II SA/Bk 1049/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk, Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Roleder (spr.),, sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, Protokolant st. sekretarz sądowy Marta Anna Lawda, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 22 stycznia 2015 r. sprawy ze skargi S. T. na postanowienie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w B. z dnia [...] listopada 2011 r. Nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawieustalenia stopnia niepełnosprawności p o s t a n a w i a odrzucić skargę. , S. T. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na postanowienie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności z dnia [...] listopada 2011r. nr [...] o wznowieniu, na podstawie art. 6c ust.3 pkt 2 ustawy z 27 sierpnia 1997r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnienia osób niepełnosprawnych (Dz.U. z 2011r. nr 127 poz. 721 ze zm.) w zw. z art. 150 § 1 kpa, postępowania w sprawie ustalenia stopnia niepełnosprawności S. T., zakończonego ostatecznym orzeczeniem Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności z dnia [...] lutego 2010r. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej odrzucenie jako niedopuszczalnej argumentując, że przedmiot zaskarżenia nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Wyjaśnił, że zgodnie z art. 6c ust. 8 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnienia osób niepełnosprawnych, od orzeczenia wojewódzkiego zespołu przysługuje wyłącznie odwołanie do sądu pracy i ubezpieczeń społecznych w terminie 30 dni od dnia doręczenia orzeczenia. Z takiego też środka odwoławczego skarżący skorzystał, a Sąd Rejonowy w B. wyrokiem z [...] marca 2013r. sygn. akt [...] oddalił przedmiotowe odwołanie. Orzeczenie to utrzymał w mocy Sąd Okręgowy w B. V Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, oddalając wyrokiem z [...] lipca 2013r. [...] apelację skarżącego od tego orzeczenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Na wstępie podkreślić należy, iż badanie merytorycznej zasadności skargi w każdym przypadku poprzedzone jest sprawdzeniem, czy sprawa będąca jej przedmiotem podlega kontroli wojewódzkiego sądu administracyjnego, a mianowicie, czy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu administracyjnego, czy skargę wniósł uprawniony podmiot oraz czy spełnia ona wymogi formalne i została wniesiona w terminie. Stwierdzenie braku którejkolwiek z wymienionych przesłanek dopuszczalności zaskarżenia uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu, a w konsekwencji prowadzi do jej odrzucenia. Zakres kognicji sądów administracyjnych wyznacza art. 3 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., stanowiąc, iż kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne, 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej, 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej, 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego, 8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4. Oprócz katalogu spraw wymienionych w art. 3 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ustawodawca zastrzegł dla sądów administracyjnych uprawnienie do orzekania także w innych sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 p.p.s.a.). Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest postanowienie o wznowieniu postępowania w sprawie ustalenia stopnia niepełnosprawności skarżącego. Postępowanie w sprawie orzekania o ustaleniu stopnia niepełnosprawności określone zostało w rozdziale 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2011 r. nr 127, poz. 721 ze zm.), zwana dalej ustawą, oraz w rozporządzeniu Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15 lipca 2003 r. w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności (Dz. U. Nr 139, poz. 1328). Zgodnie z art. 6 ust. 1 cyt. ustawy w pierwszej instancji orzekają powiatowe zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności, natomiast w drugiej instancji orzekają wojewódzkie zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności. Od orzeczeń wojewódzkich zespołów orzekania o niepełnosprawności przysługuje odwołanie do sądu pracy i ubezpieczeń społecznych, wnoszone w terminie 30 dni za pośrednictwem wojewódzkiego zespołu, który wydał orzeczenie (art. 6c ust. 8 ustawy), natomiast art. 66 ustawy w sprawach nie unormowanych przepisami ustawy odsyła do przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. W kontekście przywołanych regulacji wskazać należy, że w orzecznictwie sądów administracyjnych powszechnie przyjmuje się, że o charakterze danego aktu decyduje jego treść, nie