II SA/Bk 1073/13
WyrokWSA w Białymstoku2014-03-26
Skład orzekający: Marek Leszczyński, Paweł Janusz Lewkowicz, Andrzej Melezini
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może odmówić wszczęcia nowego postępowania w sprawie przywrócenia stanu wody na gruncie, jeśli sprawa o podobnym przedmiocie i między tymi samymi stronami została już prawomocnie rozstrzygnięta, a skarżący nie przedstawił nowych okoliczności uzasadniających ponowne rozpoznanie sprawy?Ratio decidendi
Skarga podlega oddaleniu, ponieważ sprawa dotycząca przywrócenia stanu wody na gruncie, o podobnym przedmiocie i między tymi samymi stronami, została już prawomocnie rozstrzygnięta przez organ administracji i sądy administracyjne. Wnioskodawca nie wykazał istnienia nowych okoliczności faktycznych ani dowodów, które uzasadniałyby ponowne wszczęcie postępowania w oparciu o przesłankę powagi rzeczy osądzonej.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przywrócenie stanu wody na gruncie, powołując się na wcześniejsze decyzje. Po odmowie organu I instancji i zażaleniu na przewlekłość, SKO uchyliło decyzję organu I instancji i umorzyło postępowanie, uznając, że sprawa została już prawomocnie rozstrzygnięta. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów KPA i Prawa wodnego, twierdząc, że nie uzyskał rozstrzygnięcia i pojawiły się nowe okoliczności.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marek Leszczyński, Sędziowie sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz (spr.), sędzia WSA Andrzej Melezini, Protokolant st. sekretarz sądowy Sylwia Tokajuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 26 marca 2014 r. sprawy ze skargi W.M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] września 2013 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji i umorzenia postępowania I instancji w sprawie odmowy przywrócenia poprzedniego stanu wody na gruncie i uznania, że nie nastąpiło naruszenie stanu wody na gruntach oddala skargę
Dnia [...] lipca 2012 r. Pan W.M. (dalej jako Skarżący) wystąpił z wnioskiem do Wójta Gminy K.K. o przywrócenie odpływu wody zgodnie z kierunkiem ustalonym przez poprzedników, co zdaniem Skarżącego potwierdzają wydane decyzje z lat 1983/84 oraz decyzja [...] z dnia [...] lutego 2007 r. wydana dla Pana S.W., gdzie był zapisany dodatkowy warunek na budowę. Organ I instancji w odpowiedzi na wniosek, w piśmie z dnia [...] lipca 2012 r., nr [...] poinformował wnioskodawcę o niemożliwości załatwienia sprawy w terminie i wyznaczył nowy termin do jej załatwienia. W dniu [...] czerwca 2013 r. do SKO w Ł. wpłynęło zażalenie Skarżącego na przewlekłe postępowanie organu I instancji. Organ odwoławczy w postanowieniu z dnia [...] lipca 2013 r. zobowiązał Wójta Gminy K.K. do niezwłocznego rozpoznania wniosku Skarżącego i zakończenia postępowania w sprawie i wydania decyzji do [...] sierpnia 2013 r. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2013 r., nr [...] organ I instancji odmówił przywrócenia poprzedniego stanu wody na gruncie i uznał, że nie nastąpiło naruszenie stanu wody na gruntach działki nr 64 ze szkodą dla działki nr 63, położonych w obrębie wsi C-D. Z powyższą decyzją nie zgodził się skarżący i wniósł odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł., zarzucając naruszenie art. 29 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 ustawy Prawo wodne, a także naruszenie art. 107 § 1 i § 3 KPA. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. decyzją z dnia [...] września 2013 r. nr [...] uchyliło zaskarżoną decyzję i umorzyło postępowanie w sprawie. Organ odwoławczy w uzasadnieniu powołał się na fakt, iż postępowanie w tej sprawie toczyło się już przed organami administracyjnymi i sądem i zostało prawomocnie rozstrzygnięte. Ze stanowiskiem takim nie zgodził się Skarżący wnosząc skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. W skardze z dnia [...] października 2013 r. Skarżący, działając przez pełnomocnika, zarzucił decyzji organu II instancji:
1. Naruszenie art. 7 KPA poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy poprzez nieuwzględnienie nowych okoliczności w sprawie, co stanowi podstawę ponownego rozpoznania sprawy, bez powoływania się na powagę rzeczy osądzonej.
