II SA/Bk 1067/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Roleder, po rozpoznaniu w dniu 12 lutego 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu A. K. od postanowienia referendarza sądowego z dnia 23 stycznia 2015 r. w sprawie ze skargi A. K. na postanowienie P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] września 2014 r. Nr [...] w przedmiocie opłaty legalizacyjnej p o s t a n a w i a : odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. , Wnioskiem z 25 listopada 2014 r. A. K. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego podając, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz ze współmałżonką B. K. oraz pełnoletnimi dziećmi R. K. (25 lat) i P. K. (24 lata). Źródłem utrzymania rodziny pozostaje emerytura otrzymywana przez wnioskodawcę w kwocie 2.300 zł brutto oraz dochód uzyskiwany przez B. K. w wysokości 1.800 zł brutto. A. K. ponosi wydatki związane ze studiami dzieci tj. około 3.000 zł, a także uiszcza opłaty za czynsz, energię elektryczną, żywność i inne wydatki w wysokości około 1.000 zł. Majątek skarżącego stanowi: dom o powierzchni 80 m², mieszkanie o powierzchni 60 m² oraz współwłasność w 1/3 części nieruchomości rolnej o powierzchni 16 ha. Wnioskodawca ma debet w wysokości 8.000 zł. A. K. nie ma zgromadzonych oszczędności i przedmiotów wartościowych. W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego wnioskodawca przedłożył dokumenty poświadczające zadłużenie z tytułu opłat eksploatacyjnych – styczeń 2013 r. i październik 2014 r. (k. 23 i k. 26), z tytułu podatku od nieruchomości – 327,60 zł (k. 29); saldo z rachunku bankowego z dnia 22 grudnia 2014 r. (k. 27); zawiadomienie o zamiarze wstrzymania dostawy energii elektrycznej z dnia 26 listopada 2014 r.– zadłużenie 272,84 zł (k. 28); zawiadomienie o wysokości opłaty za czynsz z dnia 31 października 2012 r. (k. 30). Skarżący nie złożył jednak złożenia oświadczenia: czy studiujące, pełnoletnie dzieci wnioskodawcy osiągają dochód miesięczny oraz czy skarżący uzyskuje dochód miesięczny z tytułu posiadania nieruchomości rolnej np., z tytułu prowadzonej produkcji rolnej, dzierżawy nieruchomości), należało wskazać jego wysokość. Dodatkowo wnioskodawca nie nadesłał wymaganych w przedmiotowym wezwaniu dokumentów tj. potwierdzających miesięczną wysokość świadczeń emerytalno-rentowych otrzymywanych przez skarżącego (np. ostatnie odcinki świadczeń, stosowne decyzje); potwierdzających miesięczną wysokość dochodu otrzymywanego przez małżonkę wnioskodawcy B. K. (np. zaświadczenie z zakładu pracy) oraz wyciągów z kont i rachunków bankowych skarżącego i jego współmałżonki B. K. za okres wrzesień – listopad br. i dokumentów potwierdzających powierzchnię posiadanej nieruchomości rolnej (np. akt notarialny). Postanowieniem z dnia 23 stycznia 2014 r. referendarz tutejszego sądu odmówił przyznania skarżącemu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie stwierdzając, że przedstawione we wniosku dane w zestawieniu z nienadesłaniem żądanych dokumentów i informacji uniemożliwiają pełną ocenę sytuacji majątkowej strony skarżącej i pozytywne rozpatrzenie złożonego wniosku. Sprzeciw od powyższego postanowienia złożył A. K. dołączając do niego powiadomienie o zamiarze wstrzymania dostawy energii elektrycznej z dnia 28 stycznia 2015 r.– zadłużenie 61,90 zł oraz potwierdzenie należności opłaty za czynsz z dnia 31 grudnia 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Na wstępie należy zaznaczyć, iż sprzeciw został wniesiony skutecznie, co powoduje utratę mocy postanowienia z dnia 23 stycznia 2015 r., a wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy podlega ponownemu rozpatrzeniu. Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi: dalej powoływanej: p.p.s.a. (t.j. Dz. U. z 2012r. poz. 270 ze zm.) sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym. Wniosek skarżącego z dnia 25 listopada 2014 r. zawiera żądanie udzielenia prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Przy czym to na wnioskodawcy spoczywa ciężar dowodu, a w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. W tym stanie rzeczy rozstrzygniecie sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (vide: J. Tarno, Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2006, s. 504; B. Dauter i inni, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. Zakamycze, Kraków 2005, s. 592). Analiza znajdujących się w aktach dokumentów nie pozwala na uwzględnienie żądania na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., bowiem niemożliwe jest na ich podstawie sporządzenie wiarygodnego obrazu stanu majątkowego strony. Wnioskodawca w złożonym wniosku wykazał, iż wysokość miesięcznego dochodu czteroosobowej rodziny stanowi 4.100 zł brutto, a wydatki miesięczne wynoszą łącznie 4.000 zł, Majątek skarżącego stanowi: dom o powierzchni 80 m², mieszkanie o powierzchni 60 m², współwłasność w 1/3 części nieruchomości rolnej o powierzchni 16 ha. Tym niemniej opisana sytuacja majątkowa nie została, mimo stosownego i szczegółowego wezwania referendarza, w żaden sposób udokumentowana przez skarżącego. Przedstawione zaś przez wnioskodawcę dokumenty, również te dołączone do sprzeciwu, przedstawiają tylko wybiórczo jego sytuację majątkową tzn. wyłącznie stronę zadłużenia. Brak natomiast dokumentów potwierdzających przede wszystkim dochody i wydatki rodziny, pozwalających na ustalenie ewentualnej wysokości zwolnienia od kosztów sądowych skutkuje tym, że wniosek skarżącego jest niewiarygodny. W tych okolicznościach niemożliwa jest pełna ocena sytuacji majątkowej wnioskodawcy, a w konsekwencji pozytywne rozpatrzenie złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Podkreślić, bowiem należy, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym, jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Zatem prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, samotnym, bez źródeł dochodów i bez majątku. Nie można, stosując prawo pomocy, chronić czy też wzbogacać majątku osób prywatnych, gdyż celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie dostępu do sądu osobom, którym brak środków finansowych ten dostęp uniemożliwia. Dodatkowo koszty sądowe nie mogą być stawiane na ostatnim miejscu pod względem kolejności ich zaspokajania, dlatego też część uzyskiwanych środków powinna być przeznaczona na ich poniesienie. Z przyczyn wskazanych powyżej, na podstawie art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.