczenia w okresie trzech miesięcy od dnia wydania orzeczenia o niepełnosprawności lub orzeczenia o stopniu niepełnosprawności. Organ wskazał, że z akt sprawy wynika, że syn skarżącej uzyskał orzeczenie o niepełnosprawności dnia 19 grudnia 2016 r., a zatem ww. trzymiesięczny termin, upływał skarżącej dnia 19 marca 2017 r. Tymczasem, jak wynika z akt sprawy, złożyła ona wniosek dopiero dnia 10 listopada 2017 r.,
w związku z czym, brak było podstaw do przyznania rzeczonego zasiłku od dnia wystąpienia o wydanie orzeczenia o niepełnosprawności.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku na powyższą decyzję wniosła W. M. wskazując, że wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego na syna J. M. próbowała złożył w dniu
6 lutego 2017 r., jednakże urzędnik odmówił przyjęcia jej wniosku. Skarżąca wniosła o przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas wyrażone stanowisko w sprawie oraz wskazując, że skarżąca miała możliwość złożenia wniosku przez operatora pocztowego, czego nie dokonała.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Skarżąca ubiega się o prawo do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu sprawowania opieki nad niepełnosprawnym synem J. M., względem którego, w dniu 19 grudnia 2016 r., wydano orzeczenie o niepełnosprawności.
Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowiły art. 17 ust. 1 pkt 1, ust. 1b, ust. 3 ustawy. Wysokość oraz termin wypłacania przedmiotowego świadczenia, nie są przez stronę kwestionowane. Skarżąca nie zgadza się jedynie z początkową datą okresu, na który przyznano zasiłek, wskazując, że okres ten powinien rozpoczynać się równocześnie z dniem wystąpienia o wydanie orzeczenia o niepełnosprawności.
Wskazać w tym względzie należy, że zgodnie z art. 24 ust. 4 ustawy, prawo do świadczenia pielęgnacyjnego ustala się na czas nieokreślony, chyba że orzeczenie o niepełnosprawności zostało wydane na czas określony. W takim przypadku prawo do świadczenia pielęgnacyjnego ustala się do ostatniego dnia miesiąca, w którym upływa termin ważności orzeczenia. W niniejszej sprawie, orzeczenie o niepełnosprawności z dnia 19 grudnia 2016 r., zaliczające J. M. do osób niepełnosprawnych, wydane zostało na czas określony do dnia 30 listopada 2019 r., która to okoliczność została uwzględniona w treści decyzji organu I instancji.
Z kolei zgodnie z art. 24 ust. 2 w zw. z art. 17 ustawy prawo do świadczenia pielęgnacyjnego ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami. Przepis art. 24 ust. 2a ustawy umożliwia jednak ustalenia prawa do przedmiotowego świadczenia, począwszy od miesiąca, w którym złożono wniosek o ustalenie niepełnosprawności, jeżeli w okresie trzech miesięcy, licząc od dnia wydania orzeczenia o niepełnosprawności, zostanie złożony wniosek o ustalenie prawa do tego świadczenia.
Orzeczenie o niepełnosprawności J. M. zostało wydane dnia 19 grudnia 2016 r., a zatem zgodnie z powyższym, aby uzyskać prawo do przedmiotowego świadczenia, począwszy od miesiąca, w którym złożono wniosek o ustalenie niepełnosprawności, W. M., składając wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, musiałaby dochować ww. trzymiesięcznego terminu, który upływał w dniu 19 marca 2017 r.
Tymczasem, jak wynika z akt sprawy, wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad synem J. M., skarżąca złożyła w dniu 10 listopada 2017 r., o czym świadczy prezentata widniejąca na oryginale wniosku. Do wniosku tego skarżąca załączyła kserokopię orzeczenia
o niepełnosprawności z dnia 19 grudnia 2016 r., a ponadto oświadczenie
o niekorzystaniu przez więcej niż przez 5 dni w tygodniu z całodobowej opieki nad dzieckiem umieszczonym w placówce zapewniającej całodobową opiekę, w tym
w specjalnym ośrodku szkolno-wychowawczym oraz oświadczenie o niemożności podjęcia zatrudnienia w związku ze sprawowaniem opieki nad niepełnosprawnym synem. W dniu 23 listopada 2017 r. skarżąca złożyła do akt wyrok Sądu Rejonowego w B. z dnia [...] października 2017 r. sygn. akt [...], zmieniający pkt 7 ww. orzeczenia o niepełnosprawności z dnia 19 grudnia 2016 r. i ustalający, że małoletni J. M. wymaga konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji.
Tym samym organy obu instancji zasadnie uznały, że wniosek o przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego wraz z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, wpłynął w listopadzie 2017 r., co skutkowało, w świetle art. 24 ust. 2 ustawy, ustaleniem daty początkowej okresu, na który przyznano świadczenie, jako 1 listopada 2017 r. Brak jest przy tym podstaw, aby stwierdzić, że – jak wskazuje skarżąca – podjąwszy próbę złożenia wniosku w lutym 2017 r., spotkała się ona z odmową przyjęcia go przez urzędnika. Brak jest bowiem w aktach sprawy jakiegokolwiek dowodu urealniającego wersję skarżącej, w związku z czym jej twierdzenie w tym zakresie nie zasługiwało na uwzględnienie, tym bardziej, że zostało wywiedzione przez nią dopiero na etapie formułowania skargi do sądu administracyjnego. Dodać przy tym należy, że w przypadku gdyby skarżąca posiadała zastrzeżenia co do pracy urzędnika administracji państwowej, przysługuje je prawo złożenia skargi do właściwego organu, w trybie określonym w dziale VIII k.p.a.
Ponadto, w ocenie Sądu, treść art. 24 ust. 2a ustawy przemawia za uznaniem, że wskazany tam trzymiesięczny termin, powinien być liczony od dnia wydania orzeczenia o niepełnosprawności, które to sformułowanie rozumieć należy jako dzień wydania przez właściwy organ lub sąd, orzeczenia o niepełnosprawności (podobnie WSA w Gliwicach w wyroku z dnia 4 marca 2015 r. sygn. akt IV SA/Gl 478/14, Legalis nr 1260144). W niniejszej sprawie natomiast orzeczenie zaliczające J. M. do osób niepełnosprawnych zostało wydane przez Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w S. w dniu 19 grudnia 2016 r, natomiast powołanym wyżej wyrokiem Sądu Rejonowego w B., dokonano jedynie częściowej zmiany tego orzeczenia w zakresie w jakim rozstrzygało ono co do konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji syna skarżącej. Orzeczenie sądu powszechnego nie rozstrzyga zatem o zaliczeniu J. M. do osób niepełnosprawnych, a jedynie dokonuje częściowej modyfikacji zawartych w nim wskazań. Brak było zatem podstaw, aby uznać, że trzymiesięczny termin - opisany w art. 24 ust. 2a ustawy, powinien być liczony od daty wydania przez sąd powszechny wyroku modyfikującego w części treść orzeczenia
o niepełnosprawności, która w istocie została orzeczona już dnia 19 grudnia 2016 r.
Tym samym stwierdzić należy, że podniesione w skardze twierdzenie nie zasługuje na uwzględnienie. W prawidłowo ustalonym stanie faktycznym oraz prawnym, zastosowano właściwe przepisy prawa materialnego, nie dopuszczając się przy tym naruszenia przepisów proceduralnych. Ponadto Sąd, działając z urzędu poza granicami skargi, nie dostrzegł żadnych uchybień, które powodowałyby konieczność wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego.
W związku z powyższym, orzekając na podstawie art. 151 P.p.s.a., Sąd skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło