II SA/Bk 104/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Mieczysław Markowski (spr.), , , po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 23 marca 2017 r. zażalenia Stowarzyszenia zwykłego F. Z. w B., Stowarzyszenia zwykłego Z. B. w B., Fundacji T. w B. oraz Stowarzyszenia F. Z. w B. w likwidacji na postanowienia z dnia 28 czerwca 2016 r. w sprawie ze skargi Stowarzyszenia F. Z. w B., Stowarzyszenia F. Z. w B. w likwidacji, Stowarzyszenia Z. B. w B. oraz Fundacji T. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] listopada 2015 r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności wniesienia odwołania od decyzji stwierdzającej brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla inwestycji p o s t a n a w i a odrzucić zażalenia na postanowienia z dnia 28 czerwca 2016 r. Postanowieniami z dnia 28 czerwca 2017 r. tutejszy Sąd odrzucił zażalenia Stowarzyszenia zwykłego F. Z. w B., Stowarzyszenia zwykłego Z. B. w B., Fundacji T. w B. oraz Stowarzyszenia F. Z. w B. w likwidacji na postanowienia z dnia 19 maja 2016 r.: (1) utrzymujące w mocy postanowienie referendarza sądowego z dnia 15 kwietnia 2016 r. o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego lub adwokata; (2) utrzymujące w mocy zarządzenie referendarza sądowego z dnia 21 kwietnia 2016 r. o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku skarżących o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Wszystkie wymienione organizacje wniosły zażalenie na to postanowienie (k. 130), a następnie zarządzeniem z dnia 26 lipca 2016 r. Przewodniczący Wydziału wezwał R. K. – wskazującego, że występuje jako pełnomocnik tych organizacji, do usunięcia braków zażalenia poprzez: - nadesłanie przez Stowarzyszenie zwykłe F. Z. w B. i Stowarzyszenie zwykłe Z. B. w B. - dokumentu, z którego będzie wynikać, czy ich zażalenie zostało wniesione przez wszystkich członków tych organizacji. Wskazano, że należy przedstawić stosowne uchwały wszystkich członków obydwu stowarzyszeń zwykłych o wniesieniu zażalenia oraz przedstawić dokumenty, z których wynikać będzie skład osobowy tych stowarzyszeń. Nadto Przewodniczący wezwał do przedstawienia uchwał obydwu organizacji podpisanych przez ich wszystkich członków, zawierających udzielone R. K. upoważnienie do reprezentowania tych organizacji w postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Dla wykonania wszystkich wyżej wymienionych obowiązków zakreślono termin 7 dni i rygor odrzucenia zażalenia Stowarzyszenia zwykłego F. Z. w B. i Stowarzyszenie zwykłego Z. B. w B.; - nadesłanie przez Fundację T. w B. dokumentu, który pozwoli ustalić czy występujący jako pełnomocnik osoby prawnej R. K. spełnia przesłanki z art. 35 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, z którego to przepisu wynika, że pełnomocnikiem osoby prawnej może być adwokat, radca prawny oraz pracownik tej jednostki albo jej organu nadrzędnego. Zakreślono termin 7 dni pod rygorem odrzucenia zażalenia Fundacji T. w B. Jednocześnie wezwano R. K. do nadesłania pisma zawierającego zażalenie w takiej formie, aby możliwe było oczytanie, czy pismo to spełnia wszystkie wymogi formalne określone w art. 46 § 1 i 2 p.s.s.a. (a w szczególności czy zawiera oznaczenie stron postępowania, ich pełnomocników, jednoznaczne określenie rodzaju pisma oraz treści) oraz aby możliwe było dołączenie tego pisma do akt sprawy (zachowanie odpowiednich marginesów), w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania pod rygorem odrzucenia zażalenia (art. 178 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.). Powyższe zarządzenie doręczono R. K. w dniu 12 sierpnia 2016 r. (k. 148). W wyznaczonym terminie ww. złożył plik dokumentów. Zarządzeniem z dnia 30 sierpnia 2016 r. Przewodniczący Wydziału wezwał R. K. do wykazania, czy Stowarzyszenie zwykłe F. Z. w B. oraz Stowarzyszenie zwykłe Z. B. w B. zastosowały swoje statuty do wymogów art. 41 a ustawy Prawo o stowarzyszeniach- w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia zażalenia Stowarzyszenia zwykłego F. Z. w B. oraz Stowarzyszenia zwykłego Z. B. w B. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Złożone w sprawie niniejszej zażalenia czterech żalących się organizacji społecznych na postanowienia z dnia 28 czerwca 2016 r. podlegają odrzuceniu. Zażalenie Stowarzyszenia F. Z. w B., Stowarzyszenia Z. B. w B. oraz Fundacji podlegają odrzuceniu ze względu na nieuzupełnienie w wyznaczonym terminie braków formalnych. W zarządzeniu z dnia 26 lipca 2016 r. wezwano R. K. do przedstawienia zażalenia wszystkich stowarzyszeń na postanowienie z dnia 28 czerwca 2016 r. w czytelnej wersji i odpowiedniej formie, zawierającej wyraźną, dającą się odczytać treść, tj. w formie spełniającej wymagania dla pisma wnoszonego w postępowaniu sądowoadministracyjnym, wskazanej w art. 46 § 1 i 2 p.p.s.a. Złożone zażalenie ma bowiem formę chaotycznego pisma, sporządzonego bardzo drobną czcionką, w którym nagromadzono znaczną ilość żądań, wniosków i