2. Naruszenie art. 136 oraz art. 77 § 1 w zw. z art. 140 KPA poprzez niezbadanie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego w sytuacji, gdy od czasu prowadzenia poprzedniego postępowania pojawiły się nowe okoliczności w sprawie.
3. Naruszenie art. 15 w zw. z art. 136, art. 138 i art. 140 KPA poprzez ograniczenie postępowania dowodowego przed organem II instancji do materiałów znajdujących się w aktach sprawy, a nieprzeprowadzenie postępowania ponownie.
4. Ponadto pełnomocnik skarżącego zarzucił naruszenie art. 107 § 1 i § 3 KPA oraz art. 29 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 ustawy Prawo wodne.
Ze względu na powyższe Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, a także o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi Skarżący podkreślił, że nie zgadza się z twierdzeniem, iż wcześniejsze postępowanie zostało zakończone. Ponadto Skarżący wskazał, że w trakcie postępowania przed organem I instancji doszło do powstania nowych szkód, zgłoszonych do ubezpieczyciela.
W odpowiedzi na skargę organ II instancji podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest nieuzasadniona i podlega oddaleniu.
Sąd administracyjny został wyposażony w funkcje kontrolne działalności administracji publicznej, co oznacza, że w przypadku zaskarżenia decyzji, Sąd bada jej zgodność z przepisami prawa (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm. – dalej jako p.o.u.s.a.; oraz art. 3 i art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej jako p.p.s.a.). Podstawowym celem i efektem kontroli sądowej jest więc eliminowanie z obrotu aktów i czynności organów administracji publicznych niezgodnych z prawem i przywrócenie stanu zgodnego z prawem poprzez wydanie orzeczenia odpowiedniej treści. Dokonując kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, sąd rozpoznając sprawę bada, czy organy do ustalonego stanu faktycznego zastosowały właściwą normę prawa materialnego oraz czy nie uchybiły przepisom prawa regulującym zasady postępowania, a jeśli dopuściły się takich uchybień, to czy te uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Uchylenie zaskarżonej decyzji następuje bowiem – m.in. wówczas, gdy sąd stwierdzi, że w sprawie doszło do naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy bądź gdy dopuszczono się naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W sprawie będącej przedmiotem niniejszego postępowania sytuacja taka nie miała miejsca.
Spór w niniejszej sprawie sprowadza się w istocie do ustalenia czy w zakresie tej samej sprawy pomiędzy tymi samymi stronami doszło wcześniej do sporu i czy spór ten został prawomocnie zakończony. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, iż Skarżący w roku 2009 wszczął postępowanie w sprawie przywrócenia stanu wody na gruncie działki nr 63. Jak sam Skarżący przyznaje w skardze postępowanie to zostało zakończone decyzją SKO w Ł. z dnia [...] stycznia 2012 r., [...], którą organ II instancji uchylił w całości decyzję organu I instancji i jednocześnie odmówił nakazania S.W. usunięcia nasypu oraz umorzył postępowanie w zakresie obowiązków nałożonych na W.M.. Skarżący wniósł skargę na tą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku. Sąd w wyroku z dnia 10 lipca 2012 r. (II SA/Bk 224/12) skargę oddalił, a orzeczenie stało się prawomocne. Nie można zatem twierdzić, jak to czyni pełnomocnik Skarżącego, że sprawa nie została merytorycznie załatwiona, gdyż Skarżący nie uzyskał żadnego rozstrzygnięcia. Wprost przeciwnie. Zdaniem Sądu skarga została rozpoznana i sprawa została merytorycznie