zaś jego nazwa, czy forma (tak m.in. NSA w wyroku sygn. akt III SAB 34/01, Lex nr 79247; sygn. akt I SAB 54/93, OSP z 1995 r., nr 11, poz. 222). Z przepisów ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych i rozporządzenia w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności wynika, że formę orzeczenia nadano różnorodnym rozstrzygnięciom, jakie mogą zapaść w tym postępowaniu. Mogą to być orzeczenia zawierające rozstrzygnięcia zarówno co do meritum sprawy, jak i tylko procesowe. Przepisy omawianej ustawy, jak również przepisy rozporządzenia nie dają podstaw do przyjęcia, że zespoły do spraw orzekania o stopniu niepełnosprawności orzekają w drodze orzeczenia, gdy orzekają według przepisów procesowych zawartych w rozporządzeniu, a decyzję wydają wówczas, gdy orzekają według przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Nie ma żadnych podstaw do przyjęcia że decyzja i orzeczenia to dwa różnego rodzaju indywidualne akty administracyjne. Każde orzeczenie zespołu do spraw orzekania o stopniu niepełnosprawności, niezależnie od tego czy rozstrzyga sprawę co do jej istoty, czy też jedynie kończy postępowanie w sprawie, podlega więc zaskarżeniu do sądu powszechnego w drodze odwołania (por. wyrok NSA z 4 stycznia 1999 r., IV SA 104/98, Lex nr 48683 oraz WSA w Bydgoszczy w postanowieniu z 4 marca 2014r. II SA/Bd 1618/13). Takie rozwiązanie, w ocenie Sądu, zapewni ponadto większą spójność, jednolitość i konsekwencję w rozstrzyganiu tego rodzaju spraw. Ponadto jak wynika z art. 4778 §2 pkt 4 kodeksu postępowania cywilnego do właściwości sądów rejonowych należą właśnie sprawy o ustalenie niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności. W takie sytuacji nie ma żadnych racji uzasadniających rozdzielenie tej właściwości na właściwość sądów powszechnych i właściwość sądów administracyjnych, tym bardziej, że zasadniczym kryterium właściwości sądów administracyjnych jest kryterium sprawy sądowoadministracyjnej. Konkludując skoro przedmiot skargi należy do kategorii spraw wymienionej w art. 6c ust. 8 ustawy, a kompetencje do rozstrzygania tego rodzaju spraw, jak podkreślono wyżej, została zastrzeżona dla sądów powszechnych, to nie ulega wątpliwości, że sąd administracyjny nie jest właściwy do kontroli legalności orzeczeń wydanych w sprawach ustalenia stopnia niepełnosprawności. W ocenie składu orzekającego właściwość sądu powszechnego w tego rodzaju sprawach dotyczy nie tylko postępowania administracyjnego prowadzonego w trybie zwykłym, ale i w trybie nadzwyczajnym. Podkreślić należy, że zaskarżone w niniejszej sprawie postanowienie zostało wydane w trybie wznowienia postępowania w sprawie ustalenia stopnia niepełnosprawności. Postanowienie o wznowieniu postępowania jest jedynie postanowieniem wszczynającym postępowanie i nie może zawierać innych treści, poza wskazaniem przesłanek uzasadniających wznowienie postępowania. Postanowienie to otwiera postępowanie w sprawie wznowienia postępowania. Ponadto, jak trafnie pouczono skarżącego, postanowienie takie jest niezaskarżalne zażaleniem, a strona może jest zakwestionować w odwołaniu od orzeczenia. Wynika to wprost z unormowań kodeksu postępowania administracyjnego. Stosownie bowiem do art. 149 § 1 i § 3 kpa wznowienie postępowania i odmowa wznowienia postępowania następuje w drodze postanowienia. Natomiast tylko na postanowienie o odmowie wznowienia postępowania przysługuje zażalenie (art. 149 § 4 zw. z art. 141 § 1 kpa). Skoro więc na zaskarżone postanowienie o wznowieniu postępowania, zażalenie nie przysługuje, nie kończy ono też postępowania w sprawie ani nie rozstrzyga sprawy co do istoty, to nie mieści się ono w katalogu postanowień, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a., a w konsekwencji nie przysługuje na nie skarga do sądu administracyjnego. Nie bez znaczenia dla sprawy ma również fakt, iż skarżący skorzystał z możliwości wniesienia do sądu powszechnego odwołania od wydanego - na skutek wznowienia postępowania - orzeczenia z dnia [...] lutego 2011r. nr [...], kwestionują w nim również zaskarżone w niniejszej sprawie postanowienie. Sąd Rejonowy w B. wyrokiem z dnia [...] marca 2013r. sygn. akt [...] oddalił przedmiotowe odwołanie. Orzeczenie to utrzymał w mocy Sąd Okręgowy w B. V Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, oddalając wyrokiem z [...] lipca 2013r. [...] apelację skarżącego od tego orzeczenia. W konsekwencji powyższego Sąd uznał, że skoro wywiedziona w niniejszej sprawie skarga nie należy do właściwości sądu administracyjnego, to jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, o czym orzeczono w sentencji postanowienia.