II SA/Bk 103/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Mieczysław Markowski (spr.), , , po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 10 marca 2017 r. sprzeciwu Stowarzyszenia zwykłego Z. B. w B., Stowarzyszenia F. Z. w B. w likwidacji oraz Fundacji T. w B. od postanowienia referendarza sądowego z dnia 23 stycznia 2017 r. o umorzeniu postępowania wywołanego wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi A. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] listopada 2015 r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla inwestycji p o s t a n a w i a: odrzucić sprzeciw , Stowarzyszenie F. Z. w B. w likwidacji, Stowarzyszenie Z. B. w B. oraz Fundacja T. w B. złożyły wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego (k. 313-315, 324, 356, 372, 403). Ponadto skarżące stowarzyszenia i fundacje złożyły wniosek o dopuszczenie do udziału w sprawie i w dniu 29 lipca 2016 r. odrzucono wniosek Stowarzyszenia F. Z. w B. w likwidacji oraz Stowarzyszeniu Z. B. w B. oraz Fundacji T. w B. odmówiono dopuszczenia do udziału w sprawie. Zażalenia na powyższe rozstrzygnięcia zostały odrzucone. Postanowieniem z dnia 23 stycznia 2017 r. referendarz sądowy, działając na podstawie art. 249a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2016, poz. 718 - w skrócie: "p.p.s.a."), umorzył postępowanie wywołane wnioskiem Stowarzyszenia F. Z. w B. w likwidacji, Stowarzyszenia Z. B. w B., Fundacji T. w B. o przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego, argumentując, że wnioskodawcy nie są stroną ani uczestnikiem postępowania. Sprzeciw od powyższego postanowienia złożyły Stowarzyszenie F. Z. w B. w likwidacji, Stowarzyszenie zwykłe Z. B. w B. oraz Fundacja T. w B. reprezentowane przez R. K. żądając zwolnienia od kosztów i przyznania z urzędu bezpłatnej pomocy radcy prawnego. Zarządzeniem z dnia 14 lutego 2017 r. Przewodniczący Wydziału wezwał R. K. – wskazującego, że występuje jako pełnomocnik tych organizacji, do usunięcia braków sprzeciwu (k. 454), poprzez nadesłanie m.in. przez Stowarzyszenie zwykłe Z. B. w B. - dokumentu, z którego będzie wynikać, czy sprzeciw został wniesiony przez wszystkich członków tej organizacji. Wskazano, że należy przedstawić stosowną uchwałę wszystkich członków stowarzyszenia zwykłego o wniesieniu sprzeciwu oraz przedstawić dokumenty, z których wynikać będzie skład osobowy tego stowarzyszeń. Nadto Przewodniczący wezwał do przedstawienia uchwały organizacji podpisanej przez wszystkich członków, zawierającą udzielone R. K. upoważnienie do reprezentowania tej organizacji w postępowaniu przed sądami administracyjnymi lub, mając na uwadze art. 8 ustawy z dnia 25 września 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o stowarzyszeniach oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r., poz. 1923 ze zm.) do wykazania, czy dostosowała ona swój statut do wymagań art. 41a ustawy Prawo o stowarzyszeniach oraz niektórych innych ustaw. Dla wykonania wszystkich wyżej wymienionych obowiązków zakreślono termin 7 dni i rygor odrzucenia sprzeciwu . - nadesłanie przez Fundację T. w B. dokumentu, który pozwoli ustalić czy występujący jako pełnomocnik osoby prawnej R. K. spełnia przesłanki z art. 35 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, z którego to przepisu wynika, że pełnomocnikiem osoby prawnej może być adwokat, radca prawny oraz pracownik tej jednostki albo jej organu nadrzędnego. Zakreślono termin 7 dni pod rygorem odrzucenia sprzeciwu Fundacji. Przewodniczący Wydziału zarządził również poinformowanie wezwanych organizacji, że pismo mające stanowić sprzeciw nie spełnia podstawowych wymagań pisma procesowego oraz wezwał w tym zakresie do nadesłania go w formie czytelnej i umożliwiającej wszycie pisma do akt sądowych – zakreślił termin 7 dni pod rygorem odrzucenia sprzeciwu (k. 454-455). Powyższe zarządzenie zostało doręczone R. K. jako przedstawicielowi zgłaszających sprzeciw organizacji społecznych w dniu 24 lutego 2017 r. (k. 465). W dniu 28 lutego 2017 r. R. K. przedstawił plik dokumentów (k. 466 i n.). