II SA/Bk 110/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marek Leszczyński (spr.), , po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 9 września 2016 r. sprzeciwu J. R. od postanowienia referendarza sądowego z dnia 12 sierpnia 2016 r. w sprawie ze skargi J. R. na decyzję Prokuratora Apelacyjnego w B. z dnia [...] grudnia 2013 r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania o udostępnienie akt p o s t a n a w i a: odmówić skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. J. R. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych podając, iż ma na utrzymaniu współmałżonkę E. L., nie posiada majątku, w tym zgromadzonych oszczędności. Skarżący oraz jego współmałżonka przebywają obecnie w zakładach karnych. Wnioskodawca jest inwalidą I grupy otrzymuje rentę i dodatek pielęgnacyjny w łącznej wysokości 980 zł, z której komornik potrąca należności. De facto skarżący dostaje 400 zł miesięcznie. E. L. nie posiada źródeł dochodu. Otrzymywane pieniądze J. R. przeznacza na swoje potrzeby, które nie jest mu w stanie zagwarantować administracja więzienna. J. R. jest osobą schorowaną i posiadającą zadłużenie w bankach i instytucjach na kwotę około 800.000 (k. 277-278). Postanowieniem z dnia 12 sierpnia 2016 r. referendarz sądowy odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Sprzeciw od powyższego postanowienia złożył skarżący wskazując, że nie pieniądze jakie mu pozostają w kwocie 400 zł przeznacza na zakup specjalnego wyżywienia (wymagana dieta lecznicza), którego nie jest mu w stanie zagwarantować administracja więzienna. Jako dowód swojej, złej sytuacji zdrowotnej i konieczności przestrzegania diety Skarżący przedłożył zaświadczenie lekarskie z dnia [...] lutego 2002r. oraz postanowienie Sądu Apelacyjnego w G. z dnia [...] grudnia 2007 r. Dodatkowo wnioskodawca oświadczył, że ma na utrzymaniu swoją żonę, która nie posiada źródeł dochodu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Na wstępie należy zaznaczyć, iż sprzeciw został wniesiony skutecznie, co powoduje utratę mocy postanowienia z dnia 12 sierpnia 2016 r., a wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy podlega ponownemu rozpatrzeniu. Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi: dalej powoływanej: p.p.s.a. (t.j. Dz. U. z 2016r. poz. 718 ze zm., dalej: p.p.s.a.) sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym. Wniosek skarżącego z dnia 1 sierpnia 2016 r. zawiera żądanie udzielenia prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Przy czym to na wnioskodawcy spoczywa ciężar dowodu, a w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania sądowoadministracyjnego bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z powyższego wynika, że obowiązkiem osoby składającej wniosek o przyznanie prawa pomocy jest uprawdopodobnienie i udokumentowanie oświadczeń zawartych we wniosku. Natomiast obowiązkiem sądu jest rzetelna ocena oświadczeń i dokumentów złożonych przez wnioskodawcę pod względem spełnienia bądź niespełnienia przesłanek przyznania prawa pomocy określonych w art. 246 p.p.s.a. (vide: J. Tarno, Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2006, s. 504; B. Dauter i inni, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. Zakamycze, Kraków 2005, s. 592). W tym miejscu należy wskazać, iż na obecnym etapie postępowania koszty sądowe w sprawie niniejszej ograniczają się do uiszczenia opłaty kancelaryjnej w kwocie 90 zł. Zdaniem sądu znajdujące się w aktach sprawy oświadczenia nie dają podstaw do przyjęcia, że uiszczenie takiej kwoty pozostaje