II SA/Bk 1071/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Mieczysław Markowski (spr.), sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska, sędzia WSA Marek Leszczyński, Protokolant st. sekretarz sądowy Sylwia Tokajuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 20 stycznia 2015 r. sprawy ze skargi R. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] października 2014 r. nr [...] w przedmiocie specjalnego zasiłku opiekuńczego 1. oddala skargę; 2. przyznaje adwokatowi M. B. od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku) kwotę 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) tytułem wynagrodzenia za zastępstwo prawne skarżącego R. G. wykonane na zasadzie prawa pomocy.- Decyzją z dnia [...].10.2014r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. utrzymało w mocy decyzję z [...].09.2014r. Nr [...] wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta B. przez Kierownika Sekcji Świadczeń Rodzinnych Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w B. odmawiającej panu R. G. przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego z tytułu sprawowania opieki nad niepełnosprawną żoną M. G. Kolegium wskazało, że zasady przyznawania specjalnego zasiłku opiekuńczego regulują przepisy art. 16a ust. 1 i 2 ustawy z dnia 23.11.2003r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2006r. Nr 139, poz. 992) dodane do tej ustawy przepisem art. 1 pkt 4 ustawy z dnia 7.12.2012r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2012r. poz. 1548). Przepis ten stanowi, że specjalny zasiłek opiekuńczy przysługuje osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z 25.02.1964r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz.U. z 2012r. poz. 788 i 1529) ciąży obowiązek alimentacyjny, jeżeli rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji, edukacji. Specjalny zasiłek opiekuńczy przysługuje, jeżeli łączny dochód rodziny osoby sprawującej opiekę oraz rodziny osoby wymagającej opieki w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty, o której mowa w art. 5 ust. 2 ustawy, a przepisy art. 5 ust. 4-9 stosuje się odpowiednio zgodnie z art. 16a ust. 2 ustawy. Organ I instancji ustalił, że żona skarżącego M. G. jest zaliczona do I grupy inwalidztwa z ogólnego stanu zdrowia i inwalidztwo to istnieje od grudnia 1995r. Skarżący jako mąż pozostaje w kręgu osób zobowiązanych do alimentacji, sprawuje stałą opiekę nad nią. Spełnione jest również kryterium dochodowe. W poprzednim okresie zasiłkowym od [...] .04.2013r. do [...].10.2013r. skarżący ubiegał się o przyznanie prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego. Odmowna decyzja w tym przedmiocie została także zaakceptowana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku, który wyrokiem z dnia 9.12.2013r. w sprawie o sygn. akt II SA/Bk 794/13 skargę oddalił podzielając argumentację organów, że nie spełniona została przesłanka rezygnacji z zatrudnienia. W przedmiotowej sprawie w ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego sytuacja skarżącego wygląda tak samo. Skarżący bowiem nadal nie spełnia przesłanki rezygnacji z zatrudnienia w związku ze sprawowaniem opieki nad żoną. Ostanie zatrudnienie skarżącego – umowa zlecenie zawarte było na czas określony tj. od [...].09.2012r. do [...].10.2012r. i z tym też dniem ustało. Następnie skarżący nie pozostawał w stosunku zatrudnienia ani też nie wykonywał innej pracy zarobkowej i był zarejestrowany jako osoba bezrobotna w Powiatowym Urzędzie Pracy w B. do [...].09.2013r. W tej sytuacji organy stanęły na stanowisku, że skarżący nie spełnia przesłanki rezygnacji z zatrudnienia koniecznej do przyznania prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego, sam fakt niepodejmowania zatrudnienia nie daje takiej podstawy w świetle art. 16a ustawy obowiązującej do 31.12.2014r. W skardze na powyższą decyzję skarżący wskazując na trudną sytuację majątkową i brak zrozumienia tejże sytuacji przez pracowników zobowiązanych do udzielenia pomocy wniósł o pozytywne rozpatrzenie sprawy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył, co następuje: Stan faktyczny został ustalony w sprawie prawidłowo i nie jest kwestionowany przez skarżącego. Stanowisko organu, że skarżący nie spełnia przesłanki wskazanej w art. 16a ustawy, a mianowicie rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad niepełnosprawną żoną i tym samym nie przysługuje mu prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, należy podzielić. W świetle art. 16a ustawy warunkiem otrzymania specjalnego zasiłku opiekuńczego była faktyczna rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Z ustaleń faktycznych wynika, że ostatnie zatrudnienie skarżącego – umowa zlecenie zawarte było na czas określony tj. od [...].09. do [...].10.2012r. i z tym dniem ustało. Od tej daty skarżący nie podejmował żadnego zatrudnienia i w jego ocenie ta okoliczność daje podstawę do przyznania mu prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego, ponieważ niepodejmowanie zatrudnienia wynikało z faktu sprawowania przez niego stałej opieki nad niepełnosprawną żoną. W ocenie Sądu niepodejmowanie zatrudnienia w związku ze sprawowaniem opieki nad osobą niepełnosprawną nie jest wystarczające do uznania, że spełniona została przesłanka rezygnacji z zatrudnienia konieczna w świetle art. 16a ustawy do przyznania prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego. Przesłanka niepodejmowania zatrudnienia przewidziana była dla uzyskania innego świadczenia, a mianowicie świadczenia pielęgnacyjnego o czym mowa jest w art. 17 ust. 1 ustawy. Z tego też względu nie jest możliwe przyjęcie w drodze wykładni, że pojęcie rezygnacja z zatrudnienia należy także rozszerzyć na przypadki niepodejmowania zatrudnienia dla celów uzyskania specjalnego zasiłku opiekuńczego. Sąd w drodze wykładni nie jest uprawniony do zmiany lub uzupełnienia prawa, a do takiej sytuacji prowadziłoby w efekcie rozszerzenie przesłanki rezygnacja z zatrudnienia na przypadki niepodejmowania zatrudnienia, która to przesłanka w ustawie była przewidziana dla uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego. Należy tu też wskazać, że art. 16a ustawy został zmieniony przez art. 17 pkt 2 lit. a ustawy z dnia 4.04.2014r. (Dz.U. z 2014r. poz. 567) o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów przez dodanie przesłanki niepodejmowania zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej do uzyskania prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego, który to przepis wszedł w życie od 1.01.2015r. W tej sytuacji Sąd uznał, iż odmowa przyznania skarżącemu prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego z tytułu sprawowania opieki nad niepełnosprawną żoną nie naruszała prawa obowiązującego w dacie wydania zaskarżonej decyzji. Z tych też względów Sąd skargę oddalił zgodnie z art. 151 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.