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sprzeciw podlega odrzuceniu. Zgodnie z przepisem art. 259 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), zwanej dalej: "p.p.s.a.", sprzeciw wniesiony po terminie oraz sprzeciw, którego braki formalne nie zostały uzupełnione, a także sprzeciw wniesiony przez adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego, niezawierający uzasadnienia, sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym. W sprawie niniejszej sprzeciw złożony przez organizacje społeczne był dotknięty brakami formalnymi w zakresie podpisania go przez uprawnione osoby oraz wykazania umocowania R. K. do reprezentowania tych organizacji. Dlatego też wezwano te organizacje, na adres R. K., do uzupełnienia braków formalnych sprzeciwu. W odpowiedzi na to wezwanie nadal Sąd nie uzyskał informacji, z których wynikałyby zasady reprezentacji Stowarzyszenia zwykłego Z. B. oraz skarżącej Fundacji. Nadal brakuje informacji o wszystkich członkach wymienionego stowarzyszenia zwykłego, o podjęciu przez tychże członków uchwały o złożeniu sprzeciwu i udzieleniu R. K. umocowania do reprezentacji tej organizacji. Odnośnie wykazania umocowania R. K. do reprezentowania Fundacji wskazać należy, że nadal brak jest danych w jakiej roli wobec Fundacji R. K. występuje (czy jest jej pracownikiem czy pracownikiem organu nadrzędnego uprawnionym do jej reprezentowania), jak też nie przedstawiono upoważnienia do występowania w imieniu Fundacji przez adwokata lub radcę prawnego. Wobec powyższego sprzeciw stowarzyszenia zwykłego Z. B. w B., jak i Fundacji podlegał odrzuceniu, zgodnie z art. 259 § 2 p.p.s.a. Sprzeciw Fundacji oraz ww. stowarzyszenia, podlegał również odrzuceniu, gdyż w zakreślonym terminie ww. organizacje nie nadesłały go w takiej formie, aby możliwe było odczytanie, tj. czy pismo to spełnia wszystkie wymogi formalne określone w art. 46 § 1 i 2 p.s.s.a. Odnośnie zaś sprzeciwu Stowarzyszenia F. Z. w B. w likwidacji to wskazać należy jak wielokrotnie wyjaśniano w sprawach z udziałem tej organizacji, że jej rozwiązanie postanowieniem Sądu Rejonowego w B. z dnia [...] stycznia 2012 r., sygn. akt [...] - Rej. KRS [...] i jednocześnie zarządzenie likwidacji pozbawiło tę organizację zdolności sądowej. Sądowi z urzędu jest też wiadome, że od postanowienia Sądu Rejonowego została oddalona apelacja przez Sąd Okręgowy w B. (postanowienie z dnia [...] kwietnia 2012 r., sygn. akt [...]), nadto postanowieniem Sądu Rejonowego w B. z dnia [...] grudnia 2012 r. ([...].KRS [...]) R. K. został odwołaniu z funkcji likwidatora Stowarzyszenia. Skoro zatem rozwiązanie stowarzyszenia przez sąd oznacza zakończenie wszelkiej jego działalności (który to pogląd skład orzekający w sprawie niniejszej podziela), to rozwiązane stowarzyszenie nie posiada zdolności sądowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym (art. 25 § 1 i 3 p.p.s.a.), a brak ten jest nieusuwalny (vide postanowienia NSA z dnia 14 kwietnia 2015 r., II OZ 272/15 i II OZ 275/15, z dnia 3 marca 2015 r., I OZ 167/15, z dnia 29 maja 2014 r., II OZ 497/14, jak też z dnia 11 grudnia 2015 r. w sprawie II OZ 1201/15 i z dnia 26 stycznia 2016 r. w sprawie II OZ 72/16 odrzucających – z podanych wyżej przyczyn - zażalenia Stowarzyszenia, którego skargę w sprawie niniejszej sąd odrzuca II SA/Bk 1105/13, wszystkie dostępne w CBOSA). Oznacza to, że środki procesowe (w tym zaskarżenia) takiej organizacji są nieskuteczne. Ze wskazanych wyżej powodów Sąd był zobowiązany do odrzucenia sprzeciwu na podstawie art. 259 § 2 p.p.s.a., o czym orzeczono jak w sentencji.