II SA/Bk 104/16

PostanowienieWSA w Białymstoku2016-05-19

Skład orzekający: Mieczysław Markowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy, który nie został złożony na urzędowym formularzu i którego braki formalne nie zostały uzupełnione w wyznaczonym terminie, powinien zostać pozostawiony bez rozpoznania?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy, który nie został złożony na urzędowym formularzu lub którego braki formalne nie zostały uzupełnione w zakreślonym terminie, podlega pozostawieniu bez rozpoznania. Niezachowanie wymogu złożenia wniosku na urzędowym formularzu stanowi brak formalny, który należy wezwać do uzupełnienia pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Uchybienie temu terminowi skutkuje realizacją wskazanego rygoru.
Stan faktyczny
Stowarzyszenia i fundacja wniosły o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. Wezwano wnioskodawców do uzupełnienia braków formalnych, w tym złożenia wniosku na urzędowym formularzu, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Wnioskodawcy nie uzupełnili braków w wyznaczonym terminie. Referendarz sądowy pozostawił wniosek bez rozpoznania. Stowarzyszenia i fundacja złożyły sprzeciw od zarządzenia referendarza.
Rozstrzygnięcie
Utrzymano w mocy zaskarżone zarządzenie referendarza sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Mieczysław Markowski (spr.), , , po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 19 maja 2016 r. sprzeciwu S. F. Z. w B., S.F. Z. w B. (w likwidacji), S. Z. B. w B. oraz F. T. U. Ś. w B. od zarządzenia referendarza sądowego z dnia 21 kwietnia 2016 r. o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku skarżących o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi S. F. Z. w B., S. F. Z. w B. w likwidacji, S. Z. B.w B. oraz F.T. U. Ś. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] listopada 2015 r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności wniesienia odwołania od decyzji stwierdzającej brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla inwestycji p o s t a n a w i a: utrzymać w mocy zaskarżone zarządzenie referendarza sądowego; , , Stowarzyszenie zwykłe F. Z. w B., S. F. Z. w B. w likwidacji, S. Z.B. w B. oraz F. T. U.Ś. w B. wniosły o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego (k. 18, 28). W dniu 16 marca 2016 r. wezwano stowarzyszenia i fundację do uzupełnienia braków formalnych wniosku, poprzez złożenie wniosku na urzędowym formularzu zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 19 sierpnia 2015 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępniania urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz. U z 2015 r. poz. 1257), w terminie 7 dni od dnia otrzymania, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Ponadto pod tym samym rygorem wezwano do usunięcia innych braków formalnych, w tym uchwał i dokumentów potwierdzających m.in. upoważnienie R. K. do reprezentowania stowarzyszenia i fundacji (k. 22). Wezwania doręczono prawidłowo w dniu 8 kwietnia 2016 r. (zwrotne potwierdzenia odbioru k. 34). Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku zarządzeniem z dnia 21 kwietnia 2016 r. pozostawił wniosek skarżących o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego bez rozpoznania. Sprzeciw od powyższego postanowienia złożyły skarżące Stowarzyszenia i Fundacja reprezentowane przez R. K. żądając zwolnienia od kosztów i przyznania z urzędu bezpłatnej pomocy radcy prawnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Sprzeciw nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.- dalej jako "p.p.s.a."), w brzmieniu nadanym przez art. 2 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. poz. 658), rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (art. 260 § 2 p.p.s.a.). Rozpoznając sprawę sąd wypowiada się, zatem o zasadności zaskarżonego sprzeciwem zarządzenia i dokonuje merytorycznego rozpoznania sprzeciwu, a nie jak dotychczas rozpoznaje sprawę na nowo. Zgodnie z art. 252 § 2 p.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy składa się do sądu na urzędowym formularzu według ustalonego wzoru, stanowiącym – załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 sierpnia 2015 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępnienia urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz. U. z 2015 r., poz. 1257). Niezachowanie tego wymogu stanowi brak formalny wniosku w rozumieniu art. 49 § 1 p.p.s.a. (zob. uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 kwietnia 2008 r., sygn. akt I OPS 1/08, ONSAiWSA 2008, nr 5, poz. 74). Skoro zaś tak, to na podstawie art. 49 § 1 p.p.s.a. należy wezwać do uzupełnienia tego braku w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. W konsekwencji uchybienie temu terminowi musi pociągnąć za sobą realizację wskazanego rygoru, czyli pozostawienie wniosku bez rozpoznania, o czym stanowi art. 257 p.p.s.a. W myśl bowiem tego przepisu wniosek o przyznanie prawa pomocy, który nie został złożony na urzędowym formularzu lub którego braków strona nie uzupełniła w zakreślonym terminie, pozostawia się bez rozpoznania. Taka sytuacja wystąpiła w rozpatrywanej sprawie, co wynika wprost z treści uzasadnienia zaskarżonego zarządzenia. Wydający je referendarz sądowy słusznie wskazał, że mimo upływu wyznaczonego siedmiodniowego terminu skarżące stowarzyszenia i fundacja nie złożyły wniosku o przyznanie prawa pomocy na wymaganym nowym, urzędowym formularzu, aktualnie obowiązującym oraz nie uzupełniły pozostałych braków formalnych. Podkreślić przy tym wypada, że prawidłowy formularz załączono do tego wezwania, lecz strona skarżąca z niego nie skorzystała. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Sąd stwierdził, że referendarz sądowy prawidłowo uznał, że wniosek o prawo pomocy jako niezłożony na urzędowym formularzu należy pozostawić bez rozpoznania, wobec czego zaskarżone sprzeciwem zarządzenie referendarza sądowego utrzymano w mocy. Z tych względów, na mocy art. 260 § 1 i § 3 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło