II SA/Bk 1079/05
WyrokWSA w Białymstoku2006-04-11
Skład orzekający: Stanisław Prutis, Anna Sobolewska-Nazarczyk, Elżbieta Trykoszko
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może orzec o wymeldowaniu osoby z miejsca pobytu stałego, jeśli osoba ta nadal faktycznie zamieszkuje w tym lokalu, mimo braku tytułu prawnego do lokalu po stronie osoby wymeldowywanej?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie może orzec o wymeldowaniu osoby z miejsca pobytu stałego, jeśli osoba ta nadal faktycznie zamieszkuje w tym lokalu. Jedyną przesłanką wymeldowania jest trwałe i dobrowolne opuszczenie lokalu. Fakt braku tytułu prawnego do lokalu przez osobę zameldowaną nie stanowi przesłanki do wymeldowania, ponieważ zameldowanie ma charakter deklaratoryjny i jest pochodną od faktu stałego pobytu.Stan faktyczny
Skarżący S.M.D. wystąpił o wymeldowanie swojej żony W.D. oraz małoletniego syna S.P. z miejsca pobytu stałego, argumentując, że zaprzeczono jego ojcostwu wobec dziecka. Organ I instancji odmówił wymeldowania, stwierdzając, że osoby te nadal zamieszkują w lokalu. Wojewoda utrzymał decyzję w mocy, wskazując na brak przesłanki opuszczenia lokalu. Skarżący wniósł skargę do sądu, podtrzymując swoje argumenty.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Stanisław Prutis, Sędziowie sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk, sędzia NSA Elżbieta Trykoszko (spr.), Protokolant Sylwia Tokajuk, po rozpoznaniu w dniu 11 kwietnia 2006 r. sprawy ze skargi S.M.D. na decyzję Wojewody P. z dnia [...] października 2005 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wymeldowania z pobytu stałego - oddala skargę.-
Skarżący S.M.D. wnioskiem z [...] czerwca 2005r. wystąpił do Wójta Gminy w D. Dużym o wymeldowanie z miejsca pobytu stałego pod adresem P. [...] swojej żony W.D. oraz małoletniego S.P., urodzonego 31 sierpnia 2004r., syna W., którego biologicznym ojcem nie jest skarżący ( bezspornym jest, ze ojcostwo skarżącego wobec tego dziecka zostało zaprzeczone sądownie a późniejszym wyrokiem zostało ustalone ojcostwo innego mężczyzny wobec małoletniego).
Organ I instancji po przeprowadzeniu w sprawie oględzin w miejscu stałego pobytu oraz przesłuchaniu wnioskodawcy, jego żony i ich wspólnej córki A., decyzją z dnia [...] sierpnia 2005r. powołując się na art. 15 ust. 2 ustawy z 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych orzekł o odmowie wymeldowania W.D. i jej syna S.P. z pobytu stałego we wsi P. [...] gm. D.D. Organ stwierdził bowiem, że nie została w sprawie spełniona przesłanka wymeldowania tj. opuszczenie miejsca pobytu stałego przez osoby mające być wymeldowanymi.
W odwołaniu od tej decyzji S.M.D. zarzucił, iż nie wzięte zostały w
sprawie pod uwagę podawane przez niego fakty. Zadaniem strony po zaprzeczeniu ojcostwa skarżącego wobec małoletniego S.P. powinno było nastąpić wymeldowanie dziecka
z urzędu, dla jego dobra, razem z matką.
Wojewoda P. po rozpatrzeniu powyższego odwołania decyzją z dnia [...] października 2005r. orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji pierwszoinstancyjnej. Organ odwoławczy wskazał na treść art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych i konieczność wykazania przesłanki wymeldowania w postaci opuszczenia lokalu ( trwałego i dobrowolnego), powtórzył za organem I instancji, że W.D. i małoletni S.P. nadal zamieszkują pod adresem stałego zameldowania , co uzasadniało odmowę wymeldowania tychże osób. Organ II instancji stwierdził przy tym, że kwestie związane z korzystaniem z lokalu i pobytem w nim osób wbrew woli osoby posiadającej tytuł prawny do lokalu, przekraczają zakres spraw o wymeldowanie. Również w kwestii nadania dziecku nazwiska męża matki, nie będącego biologicznym ojcem dziecka, nie może wypowiadać się organ meldunkowy.
