II SA/Bk 103/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Danuta Tryniszewska-Bytys, Sędziowie sędzia WSA Marek Leszczyński, sędzia NSA Mieczysław Markowski (spr.), Protokolant referent stażysta Katarzyna Derewońko, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 12 kwietnia 2017 r. sprawy ze skargi A. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...]listopada 2015 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania inwestycji na środowisko 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą jej wydanie decyzję Wójta Gminy S. z dnia [...] września 2015 r., znak[...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. na rzecz Skarżącego A. R. kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. U podstaw podjętego rozstrzygnięcia legły następujące ustalenia faktyczne. Wójt Gminy S. decyzją z dnia [...] września 2015 r., nr [...], w wyniku rozpatrzenia wniosku D. R. (zwanego dalej: "Inwestorem") z dnia [...] lipca 2016 r. stwierdził brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla inwestycji polegającej na budowie kurnika do hodowli brojlerów kurzych o obsadzie 140 DJP wraz z infrastrukturą towarzyszącą na działce o nr geod. [...] obręb H. gmina Si., w tym m.in.: zespół (bateria) 2 - ch silosów paszowych o pój. 20 ton każdy na płycie fundament; podziemny, zakryty zbiornik szczelny na ścieki sanitamo-socjalne o poj. użytkowej 3,0 m3; dwa zbiorniki szczelne na popłuczyny sanitarne o pojemności użytkowej łącznej 25,00 m3; bateria naziemnych zbiorników na gaz PROPAN - BUTAN 2 x 6400 l wraz z przyłączem do projektowanego kurnika; wewnętrzna, grzewcza instalacja gazowa w budynku projektowanego kurnika; utwardzenie terenu o nawierzchni betonowej o powierzchni do 1500 m3. Z uzasadnienia decyzji organu I instancji wynika, że na podstawie charakterystyki planowanego przedsięwzięcia, zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 102 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. Nr 213 poz.1397, dalej jako: "rozporządzenie") przedsięwzięcie zostało zakwalifikowane do rodzaju przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, dla których ocena oddziaływania na środowisko może być wymagana. W związku z powyższym Wójt Gminy S. pismem z dnia [...] lipca 2015 r. zwrócił się do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w B. (dalej jako: "RDOŚ") oraz Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w S. (dalej jako: "PPIS") o opinię w zakresie potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko i ewentualnego zakresu raportu dla planowanego przedsięwzięcia. PPIS w opinii z dnia [...] sierpnia 2015 r., nr [...] oraz RDOŚ postanowieniem z dnia [...] lipca 2015 r., nr [...] stwierdziły, że nie istnieje konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Wójt Gminy S. postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2015 r., nr [...], odstąpił od obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Z decyzji organu I instancji wynika również, że w dniu [...] sierpnia 2015 r. wpłynął protest przeciwko budowie kurnika, który dotyczył trzech żądań: (-) przeniesienia lokalizacji przedsięwzięcia na inną działkę poza teren zabudowany, na którą Inwestor posiada wydaną decyzję środowiskową, (-) zakwestionowania wiarygodności i rzetelności karty informacyjnej przedsięwzięcia, (-) ustalenia realnych zagrożeń płynących z realizacji inwestycji i przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Organ I instancji stwierdził, że zachowanie wszystkich warunków zawartych w decyzji pozwoli na ograniczenie do minimum negatywnego oddziaływania przedsięwzięcia w zakresie emisji zanieczyszczeń, uciążliwości akustycznej i odorowej. Od decyzji odwołanie złożył A. R. (zwany dalej: "Skarżącym"). W odwołaniu podniósł szereg nieprawidłowości zarówno w samej decyzji jak i we wniosku Inwestora. Wskazał, że planowane przedsięwzięcie uniemożliwi mu