II SA/Bk 104/17

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału II: Barbara Romanczuk, po rozpoznaniu w dniu 23 marca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi W. O. Syndyka Masy Upadłości F. Sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] listopada 2016 r. Nr [...] w przedmiocie ustalenie opłaty planistycznej z tytułu wzrostu wartości nieruchomości spowodowanego uchwaleniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego p o s t a n a w i a odmówić przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W. O. Syndyk Masy Upadłości F. Sp. z o.o. w Upadłości Likwidacyjnej w W. - dalej "skarżący" lub "syndyk" wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Spółka nie prowadzi działalności gospodarczej, ponieważ znajduje się w upadłości obejmującej likwidację majątku. Upadłość likwidacyjna została ogłoszona postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2012 r. Sądu Rejonowego dla m. st. W. Wydział X Gospodarczy ds. upadłościowych i naprawczych (sygn. akt [...]). Proces upadłościowy prowadzony jest w celu zaspokojenia wszelkich ciążących zobowiązań wobec wierzycieli, wszelkie środki pozyskiwane z tytułu upłynniania majątku przekazywane są na zabezpieczenie spłaty wskazanych zobowiązań oraz w celu pokrywania kosztów postępowania upadłościowego. Zgodnie z danymi zawartymi we wniosku, wysokość kapitału zakładowego spółki wynosi 724.500,00 zł. Spółka nie posiada środków trwałych i nie był sporządzany bilans (spółka nie prowadziła działalności).Na rachunku bankowym spółka posiada środki w łącznej wysokości 1.382.255,82 zł. W uzasadnieniu swego wniosku syndyk podkreślił, iż sytuacja majątkowa spółki jest trudna, gdyż środki zgormadzone w masie upadłości są niewystarczające na pokrycie długów masy upadłości. A na chwilę obecną w masie jest na rachunku kwota 379.866,28 zł, a pozostanie im kwota 381.457,86 zł, z której spółka musi uregulować poprzez plan podziału I kategorię w kwocie 386.738,60 zł. Ponadto kwota 1.382.255,82 zł została w części rozliczona postanowieniem Sędziego komisarza z dnia [...] lutego 2017 r. o zatwierdzeniu ostatniego oddzielonego planu podziału ze sprzedaży nieruchomości. Plan podziału został zrealizowany w [...]02.2017 r., a kwota zapłacona to 1.000.797,96 zł. Dodatkowo syndyk podniósł, iż spółka posiada obsługę prawna kancelarii, której koszty też zaliczyć do wydatków masy upadłości. Ogólnie uznana kwota wierzytelności na liście wierzytelności to kwota przekraczająca 21.187.000 zł. W konkluzji syndyk stwierdził, że spółka znajdująca się w stanie upadłości likwidacyjnej nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych w sprawie niniejszej w kwocie 1.500 zł oraz w drugiej ze spraw w kwocie 1292zł (k. 22-24). Zgodnie z treścią art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 j.t.) osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Z treści tego przepisu wynika wprost, że ciężar dowodu co do wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie składającej wniosek o przyznanie tego prawa. Takie stanowisko znajduje również oparcie w treści art. 252 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach. Właściwe przedstawienie przez stronę przyczyn uzasadniających zwolnienie od kosztów sądowych oraz dowodów na ich poparcie umożliwia sądowi rozpoznającemu wniosek dokonanie prawidłowej oceny sytuacji majątkowej wnioskodawcy. Strona ma w tym zakresie inicjatywę dowodową, a sąd na podstawie przedstawionych przez stronę dowodów dokonuje oceny, czy wystąpiły przesłanki przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Strona występująca na drogę postępowania sądowego winna mieć świadomość obowiązku ponoszenia kosztów tego postępowania i wnosząc o zwolnienie z tego obowiązku powinna uprawdopodobnić w sposób wiarygodny i rzetelny, że zaistniały przesłanki do uwzględnienia wniosku. Jedynym kryterium oceny wniosku o przyznanie prawa pomocy jest bowiem kryterium finansowe (por. postanowienie NSA z dnia 19 stycznia 2010 r. o sygn. akt I GZ 1/10, publik. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Ze złożonego wniosku wynika, że F. Sp. z o.o. w W. znajduje się w stanie w upadłości likwidacyjnej. Wysokość kapitału zakładowego spółki wynosi 724.500,00 zł. Spółka nie posiada środków trwałych ani bilansu. Na rachunku bankowym spółka posiada środki w łącznej wysokości 1.382.255,82 zł. Obecnie upadła spółka nie uzyskuje dochodów, a całość postępowania zmierza do uregulowania długów masy spadkowej. Ogólnie uznana kwota wierzytelności na liście wierzytelności to kwota przekraczająca 21.187.000 zł. Koszty sądowe w niniejszej sprawie na obecnym etapie postępowania sądowoadministracyjnego ograniczają się do wpisu od skargi w wysokości 1.500 zł i w drugiej sprawie w kwocie 1.292 zł. Podkreślić przy tym należy, iż fakt posiadania przez spółkę na rachunku bankowym środków pieniężnych w wysokości 1.382.255,82 zł tj. w kwocie wielokrotnie przekraczającej koszty sądowe w sprawie niniejszej, uniemożliwiają przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Obowiązek spłaty zobowiązań wobec wierzycieli nie wyklucza obowiązku partycypowania spółki w kosztach postępowania sądowego. Koszty te jako należności budżetu państwa należy uiszczać na równi z innymi wydatkami obciążającymi skarżącego, przy czym w omawianym stanie faktycznym bez znaczenia pozostaje okoliczność, że spółka jest w stanie upadłości likwidacyjnej. Należy mieć na uwadze również, że koszty sądowe w postępowaniu przed sądami administracyjnymi należą do pierwszej kategorii należności podlegających zaspokojeniu z funduszów masy upadłości, bo mimo, że nie są to koszty postępowania upadłościowego, to są kosztami powstałymi wskutek czynności syndyka w myśl art. 342 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. – Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz. U. z 2012 r. poz. 1112 ze zm. zwanej dalej u.p.n.). Niewątpliwie przez czynność syndyka należy rozumieć wniesienie skargi do sądu administracyjnego. Koszty związane uczestnictwem strony w postępowaniu sądowoadministracyjnym są zatem kosztami, które należy zrównać z innymi wydatkami ponoszonymi przez syndyka masy upadłości na poczet prowadzonego postępowania upadłościowego W tym zakresie NSA podziela pogląd wyrażony w postanowieniu z dnia 6 grudnia 2012 r. o sygn. akt I FZ 431/12 (publik. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Obowiązek ich poniesienia przez syndyka jako stronę postępowania wynika z art. 199 p.p.s.a. zaś art. 342 ust. 1 pkt 1 p.u.n. nie jest przepisem szczególnym, wyłączającym zastosowanie tej normy. W związku z tym należy stwierdzić, iż syndyk nie udowodnił, że FMB spółka z o.o. w Warszawie w upadłości likwidacyjnej nie ma dostatecznych środków na poniesienie części kosztów sądowych w sprawie niniejszej. Końcowo podnieść również należy, iż najnowszych orzeczeniach Naczelnego Sądu Administracyjnego podtrzymane zostało stanowisko, iż w świetle art. 246 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) w związku z art. 10 i 11 ust. 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. – Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz. U. z 2012 r. poz. 1112 ze zm.) wszczęcie wobec wnioskodawcy postępowania upadłościowego (układowego lub likwidacyjnego) nie uzasadnia automatycznie przyznania prawa pomocy; dopiero wykazanie - zgodnie z wymogiem art. 246 § 2 p.p.s.a. - zasadności przyznania prawa pomocy, czyli przedstawienie sytuacji majątkowej i finansowej w sposób nie budzący wątpliwości, że zasadne jest przerzucenie kosztów postępowania na ogół społeczeństwa, może prowadzić do uwzględnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy (postanowienie NSA z dnia 21 stycznia 2015 r. w sprawie II FZ 1937/14, publik. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Dlatego też mając na uwadze powyższe na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 2 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.