informacji dotyczących wielu różnych postępowań. Nie sposób ustalić jaka jest jego ostateczna i właściwa treść, a rolą Sądu w żadnym razie nie jest odgadywanie intencji strony, która zobligowana jest do formułowania swoich żądań w sposób czytelny. Wykonanie powyżej wskazanego wezwania do nadesłania zażalenia w czytelnej formie nie nastąpiło zatem w sposób, który uzasadniałby uznanie, że ten brak formalny został uzupełniony. Wobec powyższego zażalenie ww. stowarzyszeń oraz Fundacji podlegało odrzuceniu, gdyż w zakreślonym terminie ww. organizacje nie nadesłały go w takiej formie, aby możliwe było odczytanie, tj. czy pismo to spełnia wszystkie wymogi formalne określone w art. 46 § 1 i 2 p.p.s.a. Ponadto w każdym orzeczeniu wskazywano przedstawicielowi skarżących organizacji, że w przypadku stowarzyszeń zwykłych nieprzedstawienie ich składu osobowego, nieprzedłożenie uchwał zawierających upoważnienie dla przedstawiciela do ich reprezentowania – uniemożliwia ocenę czy organizacja jest prawidłowo reprezentowana, a tym samym nie można uznać wykazania tego upoważnienia. Stowarzyszenie zwykłe nie ma osobowości prawnej (art. 40 ust. 1 ustawy z 7 kwietnia 1989 r. Prawo o stowarzyszeniach – Dz. U. z 2001 r., Nr 79, poz. 855 ze zm.). W związku z tym w postępowaniu sądowoadministracyjnym legitymację procesową posiadają wszyscy członkowie tego stowarzyszenia, jako podmioty praw i obowiązków. W takiej sytuacji albo wszyscy członkowie powinni podpisać środek zaskarżenia, albo wszyscy członkowie powinni udzielić pełnomocnictwa swojemu przedstawicielowi do dokonania czynności procesowej. Dokumenty przedstawione przez R. K., za wyjątkiem uchwały dotyczącej Stowarzyszenia zwykłego F. Z. w B., nie potwierdzają, że jest on upoważniony przez aktualnych i wszystkich członków Stowarzyszenia zwykłego Z. B. w B. do jego reprezentowania przed sądami administracyjnymi. Z podobnych powodów (niewykazanie umocowania do reprezentacji) należy odrzucić zażalenia Fundacji T. w B., gdyż R. K. nie wykonał wezwania Sądu do usunięcia braku formalnego skargi Fundacji przez nadesłanie dokumentu, który pozwoli ustalić, czy - jako pełnomocnik tej osoby prawnej - spełnia przesłanki z art. 35 § 1 i 2 p.p.s.a. Zgodnie z tymi przepisami pełnomocnikiem strony może być adwokat lub radca prawny, a ponadto inny skarżący lub uczestnik postępowania, jak również małżonek, rodzeństwo, wstępni lub zstępni strony oraz osoby pozostające ze stroną w stosunku przysposobienia, a także inne osoby, jeżeli przewidują to przepisy szczególne. Pełnomocnikiem osoby prawnej lub przedsiębiorcy, w tym nieposiadającego osobowości prawnej, może być również pracownik tej jednostki albo jej organu nadrzędnego. Dotyczy to również państwowych i samorządowych jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej. R. K. nie przedstawił dokumentów potwierdzających swoje uprawnienie do reprezentowania Fundacji. Odnośnie zaś likwidowanego Stowarzyszenia F. Z. wskazać należy, że brak zdolności sądowej wyklucza udział takiej organizacji w postępowaniu przed sądem i skuteczne wnoszenie środków zaskarżenia. Stosownie zaś do art. 25 § 1 p.p.s.a. zdolność sądowa to zdolność występowania przed sądem administracyjnym. Z informacji z Krajowego Rejestru Sądowego wynika, że skarżące Stowarzyszenie F. Z. w B. zostało rozwiązane postanowieniem Sądu Rejonowego w B. z dnia [...] stycznia 2012 r., sygn. akt [...]. KRS [...] i zarządzono jego likwidację. Z urzędu Sądowi jest wiadome, że powyższe postanowienie jest prawomocne wobec oddalenia wywiedzionej od niego apelacji przez Sąd Okręgowy w B. (postanowienie z dnia [...] kwietnia 2012 r., sygn. akt [...]). Rozwiązanie stowarzyszenia przez sąd oznacza zakończenie wszelkiej jego działalności. W okresie likwidacji stowarzyszenie już nie istnieje, choć jego wykreślenie z rejestru stowarzyszeń jeszcze nie nastąpiło (art. 37 ust. 2 pkt 3 ustawy Prawo o stowarzyszeniach, Dz. U. z 2001 r. nr 79, poz. 855 ze zm.; P. Sarnecki, Prawo o stowarzyszeniach. Komentarz, Kraków 2000, s. 77; postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 lipca 2012 r., sygn. akt II OZ 263/12, z dnia 12 lipca 2012 r., sygn. akt II OZ 600/12 i z dnia 12 grudnia 2012 r., sygn. akt II OZ 1086/12). W okresie likwidacji stowarzyszenie już nie istnieje, choć jego wykreślenie z rejestru stowarzyszeń jeszcze nie nastąpiło. Oznacza to, że rozwiązane Stowarzyszenie nie posiada zdolności sądowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym - art. 25 § 1 i 3 p.p.s.a. Brak ten jest brakiem nieusuwalnym (analogiczne stanowisko zaprezentował NSA w postanowieniu z dnia 14 kwietnia 2015 r. II OZ 272/15). Zażalenie wniesione przez tę organizację jest zatem zażaleniem niedopuszczalnym (art. 178 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a.). Ze wskazanych powodów sąd był zobowiązany do odrzucenia zażalenia wszystkich organizacji, o czym orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 178 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a.