II SA/Bk 104/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Roleder (spr.), , po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 27 lutego 2020 r. sprawy ze skargi A. K., R. J., D. P., P. G. i W. M. na działanie Burmistrza W. w przedmiocie organizacji ruchu komunikacyjnego p o s t a n a w i a odrzucić skargę , , , A. K., R. J., D. P., P. G. i W. M. skierowali do tut. sądu skargę na działanie Burmistrza W. w przedmiocie organizacji ruchu komunikacyjnego w rejonie ul. [...] w W. W skardze podali, że we wsi N. budowane jest obecnie osiedle domów jednorodzinnych, zaś dojazd na teren budowy odbywa się ul. [...] w B. (i dalej, przez nielegalny zjazd ul. [...] w N.), nieprzystosowaną w ocenie skarżących zarówno do ruchu pojazdów wielkogabarytowych, które generują hałas oraz zanieczyszczenie pyłami, a także do wzmożonego ruchu pojazdów dojeżdżających do kilkuset budowanych domów i mieszkań. Wskazali, że w ich ocenie budzi wątpliwości prawidłowość wydanego pozwolenia na przedmiotową budowę, bez wytyczenia dróg dojazdowych i skomunikowania dróg wewnętrznych w N. Podali, że będąca ulicą osiedlową ul. [...] w B., przy której zamieszkują, wskutek wzmożonego ruchu pojazdów dojeżdżających na teren budowy, stała się ulicą śródmiejską o ciągłym ruchu. Wskazali również, że w sprawie wyżej opisanych uciążliwości, kierowali uprzednio pisma do Burmistrza W., właściwego organu nadzoru budowlanego oraz Prezydenta B., wskutek czego Prezydent B. zwrócił się do Burmistrza W. o wygrodzenie ul. [...] w N. ze względu na bezpieczeństwo i zaistniałe uciążliwości, do czego Burmistrz W. zobowiązał się w piśmie z dnia [...] maja 2019 r. Jednak podjęte przez ww. organy działania, mające na celu wyeliminowanie ruchu pojazdów wielkogabarytowych owym nielegalnym zjazdem na ul. [...] w N., spowodowały powstanie innego, również nielegalnego zjazdu, tym razem przez posesję prywatną. Skarżący wskazali, że nowy zjazd stwarza niebezpieczeństwo w ruchu drogowym, nie został oznakowany oraz powstał bez decyzji i uzgodnień, a także bez zabezpieczenia ruchu pieszych, natomiast skierowane przez nich do właściwego organu nadzoru budowlanego zawiadomienie nie spotkało się z oczekiwaną przez nich reakcją. Podali również, że kierowali skargi na Burmistrza W. w przedmiotowej sprawie (tj. na brak odpowiedzi na pisma i brak działania w sprawie likwidacji nielegalnych zjazdów), które Rada Miejska w W. uznała za bezzasadne (uchwała nr [...] z dnia [...] grudnia 2018 r. oraz pismo z dnia [...] grudnia 2019 r.). W odpowiedzi na wezwanie tut. sądu do uzupełnienia braków formalnych skargi przez podanie nr PESEL przez P. G., pismem z dnia [...] lutego 2020 r. A. K. poinformował, że nie ma możliwości uzyskania podpisu pod pismem usuwającym ww. brak formalny, ze względu na przebywanie P. G. w szpitalu. W odpowiedzi skargę, organ wniósł o jej odrzucenie, bowiem nie wynika z niej, jaki konkretny akt, czynność lub bezczynność kwestionują skarżący. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2019 r., poz. 2325.; dalej: "p.p.s.a."). Przedmiot skargi do sądu administracyjnego został ściśle określony przepisami prawa, w ten sposób, że sąd administracyjny kontroluje legalność działalności organów administracji publicznej sprawowanej we władczych formach wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1 – 7 p.p.s.a. oraz jest właściwy do rozpoznania skargi na bezczynność (przewlekłość postępowania) organów w przypadkach, gdy mają one obowiązek działania, natomiast nie czynią tego w ustawowym terminie wyznaczonym dla załatwienia sprawy (art. 3 § 2 pkt 8 i 9 p.p.s.a.). Zgodnie bowiem z art. 3 § 2 pkt 8 i 9 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a (pkt 8); bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego