II SA/Bk 111/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska (spr.), Sędziowie NSA Jerzy Bujko, Stanisław Prutis, Protokolant Sylwia Tokajuk, po rozpoznaniu w dniu 17 czerwca 2004 r. sprawy ze skargi S. S. na postanowienie P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] stycznia 2004 r. Nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązku rozbiórki obiektu budowlanego - oddala skargę.- Decyzją z dnia [...].11.2002 r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w B. nakazał rozbiórkę wiaty drewnianej o wym. 3,98 x 4,00 m. wybudowanej na działce o nr geod. [...]/[...] przy ul. W. w B. Od decyzji tej odwołał się S. S. - właściciel tejże działki. P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. decyzją z dnia [...].01.2003 r., nr [...] utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Z rozstrzygnięciem tym nie zgodził się S. S., kierując skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Białymstoku. NSA w Białymstoku wyrokiem z dnia 15.05.2003 r. w sprawie o sygn. SA/Bk 123/03 oddalił skargę jako bezzasadną stwierdzając, iż orzeczony nakaz rozbiórki nie narusza prawa. Decyzja PINB Powiatu Grodzkiego w B. z dnia [...].11.2002r. nr [...] stała się ostateczna. Na jej podstawie po uprzednim wysłaniu upomnienia dnia 29.09.2003 r. organ wystawił tytuł wykonawczy dotyczący rozbiórki przedmiotowej wiaty. Postanowieniem z dnia [...].11.2003 r., nr [...] PINB Powiatu Grodzkiego w B. nałożył na S. S. grzywnę w wysokości 5000 zł z powodu uchylenia się przez zobowiązanego od wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym. Wnosząc zażalenie S. S. wywiódł, iż obowiązek dokonania rozbiórki jest bezprzedmiotowy, bowiem wiosną 2002 r. drewniana wiata przestała istnieć. Obiekt ten po przebudowie pełni funkcje altanki ogrodowej. Zdaniem odwołującego się z tego powodu obowiązek nałożony na niego przez tytuł wykonawczy został wykonany. S. S. zwrócił również uwagę, iż o zmianie pierwotnego charakteru obiektu powiadomił właściwe organy administracji, w także PINB. Wysokość nałożonej grzywny jest nieadekwatnie wysoka nie tylko w stosunku do wartości pierwotnego obiektu (wiaty budowlanej). ale również przekracza wartość obecnie istniejącej altanki. Postanowieniem z dnia [...].01.2004 r. PWINB w B. utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu wywiódł, iż organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Kwestie te zostały bowiem rozpatrzone przez Naczelny Sąd Administracyjny w Białymstoku wyrokiem z dnia 15.05.2003 r., sygn. akt SA/Bk 123/03, który oddalił skargę S. S. i stwierdził, że orzeczony nakaz rozbiórki nie naruszył prawa. Grzywna została naliczona prawidłowo, zgodnie z art. 121 § 2 i 4 ustawy z dnia 17.06.1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 1991 r., nr 36, poz. 161 z późn. zm.). W podsumowaniu organ uznał, że nie ma podstaw prawnych do zmiany lub uchylenia zaskarżonego postanowienia. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku S. S. zarzucił organowi brak należytej staranności w ustaleniu stanu faktycznego sprawy, nie poinformowanie go o przysługujących mu prawach wynikających z art. 35 a ustawy egzekucyjnej oraz o innych przepisach prawa administracyjnego. Zdaniem skarżącego mogło to mieć negatywny wpływ na przebieg całego postępowania administracyjnego. Wysokość nałożonej na niego grzywny jest zaś nieadekwatna nie tylko w stosunku do wartości nie istniejącej wiaty ale również i altanki. Powyższe wyczerpuje przesłanki z art. 33 pkt 8 ustawy. W odpowiedzi na skargę PWINB w B. podtrzymał argumentacje zawartą w zaskarżonym postanowieniu, podkreślając jedynie, że z akt sprawy nie wynika by pozew został wniesiony do SR w B., dlatego nie ma tu zastosowania art. 35 a ustawy. W konsekwencji wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jako bezzasadna podlegała oddaleniu, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Kontrola sądu administracyjnego zgodnie z treścią art. 1 § 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) sprawowana jest pod względem zgodności z prawem zaskarżonego aktu. W przedmiocie spornej wiaty wypowiadał się już NSA w Białymstoku w wyrokach z dnia 05.06.2002 r., sygn. akt SA/Bk 212/02, z dnia 04.10.2002 r., sygn. akt SA/Bk 855/02 oraz z dnia 15.05.2003 r., sygn. akt SA/Bk 123/03. Na wstępie należy zauważyć, iż kwestia zasadności i wykonalności nałożonego na S. S. obowiązku rozbiórki wiaty została szczegółowo przedstawiona w uzasadnieniu wyroku z dnia 17.06.2004 r. WSA w Białymstoku sygn. akt SA/Bk 1548/03. Przedmiotem rozpatrywanej sprawy jest zakwestionowanie przez skarżącego wysokości i