II SA/Bk 104/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Mieczysław Markowski (spr.), , , po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 19 stycznia 2017 r. zażalenia Stowarzyszenia zwykłego F. Z. w B., Stowarzyszenia zwykłego Z. B. w B., Stowarzyszenia zwykłego I. B. w B., Fundacji T. w B. oraz Stowarzyszenia F. Z. w B. w likwidacji na postanowienia z dnia 21 listopada 2016 r. w sprawie ze skargi Stowarzyszenia F. Z. w B., Stowarzyszenia F. Z. w B. w likwidacji, Stowarzyszenia Z. B. w B. oraz Fundacji T. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] listopada 2015 r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności wniesienia odwołania od decyzji stwierdzającej brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla inwestycji p o s t a n a w i a odrzucić zażalenia na postanowienia z dnia 21 listopada 2016 r. , Postanowieniami z dnia 21 listopada 2016 r. tutejszy Sąd odrzucił: (1) zażalenia Stowarzyszenia F. Z. w B., Stowarzyszenia F. Z. w B. w likwidacji, Stowarzyszenia Z. B.w B. oraz Fundacji T. z dnia 14 listopada 2016 r. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 25 października 2016 r. odrzucające wniosek o wyłączenie sądu, (2) zażalenia Stowarzyszenia zwykłego Z. B. w B., Stowarzyszenia zwykłego F. Z. w B. oraz Fundacji T. w B. z dnia 20 października 2016 r. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 5 października 2016 r. w przedmiocie odrzucenia zażalenia w sprawie ze skargi Stowarzyszenia F. Z. w B. w likwidacji, Stowarzyszenia zwykłego Z. B. w B., Stowarzyszenia zwykłego F. Z. w B., Fundacji T. w B., (3) zażalenie Stowarzyszenia I. B. w B. na postanowienie z dnia 5 października 2016 r. w przedmiocie odrzucenia zażalenia na postanowienie z dnia 28 czerwca 2016 r. w przedmiocie odrzucenia skargi, (4) zażalenie Stowarzyszenia F. Z. w B. w likwidacji na postanowienie Sądu z dnia 5 października 2016 r. o odrzuceniu skargi kasacyjnej Stowarzyszenia F. Z. w B. w likwidacji. Odpisy powyższych postanowień zostały w dniu 2 grudnia 2016 r. doręczone R. K. tytułującemu się w sprawie przedstawicielem powyższych organizacji (k. 271). W piśmie z dnia 6 grudnia 2016 r. (uzupełnionym pismem z dnia 20 grudnia 2016 r.) R. K. w imieniu reprezentowanych pięciu organizacji społecznych (oprócz czterech skarżących organizacji także w imieniu Stowarzyszenia zwykłego I. B.) złożył zażalenia na ww. postanowienia z dnia 21 listopada 2016 r. W związku z powyższym zarządzeniem z dnia 12 grudnia 2016 r. Przewodniczący Wydziału wezwał R. K. do uzupełnienia braków formalnych środka zaskarżenia (zażalenia na postanowienie z dnia 21 listopada 2016 r., poprzez: przedłożenie dokumentu, z którego będzie wynikać, czy zażalenie stowarzyszeń zwykłych Z. B., F. Z. i I. B. zostało skutecznie wniesione przez wszystkich ich członków (przedstawienie stosownych uchwał wszystkich członków o wniesieniu zażalenia i przedstawienie dokumentów, z których wynikać będzie skład osobowy tych stowarzyszeń). Nadto Przewodniczący wezwał do przedstawienia uchwał organizacji podpisanych przez ich wszystkich członków, zawierających udzielone R. K. upoważnienie do reprezentowania tych organizacji w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz do wskazania czy Stowarzyszenia zwykłe Z. B. F. Z. oraz Stowarzyszenie I. B. dostosowały swoje statuty do wymagań art. 41a ustawy – Prawo o stowarzyszeniach. Dla wykonania wszystkich wyżej