załatwiona. To że nie została ona załatwiona po myśli Skarżącego nie oznacza, że nie zostało w niej podjęte rozstrzygnięcie. Zresztą taki punkt widzenia prezentuje pełnomocnik Skarżącego w złożonej skardze, twierdząc, że "wobec umorzenia postępowania wywołanego wnioskiem skarżącego, nie uzyskał on żadnego rozstrzygnięcia. Postępowanie wszczęte przez W.M. nie zakończyło się żądanym przez niego stwierdzeniem naruszenia stanu wody i nakazaniem wykonania czynności przywracających ustalony w latach 80 spływ wód, jednak nie zakończyło się również odmową uznania naruszenia stanu wód i stwierdzeniem bezzasadności tego wniosku". Opinia ta wyrażona w skardze jest nieuzasadniona przede wszystkim ze względu na fakt, iż organ administracyjny w tym zakresie nie ma obowiązku stwierdzenia naruszenia lub jego braku, szczególnie w przypadku wydania decyzji merytorycznej, kształtującej prawa i obowiązki stron postępowania, co miało miejsce w przedmiotowej sprawie. Nie ulega zatem wątpliwości, iż w przedmiotowym przypadku nastąpiło wyczerpanie przesłanek powagi rzeczy osądzonej i już chociażby z tego powodu skarga powinna zostać oddalona. Nie zasługuje na uznanie także zarzut podniesiony w skardze, iż w trakcie postępowania doszło do powstania nowych szkód, co zdaniem Skarżącego ma uzasadniać prowadzenie postępowania już wcześniej zakończonego. Nowe szkody, o których wspomina Skarżący nie wskazują w sposób jednoznaczny, iż źródłem ich powstania jest działanie lub zaniechanie S.W..
Należy zaznaczyć ponadto, na co słusznie wskazał organ II instancji w odpowiedzi na skargę, że z zebranego materiału dowodowego wynika, iż we wniosku z [...] lipca 2012 r. Skarżący powtórzył te same żądanie i jednocześnie nie wskazał żadnych nowych dowodów oraz zmian na gruncie, które wskazywałyby na naruszenie stosunków wodnych przez Pana S.W.. Jednocześnie, z brzmienia art. 29 ust. 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 145 ze zm.) wynika, że jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta może, w drodze decyzji, nakazać właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom. Natomiast w przypadku uznania naruszenia lub stwierdzenia bezzasadności wniosku ustawa, na co słusznie wskazał organ II instancji, nie precyzuje i nie formalizuje treści rozstrzygnięcia, a co za tym idzie uznać należy, że poprzednia sprawa administracyjna zakończona wyrokiem WSA w Białymstoku rozstrzygała spór co do jego istoty.
Ponadto co zasługuje na szczególną uwagę, już sam pełnomocnik Skarżącego w uzasadnieniu skargi wskazuje, że Skarżącemu w istocie chodziło o wzruszenie poprzednio wydanej decyzji, nie zaś wszczynanie nowego postępowania. Należy zaznaczyć jednak, że powyższy tryb przewidziany jest przepisami art. 154 § 1 w zw. z art. 61 KPA i nie może mieć zastosowania do tak określonego wniosku z jakim wystąpił Skarżący.
Ze względu na powyższe nie uzasadnione są także pozostałe zarzuty skargi, dotyczące braku wyjaśnienia sprawy, niepodjęcia wszelkich czynności w sprawie oraz nie przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego przez organ II instancji (art. 7, art. 107, art. 15 w zw. z art. 136, art. 138 i art. 140 KPA). Organ słusznie bowiem ograniczył rozpoznawanie sprawy do uznania, że postępowanie to toczyło się już pomiędzy tymi samymi stronami w tej samej sprawie i nie wyszły nowe okoliczności i żądania uzasadniające przeprowadzenie nowego postępowania w sprawie.
Ze względu na powyższe, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd postanowił jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło