II SA/Bk 1033/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Mirosław Wincenciak, Sędziowie sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz (spr.),, sędzia WSA Andrzej Melezini, Protokolant st. sekretarz sądowy Marta Anna Lawda, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 19 marca 2014 r. sprawy ze skargi M.M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...]września 2013 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji odmawiającej uchylenia lub zmiany decyzji umarzającej postępowanie administracyjne w sprawie usunięcia odpadów ziemnych i umorzenia postępowania pierwszej instancji oddala skargę. Wnioskiem z dnia 27 maja 2013 r. M.M. I T.C. zwrócili się do Prezydenta Miasta Ł. o uchylenie decyzji z [...] grudnia 2012 r., nr [...] o umorzeniu postępowania w przedmiocie usunięcia odpadów ziemnych z działek nr 31325 i 31326 zlokalizowanych w Ł. w rejonie ulic M. i K.. W uzasadnieniu wnioskodawcy podnieśli, że organ I instancji umorzył bezzasadnie postępowanie w sprawie dotyczącej usunięcia z terenu miasta Ł. nielegalnego wysypiska odpadów ziemnych niewiadomego pochodzenia. Ponadto wnioskodawcy zarzucili decyzji, iż organ nie potraktował ich jako stron postępowania, podczas gdy są wnioskodawcami oraz osobami poszkodowanymi w sprawie i pozbawieni byli możliwości udziału w wydaniu decyzji umarzającej postępowanie. Pismem nr [...] z dnia [...] czerwca 2013 r. Prezydent Miasta Łomży wszczął postępowanie administracyjne w sprawie uchylenia lub zmiany decyzji. Dnia [...] sierpnia 2013 r. organ I instancji odmówił uchylenia przedmiotowej decyzji uzasadniając, że postępowanie w istocie stało się bezprzedmiotowe ze względu na fakt, iż nawieziona ziemia nie była odpadem, inwestor posiadał prawomocne pozwolenia na budowę domów oraz wnioskodawcy nie byli stronami postępowania pierwszoinstancyjnego. Ze stanowiskiem tym nie zgodzili się zainteresowani i w dniu [...] sierpnia 2013 r. wnieśli odwołanie do SKO w Ł.. Organ odwoławczy, decyzją z dnia [...] września 2013 r., nr [...], uchylił przedmiotową decyzję i umorzył postępowanie I-szej instancji w całości. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że wniosek złożony przez wnioskodawców nie mógł być podstawą do wszczęcia postępowania nadzwyczajnego w trybie art. 154 § 1 KPA, zmierzającego do uchylenia ostatecznej decyzji pierwszoinstancyjnej, gdyż wnioskodawcy nie byli stroną podstępowania zakończonego tą decyzją. Z decyzją SKO nie zgodził się M.M. (dalej jako Skarżący) wnosząc w dniu 22 października 2013 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku. W skardze skarżący zarzuca organowi naruszenie przepisów postępowania administracyjnego w postaci naruszenia art. 28 i 80 kpa poprzez brak uwzględnienia przymiotu strony przez organ, a także art.8 i art. 61 § 1 i art. 154 kpa. Skarżący wnosi o uchylenie decyzji organów I-szej i II-iej instancji ewentualnie o zmianę decyzji organu II-iej instancji. W odpowiedzi na skargę organ w istocie podtrzymuje wcześniejsze stanowisko i wnosi o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd administracyjny został wyposażony w funkcje kontrolne działalności administracji publicznej, co oznacza, że w przypadku zaskarżenia decyzji, Sąd bada jej zgodność z przepisami prawa (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm. oraz art. 3 i art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Podstawowym celem i efektem kontroli sądowej jest więc eliminowanie z obrotu aktów i czynności organów administracji publicznych niezgodnych z prawem i przywrócenie stanu zgodnego z prawem poprzez wydanie orzeczenia odpowiedniej treści. Dokonując kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, sąd rozpoznając sprawę bada, czy organy do ustalonego stanu faktycznego zastosowały właściwą normę prawa materialnego oraz czy nie uchybiły przepisom prawa regulującym zasady postępowania, a jeśli dopuściły się takich uchybień, to czy te uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Uchylenie zaskarżonej decyzji następuje bowiem – m.in. wówczas, gdy sąd stwierdzi, że w sprawie doszło do naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy bądź gdy dopuszczono się naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W sprawie będącej przedmiotem niniejszego postępowania sytuacja taka nie miała miejsca. W przedmiotowej sprawie przede wszystkim należy dokonać analizy odpowiednich przepisów Kodeksu Postępowania Administracyjnego, mających zastosowanie do wcześniejszego wniosku Skarżącego. Zgodnie z brzmieniem art. 154 § 1 decyzja ostateczna, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa, może być w każdym czasie uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, lub przez organ wyższego stopnia, jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes stron. Jak się podkreśla w literaturze, do wzruszenia w tym trybie decyzji wymagane jest spełnienie trzech przesłanek. Po pierwsze musi być to decyzja ostateczna. Po wtóre decyzja ta nie może tworzyć praw nabytych dla żadnej ze stron i po trzecie za jej uchyleniem musi przemawiać interes społeczny lub słuszny interes stron (zob. G. Łaszczyca, Cz. Martysz, A. Matan, Kodeks Postępowania Administracyjnego. Komentarz, Zakamycze 2005, t. II, s. 356 i n.). Stanowisko takie znajduje także potwierdzenie w judykaturze. W wyroku z dnia 10 listopada 2000 r. (III SAB 91/99, LEX nr 48002) Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że "możliwość wzruszenia decyzji w trybie art. 154 k.p.a. uzależniona jest od wykazania, że za wyeliminowaniem decyzji ostatecznej z obrotu prawnego przemawia interes społeczny lub słuszny interes stron, a więc przesłanki niezależne od prawnej poprawności decyzji ostatecznej". Zauważyć należy, że przepis ten skierowany jest w istocie do strony postępowania, gdyż uzależnia możliwość uchylenia decyzji ostatecznej od tzw. "słusznego interesu strony". Zgodnie natomiast z brzmieniem art. 61 § 1 KPA postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Organ może ze względu na szczególnie ważny interes strony, wszcząć postępowanie z urzędu także w sprawie, w której przepis wymaga wniosku strony. W myśl natomiast przepisu art. 61a § 1 KPA, gdy żądanie zostało wniesione przez osobę nie będącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Nie ulega wątpliwości, że w sprawie rozpatrywanej, organ I instancji nie dokonując tej oceny zawiadomił Skarżącego o wszczęciu postępowania zmierzającego do uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej. Nie uwzględnił przy tym adresatów decyzji, czyli D. i Z.W. Następnie decyzją z dnia [...] sierpnia 2013 r. odmówił uchylenia lub zmiany swojej decyzji. Działanie organu w sposób niewątpliwy naruszało obowiązujące przepisy prawa. Słusznie zatem organ odwoławczy powołując się na brak przymiotu strony Skarżącego uchylił decyzję organu I instancji i umorzył postępowanie w sprawie. Brak przymiotu strony Skarżącego powoduje w istocie brak możliwości występowania w danej sprawie i ingerencji w decyzje w niej zapadłą. Nie ulega także wątpliwości, co wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego, że stronami postępowania przed organem I instancji byli Państwo D. i Z.W. Odnosząc się do zarzutów zawartych w skardze należy zgodzić się z uzasadnieniem organu odwoławczego, zawartym w odpowiedzi na skargę, że nie doszło do naruszenia przepisów postępowania administracyjnego. Nie doszło do naruszenia art. 28 KPA, ponieważ odwołanie M.M. i T.C. zostało rozpoznane przez organ odwoławczy, a zatem nie odmówiono im przymiotu strony w postępowaniu zakończonym decyzją prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] sierpnia 2013 r., nr [...]. Natomiast kwestia czy Skarżący zasadnie nie został uznany za stronę postępowania zakończonego decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2012 r. nie była przedmiotem rozpoznania w postępowaniu zakończonym skarżoną decyzją. Ponadto nie został naruszony przepis art. 80 KPA, gdyż decyzja organu I instancji została uchylona z przyczyn formalnych – postępowanie zakończone przedmiotową decyzją zostało wszczęte na wniosek nie pochodzący od strony. Niezasadny jest także zarzut Skarżącego naruszenia art. 8 KPA. Jak słusznie podkreślił organ odwoławczy wynik inny od oczekiwanego przez Skarżącego nie daje podstaw do twierdzenia, że postępowanie było prowadzone z naruszeniem zasady pogłębiania zaufania obywateli do organu. Nie zasadny jest także zarzut naruszenia art. 154 w zw. z art. 61 § 1 KPA. Jak zostało powyżej przedstawione, wniosek wszczynający postępowanie może być złożony przez stronę. W przedmiotowej sprawie nie ulega wątpliwości, że Skarżący oraz T.C. nie byli stronami postępowania zakończonego decyzją z dnia 11 grudnia 2012 r., a co za tym idzie nie mogli skutecznie żądać uchylenia tej decyzji w trybie art. 154 KPA. Odnośnie zarzutu skargi, dotyczącego możliwości uznania Skarżącego za stronę postępowania ze względu na fakt, iż w wyniku podniesienia gruntów na działkach 31325 i 31326, woda spływa z nich na działki Skarżącego, zarzut ten również należy uznać za chybiony. Sprawa ta bowiem prowadzona była w innym postępowaniu i została zakończona decyzją SKO w Ł. z dnia [...] października 2013 r., nr [...], którą uchylono w całości decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] września 2013 r. i odmówiono nakazania D. i Z.W. przywrócenia stanu poprzedniego oraz wykonania urządzeń zapobiegających szkodom. W tym stanie rzeczy Sąd stwierdził jak w sentencji.