prowadzenie działalności gospodarczej w postaci gospodarstwa agroturystycznego. Podał również, że ustalenia organu I instancji jak i organów opiniujących oparte są jedynie na karcie informacyjnej przedsięwzięcia opracowanej przez Inwestora. Zaznaczył, że działka, na której będą się znajdować wentylatory szczytowe jest bardzo wąska w zestawieniu z obszarem planowanej inwestycji, co w praktyce oznacza niemożność zatrzymania negatywnego oddziaływania na terenie nieruchomości Inwestora. W sprawie stanowisko wyraził również Inwestor. Wskazał on, że lokalizacja inwestycji została przesunięta do 170 m w kierunku działki nr [...] oraz, że Skarżący nie prowadzi działalności agroturystycznej. Podniósł także, że budowa kurnika nie budzi sprzeciwu mieszkańców wsi. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B., po rozpatrzeniu odwołania Skarżącego, decyzją z dnia [...] listopada 2015 r., nr [...], utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji Kolegium w pierwszej kolejności wyjaśniło, że nie budzi zastrzeżeń, iż zamierzona inwestycja stanowi przedsięwzięcie mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Następnie przytoczyło treść § 3 ust. 1 pkt 102 rozporządzenia oraz art. art. 71 ust. 2 pkt 2, art. 84 ust. 1 i 2 oraz art. 63 ust. 1 ustawy z dnia z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 1235 ze zm., zwanej dalej: "ustawą"). Zdaniem organu odwoławczego organ l instancji określił rodzaj i charakterystykę przedsięwzięcia. Kolegium podzieliło stanowisko organu w zakresie określenia skali przedsięwzięcia. Organ odwoławczy stwierdził, że projektowane przedsięwzięcie nie będzie powodowało ponadnormatywnego kumulowania się oddziaływań przedsięwzięć, nie będzie powiązane z innymi przedsięwzięciami. W trakcie realizacji przedsięwzięcia nie przewiduje się wykorzystania zasobów naturalnych. Wykorzystane będą jedynie typowe materiały budowalne. Przedsięwzięcie nie powinno stwarzać ryzyka wystąpienia poważnej awarii. Kolegium podkreśliło również, że przedsięwzięcie usytuowane będzie w odległości około 1.0 km od obszaru Natura 2000. Wskazało, że z dokumentacji nie wynika, aby inwestycja była realizowana na obszarach, na których standardy jakości środowiska zostały przekroczone. Przedmiotowe przedsięwzięcie leży poza obszarami mającymi znaczenie historyczne, kulturowe lub archeologiczne. Organ odwoławczy zaznaczył również, że na ternie gminy S. nie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, co wyłącza konieczność analizy umiejscowienia przedsięwzięcia pod kątem tego aktu prawa miejscowego. Organ odwoławczy podniósł, że w sprawie zapewniono należyty udział społeczeństwa zgodnie z art. 85 ust. 3 ustawy. Organ I instancji podał do publicznej wiadomości informacje o wydanej decyzji i o możliwościach zapoznania się z jej treścią oraz z dokumentacją sprawy, w tym z uzgodnieniem dokonanym z RDOŚ oraz opinią PPIS. Kolegium zaznaczyło, że w decyzji określono w sposób prawidłowy i pełny zakres i miejsce realizacji przedsięwzięcia oraz warunki wykorzystania terenu, zarówno w fazie realizacji przedsięwzięcia, jak i podczas jego eksploatacji. Załącznikiem do decyzji jest charakterystyka przedsięwzięcia. Odnosząc się do poszczególnych zarzutów organ odwoławczy zaznaczył, że przesłanką wydania decyzji określającej środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia, nie może być sprzeciw społeczny. Wskazał, że przesłanką odmowy wydania decyzji nie może być również fakt posiadania przez Inwestora innych nieruchomości, na których mógłby prowadzić przedmiotową inwestycję. Kolegium zaznaczyło, że na etapie wydawania decyzji środowiskowej nie jest rozstrzygane szczegółowe położenie inwestycji, które jest domeną prawa budowlanego, lecz jedynie środowiskowe uwarunkowania, jakie musi spełniać planowana inwestycja. Odnośnie związania organu stanowiskami organów opiniujących, Kolegium podniosło, że w orzecznictwie podkreśla się, iż postanowienie, o jakim mowa w art. 77 ust. 3 ustawy nie ma mocy wiążącej dla organu prowadzącego postępowanie główne w zakresie wyboru właściwego rozstrzygnięcia sprawy. Ponadto organ odwoławczy ustosunkowując się do zarzutu, wskazującego na wydanie decyzji jedynie w oparciu o twierdzenia Inwestora zawarte w karcie informacyjnej przedsięwzięcia, podniósł, iż o treści wniosku decyduje sam wnioskodawca, a ocenie organu podlega w takim kształcie, jaki nadał mu wnioskodawca. Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem skarżący, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, wnosząc jednocześnie o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej wydanie decyzji organu I instancji. Zaskarżonej decyzji zarzucono: 1) naruszenie przepisów prawa materialnego w postaci art. 59 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 63 ust. 1 ustawy, poprzez błędną wykładnie i przyjęcie, że dla planowanego przez Inwestora przedsięwzięcia, nie zostały spełnione przesłanki warunkujące przeprowadzenie oceny oddziaływania na środowisko, 2) naruszenie przepisów postępowania w postaci: a) wyrażonej w art. 7 k.p.a. zasady praworządności oraz art. 77 i 80 k.p.a., poprzez niewyczerpujące rozpatrzenie zebranego w sprawie materiału dowodowego i niepodjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, co doprowadziło do błędnego przyjęcia, że planowane przez Inwestora przedsięwzięcie, nie będzie potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, a w konsekwencji nie jest wymagane przeprowadzenie oceny oddziaływania na środowisko, b) wyrażonej w art. 8 k.p.a. zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa, poprzez stwierdzenie, że w przedmiotowym stanie faktycznym nie zachodzi potrzeba przeprowadzenia oceny oddziaływania inwestycji, polegającej na budowie kurnika do hodowli brojlerów kurzych o obsadzie 140 DJP na środowisko, podczas gdy na podstawie wniosku Inwestora z dnia [...] lipca 2015 r. o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla inwestycji o bardzo zbliżonych parametrach organ I instancji stwierdził, że zachodzi konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowiska i określił wykonanie raportu oddziaływania na środowisko w pełnym zakresie, c) art. 138 § 2 k.p.a., poprzez jego niezastosowanie i utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, podczas gdy decyzja ta powinna zostać uchylona i przekazana organowi I instancji do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu skargi pełnomocnik zarzucił organowi I instancji brak wskazania, w jakim zakresie planowane przedsięwzięcie będzie oddziaływać na "najbliższy teren", tj. na działkę Skarżącego. W ocenie strony skarżącej organy ogólnikowo przeanalizowały uwarunkowania, o których mowa w art. 63 ust. 1 ustawy, ograniczając się do powtórzenia stanowiska Inwestora zawartego w karcie informacyjnej przedsięwzięcia. Pełnomocnik zaznaczył, że Inwestor w opisie instalacji wentylacyjnej kurnika wskazał m.in., że wentylatory będą wytwarzały hałas na poziomie 69 dB/jeden wentylator. Nie wiadomo jednak, czy jest to poziom dźwięku w odległości 1 m od wentylatora, czy jest to poziom mocy akustycznej wentylatora. Ponadto nie zostały dokonane przez Inwestora obliczenia prognozowanych rozkładów hałasu w otoczeniu obiektu. Pełnomocnik wskazał również, że organy podniosły, że wentylatory szczytowe i dachowe będą oddalone od najbliższej zabudowy zagrodowej o ok. 300 m podczas, gdy w karcie informacyjnej przedsięwzięcia wskazano, że w odległości 300 m od najbliższej zabudowy mieszkalnej, w zachodniej ścianie szczytowej budynku mają zostać usytuowane wentylatory szczytowe. Z kolei wentylatory dachowe, które mają być umiejscowione w kominkach kalenicowych, na całej długości dachu, mają działać przez 6048 godzin w roku, czyli przez 252 dni (punkt c podpunkt g karty