II SA/Bk 108/10

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału II: Barbara Romanczuk, po rozpoznaniu w dniu 09 listopada 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych postępowania kasacyjnego w sprawie ze skargi J. B. w przedmiocie czynności proceduralnych poprzedzających przygotowanie projektu zmian Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta i gminy S. p o s t a n a w i a przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych postępowania kasacyjnego. J. B. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych postępowania kasacyjnego w całości (k. 153). Skarżący w swoim wniosku powołał się na dane zawarte we wniosku złożonym w sprawie sygn. akt II SA/Bk 386/10 i II SA/Bk 206/10 (k. 76-77 akt sprawy II SA/Bk 386/10). We wniosku w sprawie II SA/Bk 206/10 wywiódł, iż obecnie koncentruje się na usuwaniu strat w prowadzonym gospodarstwie rolnym powstałych w związku z i. odbytą w okresie od [...] lutego 2006 r. do [...] marca 2007 r. W szczególności nie został jeszcze wywieziony w pełni obornik, nie wykonano planowanych kapitalnych napraw maszyn i remontów budynków. Skutkuje to zwiększeniem wydatków na działania doraźne, takie jak zakup plandek do przykrycia plonów zbóż, trzymanych tymczasowo na przyczepach na podwórku, wypożyczenie kopaczki do ziemniaków itd. Ponadto zwiększa się czasochłonność czynności niezwiązanych bezpośrednio z produkcją rolną. Nadrobienie opisanych zaległości wymaga również dodatkowych środków finansowych, a tymczasem nie zakończyły się sprawy o odszkodowania. Wnioskodawca podniósł, iż kryzys i spadek cen zboża skutkuje brakiem możliwości jego sprzedaży lub sprzedażą po kosztach wytworzenia. Przychód ze sprzedaży nadwyżki zbóż dokonany w czerwcu i lipcu pozwolił jedynie na zakup nawozów sztucznych na rozpoczęcie nowego sezonu agrotechnicznego, jaki inicjuje siew zbóż ozimych. Ze względu zaś na nadmierne opady deszczu tegoroczne plony są bardzo niskie. Dodatkowo J. B. podkreślił, iż niezdolność do pracy o charakterze trwałym w połączeniu z koniecznością zażywania lekarstw obniżających zdolność psychoruchową umożliwia jedynie pracę na własnym gospodarstwie rolnym i to na własne ryzyko oraz skutkuje koniecznością korzystania z pomocy osób trzecich. Skarżący utrzymuje się z renty inwalidzkiej w wysokości 130 zł oraz dochodu uzyskiwanego ze sprzedaży mleka w kwocie 150 zł miesięcznie. Ze złożonego wniosku wynika również, że J. B. posiada grunty rolne o powierzchni [...] ha (w tym [...] ha dzierżawione od gminy), las o powierzchni [...] ha, dom o powierzchni [...] m² (powierzchnia mieszkalna [...] m²) oraz 12 maszyn rolniczych mających od 20 do 36 lat, o szacowanej wartości około 20.000 zł. Razem ze skarżącym mieszka jego matka I. B., która prowadzi oddzielne gospodarstwo domowe. Wnioskodawca nie posiada zgromadzonych oszczędności oraz przedmiotów wartościowych. Przedstawiając wysokość i źródła uzyskiwanych dochodów (kwota 33.438,69 zł) oraz koszty ich uzyskania (35.946,44 zł) wnioskodawca wskazał, iż w roku 2009 uzyskał stratę w wysokości 2.507,75 zł. J. B. podkreślił, iż w bieżącym roku doznał także znacznych szkód z powodu nadmiernych odpadów deszczu, które objęły [...] ha z[...] ha fizycznych i w większości była to strata w 100%. Wnioskodawca wskazał ponadto, iż otrzymał już dopłaty unijne na grunty rolne, które zostały przeznaczone na opłaty sądowe. Rozliczając koszty sądowe J. B. podkreślił, iż jego wydatki sądowe za miesiące listopad 2009 r. – grudnia 2009 r. wyniosły 1.030 zł plus koszty stawiennictwa do sądu. Dodatkowo skarżący od początku 2010 r. do chwili obecnej poniósł koszty sądowe w kwocie 2.376,03 zł oraz zwrócił zasądzone koszty pełnomocników strony przeciwnej na łączna kwotę 2.080 zł, a także w sierpniu poniósł koszty sądowe w kwocie 402 zł oraz koszty opłaty skarbowej od pełnomocnictwa w łącznej kwocie 200 zł i koszty adwokatów z wyboru, w tym od skargi kasacyjnej w przedmiotowej sprawie. Ponadto skarżący przedstawił swoje wydatki za osiem miesięcy 2010 r. porównując je do wydatków z 2009 r. tj. nasiona – wzrost o 50 