II SA/Bk 108/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Danuta Tryniszewska – Bytys (spr.) Sędziowie sędzia NSA Ireneusz Henryk Darmochwał sędzia WSA Mirosław Wincenciak po rozpoznaniu w dniu 24 marca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. B. o wyłączenie od orzekania w sprawie sędziego NSA Anny Sobolewskiej – Nazarczyk w sprawie ze skargi J. B. na czynności proceduralne poprzedzające przygotowanie projektu zmian Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta i gminy S. p o s t a n a w i a oddalić wniosek o wyłączenie sędziego NSA Anny Sobolewskiej – Nazarczyk od orzekania w sprawie niniejszej Pismami z 02 marca 2010 r. i z 04 marca 2010 r. (k. 60, 61, 64, 65) J. B. wystąpił o wyłączenie od orzekania w sprawie niniejszej – z własnej skargi na czynności proceduralne poprzedzające przygotowanie projektu zmian Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta i gminy S. – Sędziego NSA Anny Sobolewskiej –Nazarczyk będącej referentem sprawy. Wniosek uzasadnił istnieniem okoliczności tego rodzaju, które – według niego - mogłyby wywołać uzasadnione wątpliwości co do bezstronności Sędziego. Wskazał, że w/w Sędzia jest uprzedzona wobec osób chorych psychicznie, rozpoznaje sprawy bez uprzedniego dokładnego ustalenia okoliczności faktycznych konkretnego przypadku oraz wydaje postanowienia o odrzuceniu skargi bez ich wstępnej kontroli. Wskazał, że również w sprawie niniejszej, której przedmiotem jest m.in. odmowa dostępu do akt procedury planistycznej, wymieniona Sędzia zamierza odrzucić skargę opierając się wyłącznie na twierdzeniach pełnomocnika organu prezentującego stanowisko, że skarżący nie składał wniosku o udostępnienie do wglądu akt procedury planistycznej. Jak podniósł, Sędzia nie wydała zarządzenia o dołączeniu akt administracyjnych celem wyjaśnienia, czy skarżący składał w tym zakresie wniosek o udostępnienie informacji publicznej lub wniosek w trybie art. 73 Kpa. Podał, że wymieniona Sędzia bez podania konkretnej argumentacji oddalała i odrzucała jego skargi. Wskazał kilka sygnatur spraw, w których, jego zdaniem, zachowanie w/w wskazuje na uprzedzenie do jego osoby z uwagi na chorobę. Zarzucił niedokładność i niestaranność w załatwianiu spraw. Podał również, że Sędzia wielokrotnie na sali sądowej wyrażała negatywną o nim opinię w postaci pomówień. Wnioskowana do wyłączenia Sędzia złożyła oświadczenie, z którego wynika, iż nie istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jej bezstronności w sprawie niniejszej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek podlegał oddaleniu. Stosownie do treści art. 19 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a., niezależnie od przyczyn wyłączenia sędziego z mocy ustawy (art. 18), sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Zgodnie z art. 22 § 2 p.p.s.a. postanowienie w przedmiocie wyłączenia jest wydawane po złożeniu wyjaśnienia przez sędziego, którego wniosek o wyłączenie dotyczy. W orzecznictwie wskazuje się, że okoliczność mogąca wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w danej sprawie musi być realna, a nie potencjalna. Nie jest zatem wystarczająca sama podejrzliwość strony bądź utrata wiarygodności w bezstronność sędziego. Nie ma znaczenia subiektywne przekonanie strony o braku bezstronności sędziego wyznaczonego do rozpoznawania jej sprawy (vide postan. NSA z 15.09.2008 r., II FZ 397/08, Lex nr 493907). Orzeczenie o wyłączeniu powinno być oparte o w pełni zobiektywizowane przesłanki dotyczące sprawy, w której wniosek został złożony. Nadto, jak zauważa się w orzecznictwie, wniosku o wyłączenie sędziego nie uzasadnia nawet prowadzenie przez niego rozprawy z naruszeniem przepisów postępowania czy też niewłaściwa postawa sędziego oraz wadliwe prowadzenie rozprawy w innej sprawie (postanowienie NSA z dnia 22 grudnia 2004 r., OZ 863/04, niepubl.). Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, iż argumentacja wniosku skarżącego nie wskazuje na istnienie po stronie Sędziego referenta okoliczności mogącej budzić wątpliwości co do jego bezstronności w tej konkretnej sprawie. Podniesienie zarzutów o kierowaniu się przez Sędziego uprzedzeniami co do określonych kategorii osób nie może być podstawą przyjęcia twierdzenia, że mamy do czynienia z iudex suspectus w sytuacji, gdy argumentem na tę okoliczność jest wyłącznie podanie przykładów spraw, w których Sędzia oddaliła lub odrzuciła skargi strony. Wskazać trzeba, że zgodnie z art. 178 ust. 1 Konstytucji RP sędziowie są niezawiśli i podlegają tylko Konstytucji i ustawom. Zatem sędziowie podejmują rozstrzygnięcia w sposób niezawisły, działając w oparciu o prawo i zgodnie ze swoim sumieniem i wewnętrznym przekonaniem oraz w sposób wolny od jakiegokolwiek nacisku z zewnątrz. Sposobem kwestionowania niekorzystnych, w odbiorze strony, rozstrzygnięć, jest uruchomienie kontroli instancyjnej i w ten sposób poddanie orzeczenia ocenie sądu wyższej instancji. Natomiast nawet fakt wielokrotnego wydania niekorzystnych dla strony rozstrzygnięć przez tego samego sędziego – nie oznacza, że sędzia utracił przymiot bezstronności. Podobnie podważenie przez stronę prawidłowości sposobu procedowania, przygotowywania sprawy do rozpoznania i rozstrzygnięcia, nie uzasadnia w sposób wiarygodny istnienia uzasadnionej wątpliwości co do bezstronności sędziego, działającego w ramach zagwarantowanej konstytucyjnie niezawisłości, natomiast również może być kwestionowane instancyjnie. Skarżący wskazał, że Sędzia będąca referentem w sprawie niniejszej nie wydała zarządzenia o nadesłaniu akt administracyjnych celem skontrolowania stanowiska organu oraz że "zamierza doprowadzić do odrzucenia skargi". W ocenie składu rozpoznającego wniosek o wyłączenie, brak zażądania akt administracyjnych nie świadczy o dyskryminującym traktowaniu skarżącego czy nadużywaniu władzy sądowej, natomiast pozostaje w sferze niezawisłego wykonywania czynności sędziowskich, które obejmują również czynności wstępne w postępowaniu sądowoadministracyjnym polegające na przygotowaniu sprawy do rozpoznania. Dołączenie akt innej sprawy nie musi nastąpić przed jej wyznaczeniem, a dowód taki może zostać dopuszczony przez skład orzekający do czasu zamknięcia rozprawy. Natomiast zarzut "zamiaru odrzucenia skargi", poza tym, że nie został w żaden sposób potwierdzony, nie może mieć jakiegokolwiek znaczenia dla rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziego. Rozstrzygnięcie jest podejmowane przez sąd w składzie trzyosobowym lub jednoosobowym, na podstawie przepisów prawa mających zastosowanie w konkretnym przypadku. Brak zgody skarżącego na treść zapadłego w sprawie orzeczenia może być, jak wyżej wspomniano, uzewnętrzniony poprzez złożenie środka zaskarżenia. Podnieść również trzeba, że Sędzia referent złożyła oświadczenie o braku po jej stronie okoliczności mogących wywołać uzasadnione wątpliwości co do jej bezstronności. Tytułem uzupełnienia podać należy, że skład rozpoznający przedmiotowy wniosek o wyłączenie sędziego nie stwierdził również z urzędu w kontrolowanym postępowaniu okoliczności ustawowych uzasadniających wyłączenie na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 1 – 7 p.p.s.a. (iudex inhabilis). Ze wskazanych powyżej względów na mocy art. 19 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.