informacyjnej). Tymczasem organy powtórzyły za Inwestorem, że głównymi emitorami zanieczyszczeń będą wentylatory szczytowe, które maja być uruchomione jedynie przez 5 dni w ciągu roku. Ponadto, zdaniem strony skarżącej, organy pominęły, iż wentylatory szczytowe umiejscowione są tylko w zachodniej ścianie szczytowej budynku oraz, że nie będą w stanie "przewentylować powietrza" z całego kurnika o długości 130 m. Zdaniem pełnomocnika w zaskarżonych decyzjach zostało również pominięte, że promień oddziaływania zanieczyszczeń, które będą uwalniane z wentylatorów, będzie w dużym zakresie odnosił się do użytków zielonych Skarżącego. W karcie informacyjnej podano jedynie przybliżone parametry emisji, brak jest natomiast prognozowanych stężeń dla otoczenia obiektu. Ponadto, zdaniem pełnomocnika, organy nie wyjaśniły dostatecznie oddziaływania odorowego tego rodzaju przedsięwzięcia na środowisko oraz nie wzięły pod uwagę, że obliczenia Inwestora dotyczące emisji zanieczyszczeń zostały znacznie uproszczone. Skarżący nie zgodził się również ze stanowiskiem organów, że planowana inwestycja nie wpłynie negatywnie na obszar Natura 2000. Wskazał, że wszelkie zanieczyszczenia z planowanej inwestycji będą spływać do rzeki K. i obszaru Natura 2000. Zarzucił, że po zakończeniu inwestycji nie ma możliwości, aby wzdłuż granicy nieruchomości została nasadzona zieleń niska w formie pasów ochronnych. Pełnomocnik zaznaczył również, że zastanawiające jest, że w 2014 r. zachodziły przesłanki do przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla inwestycji polegającej na budowie kurnika o obsadzie 140 DJP, a aktualnie taka konieczność nie zachodzi pomimo, iż wniosek złożony przez Inwestora zarówno w niniejszej sprawie, jak i w sierpniu 2014 r. dotyczył budowy kurnika do hodowli brojlerów kurzych o takiej samej obsadzie. Pełnomocnik dołączył do skargi pisma potwierdzające podniesione w niej zarzuty. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Pismem procesowym z dnia 14 kwietnia 2016 r. pełnomocnik wniósł o dopuszczenie dowodu z dokumentu w postaci Ekspertyzy środowiskowej dla przedsięwzięcia polegającego na budowie kurnika do hodowli brojlerów kurzych o projektowanej obsadzie 140 DPJ wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną, opracowanej przez pracownię ekspertyz środowiskowych i przyrodniczych w dniu [...] kwietnia 2016 r. na okoliczność ustalenia wadliwości sporządzonej przez Inwestora karty informacyjnej przedsięwzięcia polegającego na budowie kurnika. Zaznaczył, że z ekspertyzy opracowanej na zlecenie Skarżącego wynika, iż nie ma możliwości, aby przy realizacji planowanego przez Inwestora przedsięwzięcia, wszelkie uciążliwości zamknęły się tylko w granicy jego działki. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył co następuje. Skargę należało uznać za uzasadnioną. Przedmiotowe przedsięwzięcie jak trafnie przyjęły organy jest przedsięwzięciem mogącym potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu § 3 ust. 1 pkt 102 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2014 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Kwalifikacja ta nie przesądza o obowiązku sporządzenia oceny oddziaływania na środowisko. O tym czy taka ocena ma być sporządzona decyduje organ na podstawie okoliczności i dowodów przeprowadzonych w postępowaniu. Zgodnie z art. 59 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (tj. Dz U. z 2013 r., poz. 1235 ze zm., zwanej dalej ustawą) przeprowadzenia oceny wymaga realizacja planowanego przedsięwzięcia jeżeli obowiązek taki został nałożony w trybie 63 ust. 1 ustawy w drodze postanowienia. W niniejszej sprawie jak wynika z postanowienia z dnia [...].08.2015 r. znak [...] organ takiego obowiązku na inwestora nie nałożył. Wydając rozstrzygnięcie w sprawie organ I instancji oparł je na karcie informacyjnej przedsięwzięcia i opinii Państwowego Inspektora