wymienionych obowiązków zakreślono termin 7 dni i rygor odrzucenia zażalenia; - nadesłanie dokumentu, który pozwoli ustalić czy występujący jako pełnomocnik osoby prawnej Fundacji T. w B. – R. K. spełnia przesłanki z art. 35 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), dalej jako p.p.s.a., z którego to przepisu wynika, że pełnomocnikiem osoby prawnej może być adwokat, radca prawny oraz pracownik tej jednostki albo jej organu nadrzędnego. Zakreślono termin 7 dni pod rygorem odrzucenia zażalenia Fundacji; - nadesłania zażalenia w takiej formie, że będzie możliwe odczytanie czy pismo spełnia wszystkie formalne wymagania z art. 46 § 1 i 2 p.p.s.a. (oznaczenie stron, ich pełnomocników, jednoznaczne określenie rodzaju pisma i jego treści) oraz aby możliwe było jego dołączenie do akt sprawy (odpowiednie marginesy), jak też wskazano, że należy takie prawidłowo sformułowane i skonstruowane pismo stanowiące skargę nadesłać wraz z trzynastoma odpisami - w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia zażalenia; Powyższe zarządzenie z dnia 12 grudnia 2016 r. doręczono R. K. w dniu 27 grudnia 2016 r. (k. 295). W dniu 3 stycznia 2017 r. złożył on plik dokumentów (k. 296). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Złożone w sprawie niniejszej zażalenia pięciu żalących się organizacji społecznych na cztery postanowienia z dnia 21 listopada 2016 r. podlegają odrzuceniu. Zażalenia Stowarzyszenia F. Z. w B., Stowarzyszenia Z. B. w B. oraz Stowarzyszenia I. B. w B. podlegają odrzuceniu ze względu na nieuzupełnienie w wyznaczonym terminie braków formalnych. W zarządzeniu z dnia 12 grudnia 2016 r. wezwano R. K. do przedstawienia zażalenia wszystkich stowarzyszeń na postanowienie z dnia 21 listopada 2016 r. w czytelnej wersji i odpowiedniej formie, zawierającej wyraźną, dającą się odczytać treść, tj. w formie spełniającej wymagania dla pisma wnoszonego w postępowaniu sądowoadministracyjnym, wskazanej w art. 46 § 1 i 2 p.p.s.a. Złożone zażalenie ma bowiem formę chaotycznego pisma, sporządzonego bardzo drobną czcionką, w którym nagromadzono znaczną ilość żądań, wniosków i informacji dotyczących wielu różnych postępowań. Nie sposób ustalić jaka jest jego ostateczna i właściwa treść, a rolą Sądu w żadnym razie nie jest odgadywanie intencji strony, która zobligowana jest do formułowania swoich żądań w sposób czytelny. Wykonanie powyżej wskazanego wezwania do nadesłania zażalenia w czytelnej formie nie nastąpiło zatem w sposób, który uzasadniałby uznanie, że ten brak formalny został uzupełniony. Ponadto w każdym orzeczeniu wskazywano przedstawicielowi skarżących organizacji, że w przypadku stowarzyszeń zwykłych nieprzedstawienie ich składu osobowego, nieprzedłożenie uchwał zawierających upoważnienie dla przedstawiciela do ich reprezentowania – uniemożliwia ocenę czy organizacja jest prawidłowo reprezentowana, a tym samym nie można uznać wykazania tego upoważnienia. Stowarzyszenie zwykłe nie ma osobowości prawnej (art. 40 ust. 1 ustawy z 7 kwietnia 1989 r. Prawo o stowarzyszeniach – Dz. U. z 2001 r., Nr 79, poz. 855 ze zm.). W związku z tym w postępowaniu sądowoadministracyjnym legitymację procesową posiadają wszyscy członkowie tego stowarzyszenia, jako podmioty praw i obowiązków. W takiej sytuacji albo wszyscy członkowie powinni podpisać środek zaskarżenia, albo wszyscy członkowie powinni udzielić pełnomocnictwa swojemu przedstawicielowi