zł, nawozy – spadek o 203 zł, środki ochrony roślin – wzrost o 789,32 zł, olej napędowy – bez zmian, energia elektryczna – wzrost o 61,22 zł, koszty utrzymania siebie – bez zmian, podatek rolny – prawdopodobnie bez zmian (brak decyzji za 2010 r.), ubezpieczenie wypadkowe – bez zmian, ubezpieczenie budynków – spadek o 10 zł, OC ciągnika i przyczepy – spadek o 12 zł, dzierżawa gruntu gminnego – wzrost o 3,58 zł, wynajem kombajnu i innych usług – wzrost o 97 zł, amortyzacja maszyn – spadek o 66,16 zł, opłaty za wodę – wzrost 92,31 zł, remonty majątku (np. ciągnika) – spadek do kwoty 1.000 zł bądź wzrost do 13.000 zł (w przypadku konieczności zakupu ciągnika). Ogólnie skarżący określił prognozowany wzrost kosztów utrzymania gospodarstwa rolnego w 2010 r. na kwotę 802,72 zł. Końcowo wnioskodawca podniósł, iż przed ETPC w S. doszło do zawarcia ugody na kwotę 8.200 zł i w dniu [...]czerwca 2010 r. kwota ta została przelana na konto skarżącego. Ze wskazanej kwoty J. B. zaspokoił następujące należności, które tymczasowo zostały pokryte z pożyczek i kwot zarezerwowanych na bieżące utrzymanie gospodarstwa: zwrot kosztów na rzecz Burmistrza S. zasądzonych w sprawie [...] przed NSA w W. w kwocie 280 zł, zwrot kosztów sądowych za obie instancje zasądzone w sprawie [...] Sądu Rejonowego w S. na rzecz Gminy S. i Starosty S. w łącznej kwocie 1.800 zł oraz zaliczkę dla adwokata w kwocie 4.000 zł tytułem zastępstwa procesowego w aktualnie pozostających dwóch sprawach przez ETPC (ustalona kwota 8.000 zł). W sumie z zadośćuczynienia wnioskodawcy pozostała kwota 2.120 zł, przy czym w najbliższym czasie może dojść do obciążenia podatkiem rolnym za lata 2007-2010, dotychczas niespłaconego w kwocie 5.000 zł. W konkluzji skarżący wywiódł, iż nie jest w stanie pokryć całości kosztów prowadzonego postępowania kasacyjnego bez uszczerbku utrzymania koniecznego. Wnioskodawca dodatkowo podkreślił, iż w przypadku braku zwolnienia od kosztów przewidywany remont ciągnika nie dojdzie do skutku, co spowoduje dalszy wzrost wydatków (k. 54-55 akt sprawy II SA/Bk 206/10 oraz k. 153-154 niniejszej sprawy). Zgodnie z art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Warunkiem przyznania przedmiotowego uprawnienia stronie, jest wykazanie przez nią, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Na wnioskodawcy spoczywa zatem ciężar dowodu, w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania. W rozpatrywanym przypadku J. B. dowiódł, iż nie jest w stanie ponieść wszystkich kosztów postępowania sądowoadministracyjnego bez uszczerbku utrzymania koniecznego. Ze złożonego oświadczenia wynika, że skarżący utrzymuje się z dochodu uzyskiwanego z prowadzonego gospodarstwa rolnego oraz otrzymywanej renty w łącznej wysokości 280 zł. Wnioskodawca posiada grunty rolne o pow. [...] ha, las o pow. [...] ha, dom o pow. [...] m² i maszyny rolnicze - 12 sztuk. J. B. jest osobą schorowaną, niezdolną do podjęcia dodatkowej pracy zarobkowej. Ponadto wydatki skarżącego w stosunku do roku 2009 wzrosły obecnie o kwotę 802,27 zł. Dodatkowo kwota 8.200 zł uzyskana z tytułu ugody zawartej przed ETPC została już w znacznej części rozdysponowana przez skarżącego na wydatki związane z różnego rodzaju obciążeniami. Pozostała zaś kwota zostanie prawdopodobnie ściągnięta na poczet należności z tytułu podatku rolnego za lata 2007-2010. Skarżący do chwili obecnej nie otrzymał bieżących dopłat do produkcji rolnej z Unii Europejskiej (k. 154). Biorąc pod uwagę przedstawione okoliczności, a przede wszystkim – niskie dochody, zły stan zdrowia oraz brak zgromadzonych oszczędności, a także stosunkowo wysokie wydatki, które musi ponieść skarżący w 2010 roku należy stwierdzić, że J. B. spełnia warunki do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W tym miejscu należy wskazać, iż orzeczone zwolnienie od kosztów sądowych postępowania kasacyjnego czyni zadość żądaniu wnioskodawcy określonym w rozpatrywanym wniosku o przyznanie prawa pomocy. Dlatego też, mając na uwadze powyższe na podstawie art. 245 § 3 i 4 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.