II SA/Bk 103/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Roleder (spr.), , po rozpoznaniu w dniu 9 stycznia 2018 r. w Białymstoku na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu C. S. od postanowienia referendarza sądowego z dnia 20 grudnia 2017 r. w przedmiocie odmowy przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi C. S. na decyzję Wojewody P. z dnia [...] lutego 2004 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu wywłaszczonej nieruchomości p o s t a n a w i a: odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata Postanowieniem z dnia 20 grudnia 2017 r. referendarz sądowy odmówił przyznania C. S. prawa pomocy w całości, tj. w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Jak ustalił referendarz, C. S. samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe. Źródłem jego miesięcznego utrzymania pozostaje emerytura w wysokości 1.800 zł oraz emerytura z USA w wysokości 80 dolarów USA. W skład majątku skarżącego wchodzą: 5/8 domu o powierzchni 250 m² (wartości około 600.000 zł) oraz 5/8 mieszkania o powierzchni około 60 m2 (wartości 250.000 zł), a także oszczędności na rachunku bankowym lub w gotówce (około 3.000 zł) oraz papiery wartościowe lub inne prawa majątkowe (około 50.000 zł). Skarżący we wniosku wskazał, iż leczy się onkologicznie i posiadane środki finansowe wydatkuje na nierefundowane leczenie. W związku z powyższym całość uzyskiwanych dochodów przeznacza na bieżące utrzymanie, w tym wysokie koszty leczenia (k. 4961 - 4962). Zdaniem referendarza sądowego, skarżący jest w stanie ponieść koszty postępowania sądowoadministracyjnego, zwłaszcza że uiścił wymagany wpis od zażalenia (k. 4959v), który jest aktualnie jedynym kosztem sądowym. Jego sytuacja majątkowa uzasadnia negatywne rozstrzygnięcie wniosku, bowiem co prawda potrzebuje on środków na koszty leczenia, ale nie wykazuje zadłużenia czy zaległości w bieżących płatnościach, nadto uzyskuje stałe dochody. Posiada również oszczędności w kwocie 3.000 zł oraz inne prawa majątkowe na kwotę 50.000 zł. Dlatego referendarz orzekł odmownie na podstawie art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sprzeciw od powyższego postanowienia złożył C. S., który wskazał, że błędnie zrozumiano jego intencje. Posiada on środki finansowe na pokrycie kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z wyboru, jednak wnosi o przyznanie prawa pomocy, bowiem w żaden inny sposób nie jest w stanie uzyskać pomocy profesjonalisty. Profesjonalni pełnomocnicy odmawiają udzielenia mu pomocy, natomiast on jest w stanie nawet zwrócić Skarbowi Państwa koszty pomocy prawnej, byle tylko pomoc prawna została mu przydzielona. Jednocześnie zakwestionował ustalenia i ocenę referendarza sądowego w zakresie posiadania przez niego środków finansowych i wpływu tej okoliczności na wynik postępowania wpadkowego o prawo pomocy. Wskazał, że zaoszczędzone środki przeznacza na leczenie onkologiczne, co przy wydatkach na nierefundowane terapie rzędu około 7 000 zł miesięcznie wystarczy mu na około siedem miesięcy leczenia przy oszczędnościach rzędu 50 000 zł. Zarzucił bezduszność, brak wnikliwości w rozpatrywaniu jego sprawy, brak empatii i zrozumienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek skarżącego podlega oddaleniu. Sprawa niniejsza została zainicjowana skargą wniesioną przed 2015 r., zatem mają do niej zastosowanie przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi regulujące zasady przyznawania prawa pomocy - w brzmieniu obowiązującym do dnia 14 sierpnia 2015 r. (art. 2 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r., poz. 658 ze zm.). Zgodnie z art. 260 zdanie pierwsze p.p.s.a. (w poprzednio obowiązującym brzmieniu), w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie przeciwko któremu został on wniesiony traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w całości. Zgodnie z treścią art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego następuje, gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Zdaniem sądu, taka sytuacja w sprawie niniejszej nie zachodzi, zwłaszcza że obecnie nie występują w niej koszty postępowania, bowiem skarżący uiścił wpis od zażalenia w kwocie 100 zł. Odnosząc się do treści wniosku o prawo pomocy wskazać należy, że skarżący uzyskuje stały dochód w wysokości 1 800 zł miesięcznie i 80 dolarów amerykańskich (emerytura), nadto posiada majątek w postaci 5/8 domu o powierzchni 250 m² (wartości około 600.000 zł), 5/8 mieszkania o powierzchni około 60 m2 (wartości 250.000 zł), a także oszczędności na rachunku bankowym lub w gotówce w kwocie około 3.000 zł oraz papiery wartościowe lub inne prawa majątkowe w kwocie około 50.000 zł. Nie wykazuje jakiegokolwiek zadłużenia. Przy wyżej wskazanej wysokości zaoszczędzonych środków finansowych oraz przy wykazywanej wielkości majątku nieruchomego i uzyskiwanych stałych dochodach nie sposób uznać, że w sprawie skarżącemu należy się prawo pomocy z uwagi na brak jakichkolwiek możliwości poniesienia kosztów sądowych i kosztów ustanowienia pełnomocnika. Analiza złożonego oświadczenia co do majątku i dochodów prowadzi do wręcz przeciwnych wniosków – o możliwości poniesienia takich kosztów oraz o tym, że skarżący, wbrew jego twierdzeniom, nie znajduje się w sytuacji wyjątkowej, wymagającej wsparcia instytucją prawa pomocy. Sąd ma przy tym na uwadze deklarowaną trudną sytuację zdrowotną skarżącego i z oczywistych względów podziela stanowisko wskazujące na wysokie koszty leczenia nierefundowanego, zwłaszcza onkologicznego, bowiem takie koszty skarżący deklaruje. Nie zmienia to jednak faktu, że w postępowaniu sądowoadministracyjnym jedyną i wyłączną przesłanką oceny zasadności udzielenia prawa pomocy jest sytuacja ekonomiczna strony. A ta w przypadku skarżącego nie uzasadnia twierdzenia o braku możliwości poniesienia kosztów postępowania, w tym kosztów pełnomocnika. Skoro zatem ekonomiczne względy są decydujące, sąd nie jest uprawniony w niniejszym postępowaniu wpadkowym do oceny argumentów o trudnościach skarżącego w znalezieniu profesjonalnego pełnomocnika do reprezentacji. Nie ma również w tym postępowaniu możliwości zwrotu Skarbowi Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej w ramach prawa pomocy. Mając powyższe na względzie na podstawie art. 260 w związku z art. 246 § 1 pkt 1 w brzmieniu ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sprzed 15 sierpnia 2015 r., orzeczono jak w sentencji.