do dokonania czynności procesowej. Dokumenty przedstawione przez R. K. nie potwierdzają, że jest on upoważniony przez aktualnych i wszystkich członków wskazanych stowarzyszeń zwykłych do ich reprezentowania przed sądami administracyjnymi. Z podobnych powodów (niewykazanie umocowania do reprezentacji) należy odrzucić zażalenia Fundacji T. w B., gdyż R. K. nie wykonał wezwania Sądu do usunięcia braku formalnego skargi Fundacji przez nadesłanie dokumentu, który pozwoli ustalić, czy - jako pełnomocnik tej osoby prawnej - spełnia przesłanki z art. 35 § 1 i 2 p.p.s.a. Zgodnie z tymi przepisami pełnomocnikiem strony może być adwokat lub radca prawny, a ponadto inny skarżący lub uczestnik postępowania, jak również małżonek, rodzeństwo, wstępni lub zstępni strony oraz osoby pozostające ze stroną w stosunku przysposobienia, a także inne osoby, jeżeli przewidują to przepisy szczególne. Pełnomocnikiem osoby prawnej lub przedsiębiorcy, w tym nieposiadającego osobowości prawnej, może być również pracownik tej jednostki albo jej organu nadrzędnego. Dotyczy to również państwowych i samorządowych jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej. R. K. nie przedstawił dokumentów potwierdzających swoje uprawnienie do reprezentowania Fundacji. Odnośnie zaś likwidowanego Stowarzyszenia F. Z. wskazać należy, że brak zdolności sądowej wyklucza udział takiej organizacji w postępowaniu przed sądem i skuteczne wnoszenie środków zaskarżenia. Stosownie zaś do art. 25 § 1 p.p.s.a. zdolność sądowa to zdolność występowania przed sądem administracyjnym. Z informacji z Krajowego Rejestru Sądowego wynika, że skarżące Stowarzyszenie F. Z. w B. zostało rozwiązane postanowieniem Sądu Rejonowego w B. z dnia [...] stycznia 2012 r., sygn. akt [...] - Rej. KRS [...] i zarządzono jego likwidację. Z urzędu Sądowi jest wiadome, że powyższe postanowienie jest prawomocne wobec oddalenia wywiedzionej od niego apelacji przez Sąd Okręgowy w B. (postanowienie z dnia [...] kwietnia 2012 r., sygn. akt [...]). Rozwiązanie stowarzyszenia przez sąd oznacza zakończenie wszelkiej jego działalności. W okresie likwidacji stowarzyszenie już nie istnieje, choć jego wykreślenie z rejestru stowarzyszeń jeszcze nie nastąpiło (art. 37 ust. 2 pkt 3 ustawy Prawo o stowarzyszeniach, Dz. U. z 2001 r. nr 79, poz. 855 ze zm.; P. Sarnecki, Prawo o stowarzyszeniach. Komentarz, Kraków 2000, s. 77; postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 lipca 2012 r., sygn. akt II OZ 263/12, z dnia 12 lipca 2012 r., sygn. akt II OZ 600/12 i z dnia 12 grudnia 2012 r., sygn. akt II OZ 1086/12). W okresie likwidacji stowarzyszenie już nie istnieje, choć jego wykreślenie z rejestru stowarzyszeń jeszcze nie nastąpiło. Oznacza to, że rozwiązane Stowarzyszenie nie posiada zdolności sądowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym - art. 25 § 1 i 3 p.p.s.a. Brak ten jest brakiem nieusuwalnym (analogiczne stanowisko zaprezentował NSA w postanowieniu z dnia 14 kwietnia 2015 r. II OZ 272/15). Zażalenie wniesione przez tę organizację jest zatem zażaleniem niedopuszczalnym (art. 178 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a.). Ze wskazanych powodów sąd był zobowiązany do odrzucenia zażaleń wszystkich organizacji i na wszystkie postanowienia z dnia 21 listopada 2016 r., o czym orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 178 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a.