Sanitarnego w S. Nr [...] z [...] sierpnia 2015 r. i Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w B. Nr [...] z dnia [...] lipca 2015 r. z których oba te organy wyraziły opinię, że nie zachodzi konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Przeprowadzoną weryfikację tych dokumentów przez organ I instancji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. uznało za prawidłową i dającą podstawę do wydania decyzji o braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. W tym zakresie skarżący podniósł zarzut nieustosunkowania się organu do wcześniejszej opinii Powiatowego Inspektora Sanitarnego w S. Nr [...] z dnia [...].09.2014 r. dla tego samego przedsięwzięcia zlokalizowanego na tej samej działce w której organ wydał opinię, że istnieje konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko w pełnym zakresie. Fakt ten był znany organowi z urzędu z uwagi na to, iż prowadził postępowanie w sprawie w której została wydana powyższa opinia. Nieustosunkowanie się do niej oznacza, że organ nie uwzględnił wszystkich okoliczności, które miały znaczenie dla rozstrzygnięcia w sprawie. Niezależnie od powyższego należy stwierdzić, że skarżący zasadnie podnosi zarzut niewłaściwej oceny karty informacyjnej przedsięwzięcia w zakresie dotyczącym przyjęcia, że normy hałasu nie przekraczają dopuszczalnych norm oraz, że oddziaływanie przedsięwzięcia będzie ograniczone do działki inwestora. Istotnie z zapisów w karcie informacyjnej przedsięwzięcia nie można wywnioskować na jakiej podstawie przyjęto, iż hałas wytwarzany przez wentylatory nie przekroczy dopuszczalnych norm, brak w tym zakresie jakichkolwiek obliczeń jak również wskazań czy będą istniały jakieś inne czynniki kumulujące hałas. Na braki w tym zakresie w karcie informacyjnej wskazuje też dowód przeprowadzony przez Sąd w trybie art. 106 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z dokumentu nazwanego ekspertyzą środowiskową. Trafnie też skarżący wskazuje, że organ nie przeanalizował w dostateczny sposób sprawy lokalizacji kurnika przy uwzględnieniu parametrów działki i wskazanymi działaniami mającymi na celu zapobieganie rozprzestrzeniania się emisji zanieczyszczeń poza teren działki, w szczególności czy zaprojektowane rozwiązanie w postaci zasadzenia drzew wysokich są możliwe przy tej szerokości działki i w jakim zakresie powstrzymują powstające emisje zanieczyszczeń. Sąd nie podziela zarzutów dotyczących nienależytego rozważenia emisji odorowych. Nieprzekroczenia norm amoniaku i siarkowodoru, dwutlenku siarki, dwutlenku azotu i tlenku węgla jakie będą wytwarzane w toku eksploatacji kurnika mają uzasadnienie w obliczeniach wskazanych w karcie informacyjnej i nie ma uzasadnionych podstaw do ich zakwestionowania. Skarżący kwestionując je nie wskazuje jednak innych obliczeń, które by wskazywały na wadliwe obliczenia w tym zakresie w karcie informacyjnej. Należy tu też wskazać, że norm odorowych nie przewidują przepisy prawa, w tym zakresie istnieją jedynie normy dla składników powodujących odór tak jak przyjęto to w karcie informacyjnej. Ponownie rozpoznając sprawę organ ponownie podda ocenie materiał dowodowy zebrany w sprawie uwzględniając powyżej wskazane okoliczności, a nadto winien ustalić w jakiej faktycznie odległości zlokalizowane będzie przedmiotowe przedsięwzięcie od obszarów Natura 2000, ponieważ odległości wskazywane przez inwestora i skarżącego znacznie się różnią i na tej podstawie oceni czy i ewentualnie jakie przedmiotowe przedsięwzięcie będzie miało na ten obszar. Uznając tędy, że w sprawie doszło do naruszenia art. 7, 77 i 80 kpa oraz naruszenia art. 59 ust. 1 pkt 2 i 63 ust. 1 ustawy Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji i poprzedzającej jej decyzji organu I instancji w myśl art. 135 tej ustawy, orzekając jednocześnie o kosztach postępowania zgodnie z art. 200 i 205 § 2 powyższej ustawy.