k.p.a. oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Ponadto, sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. oraz w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 2a i § 3 p.p.s.a.). Właściwość sądu administracyjnego nie obejmuje natomiast spraw zainicjowanych skargami na działalność organów, a więc takich, których przedmiotem jest krytyka nienależytego wykonywania lub organizacji zadań przez organy i ich pracowników, skarg zawierających zarzuty wadliwej działalności organu, wyrażających niezadowolenie z jego pracy, wytykających zaniechania i inne nieprawidłowości – a więc tzw. skarg powszechnych (obywatelskich), o których mowa w art. 227 k.p.a. Prawo wniesienia takiej skargi stanowi realizację zagwarantowanego każdemu w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, prawa składania petycji, skarg i wniosków do organów państwowych, organów jednostek samorządu terytorialnego, organów samorządowych jednostek organizacyjnych oraz do organizacji i instytucji społecznych. Do rozpatrywania tego rodzaju skarg, właściwe są organy państwowe, działające w trybie określonym w Dziale VIII k.p.a. "Skargi i wnioski". Zgodnie z art. 227 k.p.a., przedmiotem takiej skargi może być w szczególności zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw. Wniesiona skarga uruchamia jednoinstancyjne postępowanie administracyjne o charakterze uproszczonym, kończącym się czynnością faktyczną zawiadomienia skarżącego o sposobie załatwienia sprawy. W postępowaniu tym nie istnieją strony, nie ma instancji, a działania podejmowane przez organ nie mają formy aktu lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 p.p.s.a. Postępowanie ma na celu ustalenie prawidłowości i terminowości działania organów administracyjnych i ich pracowników oraz zbadanie potrzeby podjęcia określonych czynności. Jak stanowi przy tym art. 223 § 1 k.p.a. organy państwowe rozpatrują oraz załatwiają skargi i wnioski w ramach swojej właściwości, którą pomocnicza określa art. 229 k.p.a. W ocenie sądu skargę wywiedzioną w sprawie niniejszej należało zakwalifikować jako skargę wniesioną w trybie przepisów ww. rozdziału VIII k.p.a., albowiem w istocie dotyczy ona niewłaściwego, w ich ocenie i niedookreślonego działania Burmistrza W. w przedmiocie organizacji ruchu komunikacyjnego w rejonie ul. [...] w W., przechodzącej w ul. [...] w B. Podlega ona zatem rozpoznaniu w uproszczonym trybie skargowo-wnioskowym przez właściwy organ, wskazany w art. 229 k.p.a., a o sposobie jej rozpoznania zawiadamia się skarżącego stosownie do art. 237 § 3 k.p.a. Zarówno sposób procedowania, jak i sposób załatwienia skargi, pozostaje poza zakresem właściwości sądów administracyjnych. Działania administracji publicznej będące przedmiotem tego typu skarg, nie mieszczą się bowiem w zakresie kontroli sądowej, która obejmuje m.in. akty administracyjne lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, a także bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w tych przypadkach. Powyższe skutkuje stwierdzeniem niedopuszczalności skargi i jej odrzuceniem na zasadzie art. 58 § pkt 1 p.p.s.a., który stanowi, że skarga podlega odrzuceniu, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Dodać również należy, że w zakresie właściwości sądów administracyjnych nie pozostaje sposób załatwienia skargi powszechnej przez uprawniony organ. Sąd nie może bowiem kontrolować sposobu procedowania organu załatwiającego skargę na działanie (vide: art. 237 § 1 i § 3 k.p.a.). W sprawach ze skargi obywatelskiej sąd nie kontroluje również bezczynności ani przewlekłości działania organów w załatwieniu takiej skargi. Wobec powyższego, sąd orzekł jak w sentencji niniejszego postanowienia, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a.