W skardze na tę decyzję wniesionej do sądu administracyjnego S.M.D. podniósł raz jeszcze argumenty przywołane w odwołaniu i wyprowadzając z faktu wykluczenia jego biologicznego ojcostwa wobec małoletniego S.P. – brak podstaw prawnych do zameldowania małoletniego w domu skarżącego oraz brak uzasadnienia do dalszego zameldowania w domu skarżącego jego żony, wniósł o orzeczenie o wymeldowaniu wskazanych osób zgodnie z wnioskiem.
Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. zważył co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z treścią art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10.04.1974r. o ewidencji ludności i
dowodach osobistych organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 2 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Wyłączną zatem przesłanką
wymeldowania określonej osoby z oznaczonego lokalu jest fakt opuszczenia przez nią tego
lokalu.
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalił się pogląd, że przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego w rozumieniu w/w przepisu jest
spełniona, jeżeli opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne ( vide: wyrok NSA z dnia
23 kwietnia 2001r. V S.A. 3169/00, LEX nr 50123).
W świetle powyższego przedmiotem postępowania administracyjnego było ustalenie czy
w niniejszej sprawie zaszły przesłanki uzasadniające wymeldowanie z pobytu stałego w lokalu
nr [...] położonym w miejscowości P. gmina D.D. W.D. i jej małoletniego syna S.P.
W ocenie Sądu Administracyjnego zarówno ustalenia faktyczne jak i rozważania prawne organu II instancji w tej mierze są słuszne i zasługują na aprobatę.
Z materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy bezspornie bowiem wynika,
że W.D. i jej małoletni syn S.P. zamieszkują pod adresem P. [...] (dowód protokół z oględzin w miejscu stałego pobytu oraz protokoły z przesłuchania wnioskodawcy, jego żony i ich wspólnej córki A.). Fakt ten nie był kwestionowany przez żadną ze stron. Dlatego też w ocenie Sądu nie została spełniona jedyna i konieczna przesłanka wymeldowania.
Końcowo zauważyć należy, że nie stanowi przesłanki do wymeldowania fakt korzystania z lokalu i pobytu w nim osób wbrew woli osoby posiadającej tytuł prawny do lokalu. Należy bowiem zauważyć że przepis art. 9 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach
osobistych, zgodnie z którym niezbędną przesłanką do zameldowania było przedstawienie
uprawnień do przebywania w lokalu, w którym miało nastąpić zameldowanie utracił moc obowiązującą z dniem 19 czerwca 2002r., w związku z wejściem w życie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002r., K20/01, stwierdzającego jego niezgodność z art. 52 ust.
1 i art. 83 w zw. z art. 2 Konstytucji RP. W świetle powyższego orzeczenia należy wskazać, że aktualnie zameldowanie jest czynnością rejestracyjną o charakterze deklaratoryjnym nie stwarzającym uprawnień do lokalu, natomiast jest kwestią pochodną od faktu stałego pobytu. Oznacza to, że jeżeli W.D. i jej małoletni syn faktycznie mieszkają w lokalu nr [...] w miejscowości P., co jak wyżej wykazano pozostaje kwestią bezsporną w sprawie, to posiadanie tytułu prawnego do tego lokalu nie stanowi koniecznej przesłanki wymaganej przy ich zameldowaniu w tym lokalu. Tym samym brak takiego tytułu nie stanowi przesłanki wymeldowania.
Z tych też względów Sąd orzekł, jak w sentencji, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr. 153, poz.
1270 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło