II SA/Bk 1099/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Elżbieta Trykoszko (spr.), Sędziowie sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska, sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk, Protokolant sekretarz sądowy Anna Makal, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 10 lutego 2015 r. sprawy ze skargi B. i H. W. na decyzję Wojewody P. z dnia [...] września 2014 r. nr [...] w przedmiocie udzielenia zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości w celu założenia i przeprowadzenia odcinka linii elektroenergetycznej oddala skargę. Skarga została wywiedziona na tle następujących okoliczności. P. S. E. S.A. z siedzibą w K. J. wystąpiła do Starosty S. z wnioskiem o wydanie decyzji ograniczającej sposób korzystania przez skarżących B. i H. W. z nieruchomości stanowiącej działkę o numerze geodezyjnym [...] położoną w obrębie B. poprzez założenie i przeprowadzenie przez działkę kablowego odcinka linii elektroenergetycznej średniego napięcia 20kV kierunek B., polegające na ułożeniu w ziemi przewodów linii kablowej na głębokości 1 metra i na długości 90 m, wybudowaniu jednego słupa krańcowego linii z głowicą kablową oraz eksploatację linii w pasie technologicznym o szerokości 6m (2x3m) o powierzchni 0,0570ha zgodnie z załączoną do wniosku mapą. Jednocześnie wnioskodawca wniósł o wydanie także decyzji opartej na podstawie art. 124 ust. 1 "a" ustawy o gospodarce nieruchomościami zezwalającej na niezwłoczne zajęcie ww. nieruchomości z rygorem natychmiastowej wykonalności. Decyzją z dnia [...] czerwca 214r. Starosta S. powołując się na art. 124 ust. 1 "a" ustawy o gospodarce nieruchomościami udzielił wnioskodawcy zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości skarżących oznaczonej jako działka o numerze geodezyjnym [...] w celu założenia i przeprowadzenia przez działkę kablowego odcinka linii elektroenergetycznej średniego napięcia 20 kV kierunek B., które polegać ma na ułożeniu w ziemi przewodów linii kablowej na głębokości 1 metra i na długości ok. 90 m. i wybudowaniu jednego słupa krańcowego linii z głowicą kablową. Decyzji został nadany rygor natychmiastowej wykonalności z powołaniem się na interes społeczny, wyjątkowo ważny interes strony i ważny interes gospodarczy. W wywiedzionym przez skarżących odwołaniu od powyższej decyzji zostały podniesione zarzuty naruszenia: - art. 6, 7, 8, 9, 77 par. 1 i 80 K.p.a. poprzez dowolne ustalenie, ze potrzeba zabezpieczenia gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami, interes społeczny i wyjątkowo ważny interes wnioskodawców uzasadniają niezwłoczne zajęcie całej nieruchomości skarżących, - art. 11 K.p.a. w związku z art. 107 par. 3 K.p.a. poprzez brak realnego i adekwatnego uzasadnienia decyzji, w szczególności pozbawionego analizy jak najmniejszej uciążliwości decyzji dla chronionego konstytucyjnie prawa własności, - art. 124 ust. 1 "a" ustawy o gospodarce nieruchomościami w związku z art. 108 K.p.a. poprzez: a) zezwolenie wnioskodawcy na niezwłoczne zajęcie całej działki skarżących podczas gdy decyzja wydana na podstawie art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami ograniczająca sposób korzystania z nieruchomości dotyczy wyłącznie jej części, b) wszczęcie postępowania dotyczącego zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości przed wydaniem decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości. Podnosząc powyższe zarzuty odwołujący się wnieśli o uchylenie decyzji i odmowę udzielenia zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości ewentualnie wstrzymanie wykonania decyzji. Odwołanie nie zostało uwzględnione. Wojewoda P. po jego rozpoznaniu decyzją z dnia [...].9.2014r. orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji pierwszoinstancyjnej. W uzasadnieniu decyzji odwoławczej podkreślone zostało, że przepis art. 124 ust. 1 "a" ustawy o gospodarce nieruchomościami dodany został do ustawy o gospodarce nieruchomościami na mocy ustawy zmieniającej z 5.11.2009r. na skutek zgłaszanych przez organy i podmioty realizujące cele publiczne potrzeb ukierunkowanych na przyśpieszenie rozpoczynania inwestycji celu publicznego, zwłaszcza liniowych. Ustawodawca przesądził o obligatoryjnym wydaniu decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości w przypadkach, gdy wywłaszczenie polega na czasowym ograniczeniu korzystania z nieruchomości. Rozszerzył też katalog przesłanek uprawniających do wydania decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości o przypadki uzasadnione ważnym interesem gospodarczym. Organ II instancji nawiązując do orzecznictwa sądów administracyjnych zaakcentował, że istnieje obowiązek wydania decyzji zezwalającej inwestorowi realizującemu cel publiczny na niezwłoczne zajęcie nieruchomości w przypadkach określonych art. 108 K.p.a. lub uzasadnionych ważnym interesem gospodarczym. Podkreślił też, że warunkiem formalnym wydania decyzji zezwalającej na niezwłoczne zajęcie nieruchomości jest istnienie decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości dla realizacji konkretnego celu publicznego. Ten warunek w sprawie niniejszej został spełniony, ponieważ [...].05.2014r. została wydana decyzja w sprawie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości skarżących poprzez zezwolenie na przeprowadzenie na tej nieruchomości kablowego odcinka linii elektroenergetycznej polegające na ułożeniu przewodów linii kablowej na głębokości 1 metra i długości ok. 90 m., wybudowaniu jednego słupa krańcowego linii z głowicą kablową oraz eksploatacji linii w pasie technologicznym o szerokości 6 m (2x3m) o powierzchni 0,0570ha. Wojewoda P. podzielił ocenę organu I instancji zaistnienia warunku formalnego i uzasadnienia merytorycznego dla wydania decyzji udzielającej zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości skarżących na potrzeby realizacji inwestycji objętej decyzją ograniczającą sposób korzystania z nieruchomości skarżących. Wojewoda nawiązał do zapisów ustawowych ustawy Prawo energetyczne odnoszących się do obowiązku przedsiębiorstwa energetycznego odpowiedzialności i dbałości o sprawny, ciągły i bezpieczny przesył energii. W wywiedzionej do sądu administracyjnego skardze na powyższą decyzję ostateczną, B. i H. W. podtrzymali zarzuty sprecyzowane w odwołaniu podważające co do zasady potrzebę udzielenia zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości oraz zakres udzielonego zezwolenia na zajęcie nieruchomości, odbiegający od zakresu ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości. Zdaniem strony skarżącej organy obu instancji naruszyły zasady procesowe oraz art. 77 par. 1 i 80 K.p.a. poprzez dowolne i nie znajdujące potwierdzenia w materiale dowodowym przyjęcie, że niezwłoczne zajęcie całej nieruchomości, w tym i budynków gospodarczych, jest uzasadnione koniecznością zabezpieczenia gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami, interesem społecznym oraz wyjątkowo ważnym interesem strony. Wojewoda P. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje; Skarga podlegała oddaleniu. Z art. 124 ust. 1 "a" ustawy o gospodarce nieruchomościami wynika, że starosta wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, na wniosek podmiotu, który będzie realizował cel publiczny, udziela - po wydaniu decyzji zezwalającej na ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości dla inwestycji liniowej celu publicznego, opisanej art. 124 ust. 1 ustawy – w drodze decyzji zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości w przypadkach określonych art. 108 K.p.a. lub w przypadku uzasadnionego ważnym interesem gospodarczym. Nawiązanie w treści przepisu do decyzji wydanej w oparciu o art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami wskazuje niezbicie na subsydiarny charakter decyzji opartej na przepisie art. 124 ust. 1 "a" ww. ustawy wobec decyzji opartej o przepis art. 124 ust. 1 ww. ustawy. Decyzja o niezwłocznym zajęciu nieruchomości jest podporządkowana decyzji o zezwoleniu na ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości. Decyzja o niezwłocznym zajęciu nieruchomości daje możliwość rozpoczęcia robót inwestycyjnych na nieruchomości wyłącznie w zakresie rozstrzygniętym w decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości, o czym świadczy wynikające z art. 124 ust. 1 "a" ustawy o gospodarce nieruchomościami zastrzeżenie, że decyzja o niezwłocznym zajęciu nieruchomości może zostać wydana tylko po wydaniu decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości. Nierozerwalny związek decyzji o zezwoleniu na niezwłoczne zajęcie nieruchomości z decyzją, o której mowa w art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, oznacza, że zezwolenie na zajęcie nieruchomości dotyczyć może jedynie powierzchni objętej ograniczeniem sposobu korzystania z nieruchomości, nawet wtedy, gdy w samej decyzji o zezwoleniu na zajęcie nieruchomości zakres zajęcia nie został powtórzony. Z tych przyczyn bezzasadny jest zarzut naruszenia uprawnień właścicielskich skarżących brakiem powtórzenia w sentencji decyzji zakresu zajęcia nieruchomości. Niewątpliwym jest, że wydanie zaskarżonej