poza zasięgiem możliwości finansowych strony. W tym miejscu należy przypomnieć, że w obrocie prawnym funkcjonuje prawomocne postanowienie tutejszego Sądu z dnia 29 sierpnia 2014 r. odmawiające przyznania J. R. prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, ale postanowieniem z dnia 25 marca 2014 r. przyznano mu prawo pomocy w zakresie ustawienia adwokata. W analizowanym obecnie stanie faktycznym wnioskodawca nie wykazał żadnych nowych okoliczności, pozwalających na pozytywne rozpatrzenie wniosku, bowiem wcześniej też posiadał zadłużenie. W złożonym oświadczeniu J. R. odbywający karę pozbawienia wolności wykazał, iż obecnie przebywa w Areszcie Śledczym w E. Wnioskodawca otrzymuje rentę inwalidzką wraz z dodatkiem pielęgnacyjnym w wysokości 980 zł miesięcznie (po dokonanych potrąceniach komorniczych zostaje mu kwota 400 zł). Świadczenie to jest przeznaczone na jego potrzeby, których nie jest mu w stanie zagwarantować administracja więzienna. Skarżący jest wprawdzie osobą schorowaną (inwalida I grupy) i posiada zadłużenie, ale nie może ujść z pola widzenia, że będąc osadzonym w zakładzie karnym, osiąga miesięczny dochód (suma, jaką ma do dyspozycji po dokonanych potrąceniach to 400 zł). Kwota ta. W ocenie Sądu, powinna zostać w części przeznaczona na pokrycie kosztów sądowych w sprawie niniejszej, zwłaszcza, że te na obecnym etapie postępowania ograniczają się do uiszczenia opłaty kancelaryjnej w wysokości 90 zł. Okoliczność natomiast posiadania zadłużenia – wskazanego przez skarżącego – nie wpływa na istotę niniejszego rozstrzygnięcia, bowiem komornik sądowy nie może pozbawić stronę wszystkich środków i musi być zapewnione minimum egzystencjonale. W złożonym sprzeciwie wnioskodawca podniósł wprawdzie, że cały osiągany dochód przeznacza na zaspokojenie swoich w pełni uzasadnionych potrzeb w postaci odpowiedniej diety, pielęgnacji, terapii antybiotykowej i homeopatycznej, jednakże dołączone zaświadczenie lekarskie, datowane jest na 2002 rok. Wnioskodawca nie przedłożył aktualnych zaświadczeń o swoim stanie zdrowotnym ani dokumentacji dodatkowych wydatków ponoszonych na leczenie lub rehabilitację. Ponadto należy zaznaczyć, że osoby osadzone pozostają na utrzymaniu państwa, mają zapewnione posiłki o odpowiedniej wartości odżywczej, odpowiednie warunki mieszkaniowe, odpowiednią do pory roku odzież, bieliznę, także obuwie (art. 109-111 k.k.w.). Zatem w odniesieniu do osób osadzonych ryzyko wystąpienia okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy finansowej nie występuje, bowiem dzięki powyższym świadczeniom osoby te zwolnione są z zaspokajania własnym staraniem podstawowych potrzeb bytowych. Nie ulega, zatem wątpliwości, że osoba przebywająca w areszcie śledczym, tj. będąca na utrzymaniu państwa, nie ponosi żadnych kosztów swojego podstawowego utrzymania, ma także zapewnioną odpowiednią opiekę medyczną. Kwota, zatem, którą dysponuje comiesięcznie Wnioskodawca z tytułu renty inwalidzkiej, może być, rozdysponowana przez niego dowolnie, na dodatkowe potrzeby, w tym m.in. na uiszczenie opłaty kancelaryjnej w wysokości 90 zł. Nie zasługują na wiarę wyjaśnienia Wnioskodawcy, że utrzymuje on swoja małżonkę, która przebywa w zakładzie karnym, a zatem pozostaje na utrzymaniu państwa. Końcowo należy wyjaśnić skarżącemu, że wyrok WSA w Białymstoku z dnia 11 grudnia 2014 r. sygn.. akt II SA/Bk 110/14 wraz z uzasadnieniem został doręczony pełnomocnikowi skarżącego. Z przyczyn wskazanych powyżej, na podstawie art. 260 w zw. z art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.