decyzji o zezwoleniu na niezwłoczne zajęcie nieruchomości poprzedziła decyzja Starosty S. z dnia [...].05.2014r. [...] w sprawie ograniczenia sposobu korzystania przez skarżących z nieruchomości położonej w B. oznaczonej numerem geodezyjnym [...] poprzez założenie i przeprowadzenie przez działkę kablowego odcinka linii elektroenergetycznej średniego napięcia 20kV kierunek B., polegające na ułożeniu w ziemi przewodów linii kablowej na głębokości 1 metra i na długości 90 m, wybudowaniu jednego słupa krańcowego linii z głowicą kablową oraz eksploatację linii w pasie technologicznym o szerokości 6m (2x3m) o powierzchni 0,0570ha. Decyzję o zezwoleniu na niezwłoczne zajęcie nieruchomości uzasadniać powinny szczególne okoliczności wskazujące na potrzebę niezwłocznego rozpoczęcia prac budowlanych realizujących cel publiczny, dla którego ograniczony został właścicielom nieruchomości sposób korzystania z niej. Te szczególne okoliczności opisuje art. 108 K.p.a. obejmujący przyczyny dla których decyzja administracyjna opatrzona być może rygorem natychmiastowej wykonalności oraz wymienia art. 124 ust. 1 "a" pod postacią okoliczności "uzasadnionych ważnym interesem gospodarczym" . Rygor natychmiastowej wykonalności – jak wynika z art. 108 par. 1 K.p.a. może być decyzji nadany, gdy jest to niezbędne ze względu na ochronę zdrowia lub życia ludzkiego albo dla zabezpieczenia gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami bądź też ze względu na inny interes społeczny lub wyjątkowo ważny interes strony. W okolicznościach kontrolowanej sprawy organy obu instancji uznały, że udzielenie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości skarżących podyktowane jest interesem społecznym, wyjątkowo ważnym interesem wnioskodawcy oraz ważnym interesem gospodarczym. Skład orzekający trafność tej oceny podziela. Realizowane przez wnioskodawcę przedsięwzięcie polegające na budowie odcinka sieci elektroenergetycznej średniego napięcia w gminie B., w obrębie B., jest celem publicznym i inwestycją celu publicznego w rozumieniu przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami. Przebudowa linii elektroenergetycznej średniego napięcia 20 kV jest konieczna ze względu na kolizję z projektowaną dwutorową linią elektroenergetyczną 400 kV E. – Granica RP. Budowa linii 400 kV jest inwestycją o znaczeniu międzynarodowym zwiększa pewność i jakość zasilania w energię elektryczną północno – wschodni obszar kraju. Projekt budowy mostu energetycznego Polska - Litwa jest istotnym elementem w tworzeniu wspólnego rynku energii poprzez zamkniecie tzw. pierścienia bałtyckiego. Projektowi temu Unia Europejska nadała status priorytetowy i partycypuje w jego kosztach. Realizacja opisanego projektu czyni koniecznym usunięcie kolizji z istniejącym napowietrznymi liniami energetycznymi niskiego i średniego napięcia. Brak przebudowy istniejącego odcinka napowietrznej linii elektroenergetycznej 20 kV kierunek B. poprzez jego skablowanie, może uniemożliwić rozpoczęcie budowy dwutorowej linii elektroenergetycznej 400kV w planowanym terminie. Uzyskanie decyzji uzasadnione jest więc ważnym interesem gospodarczym ponieważ pozyskane na realizację międzynarodowej inwestycji środki finansowe należą do środków publicznych. Trafnie również zwraca uwagę organ odwoławczy, że pilna potrzeba przebudowy linii energetycznej 20 kV wynika także z ustawowego obowiązku dbałości przez przedsiębiorstwo energetyczne o utrzymanie zdolności urządzeń, instalacji i sieci do realizacji zaopatrzenia w energię w sposób ciągły, niezawodny i przy zachowaniu wymagań jakościowych a zatem słuszny interes wnioskodawcy przemawiał także za udzieleniem zezwolenia. Zarzuty skargi skutecznie nie podważają prawidłowości ustaleń i oceny organu. Zajęcie nieruchomości docelowo służyć ma ograniczeniu korzystania z nieruchomości do minimum zakreślonego granicami koniecznego pasa technologicznego wokół linii kablowej. Ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości a w konsekwencji i zezwolenie na niezwłoczne zajęcie nieruchomości jest następstwem zlokalizowania inwestycji celu publicznego na nieruchomości skarżących, co nastąpiło w oparciu o decyzję wcześniejszą o ostatecznym charakterze. Podważanie na etapie udzielania zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości wyników wcześniejszych koniecznych etapów procesu inwestycyjnego, z których każdy podlegał możliwości poddania kontroli zgodności z prawem, jest bezskuteczne. Mając powyższe na uwadze Sąd skargę oddalił (art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).