zasadności grzywny nałożonej przez organ na zobowiązanego z powodu uchylenia się od wykonania obowiązku rozbiórki wiaty budowlanej. Zasady wymiaru kar grzywny zawarte są w art. 119 – 124 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zgodnie z treścią art. 119 § 1 grzywnę w celu przymuszenia nakłada się, gdy egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku znoszenia lub zaniechania albo obowiązku wykonania czynności, a w szczególności czynności, której z powodu jej charakteru nie może spełnić inna osoba za zobowiązanego. Dyspozycja art. 121 ustawy określa wysokość grzywny. Stosownie do treści § 2 każdorazowo nałożona grzywna nie może przekraczać kwoty 5.000 zł, a w stosunku do osób prawnych i jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej kwoty 25.000zł. § 4 w/w przepisu głosi, iż jeżeli egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku wynikającego z przepisów prawa budowlanego lub z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy, grzywna w celu przymuszenia jest jednorazowa. Art. 122 zawiera postanowienia proceduralne regulujące tryb nakładanie grzywny. Zgodnie z jego treścią grzywnę w celu przymuszenia nakłada organ egzekucyjny, który doręcza zobowiązanemu: 1) odpis tytułu wykonawczego zgodnie z art. 32, 2) postanowienie o nałożeniu grzywny. § 2. Postanowienie o nałożeniu grzywny powinno zawierać: 1) wezwanie do uiszczenia nałożonej grzywny w oznaczonym terminie z pouczeniem, że w przypadku nieuiszczenia grzywny w terminie zostanie ona ściągnięta w trybie egzekucji administracyjnej należności pieniężnych, 2) wezwanie do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym w terminie wskazanym w postanowieniu, z zagrożeniem, że w razie niewykonania obowiązku w terminie, będą nakładane dalsze grzywny w tej samej lub wyższej kwocie, a w przypadku obowiązku wynikającego z przepisów prawa budowlanego lub z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy, będzie orzeczone wykonanie zastępcze. W sprawie niniejszej, nakładając na skarżącego grzywnę, organ spełnił wszystkie wymogi formalne wynikające z cytowanego art. 122 § 1 i 2 ustawy. Wysokość grzywny również została określona prawidłowo. Przepis art. 121 nie określa dolnej granicy wysokości grzywny, podaje natomiast jej wysokość górną – tj. 5000 zł w przypadku osób fizycznych. Kwestia wymiaru wysokości samej kary zależy więc od uznania organu egzekucyjnego. Przy jej ustalaniu organ winien jednak kierować się zasadą celowości i skuteczności zastosowanego środka. Uznanie administracyjne oznacza przewidziane obowiązującymi przepisami uprawnienie organu administracji do wyboru rozstrzygnięcia. W przypadku zakwestionowania oceny organu należy zatem wykazać, iż jest ona dowolna, nie rozważa w sposób dostateczny istotnych okoliczności i nie zawiera umotywowania zajętego stanowiska. Sądowa kontrola decyzji uznaniowych jest ograniczona i sprowadza się do oceny, czy organ rozstrzygający badał sprawę w zakresie ustawowych dyrektyw jak również czy zebrał i rozważył cały materiał dowodowy zebrany w sprawie (vide: wyrok z dnia 30.01.1996 r., SA/Wr 3095/95, nie publikowany). W rozpatrywanym przypadku PINB w B. ustalił wysokość grzywny zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, nie przekraczając przy tym granic uznania administracyjnego. Wątpliwości Sądu nie budzą również ustalenia faktyczne poczynione przez organ w sprawie jak i ich analiza prawna. Wysokości grzywny nie można porównywać do wartości wiaty, czy altany (co podnosi skarżący), albowiem ma ona charakter wyłącznie represyjny. W przypadku zaś wykonania obowiązku, grzywna może być uchylona. Za niezasadny należy uznać również zarzut skarżącego dotyczący prowadzenia postępowania administracyjnego w sposób sprzeczny z wymogami art. 9 ustawy z dnia 14.06.1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ( tekst jednolity Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zmianami). KPA nakłada na organy administracji państwowej określone obowiązki w tym zakresie, by strony z powodu nieznajomości prawa nie poniosły szkody i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Zasada ta nie może być rozumiana jako obowiązek świadczenia pomocy prawej ( vide: wyrok z dnia 20.01.2000 r., NSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 1512/97, LEX nr 39789). Trudno wymagać bowiem by organ z własnej inicjatywy pouczał stronę o możliwościach prawnych dalszego postępowania w sprawie. Istniejący obowiązek udzielania informacji nie zastępuje własnego obowiązku strony posiadania znajomości zasad postępowania administracyjnego. W końcu podnoszone przez skarżącego naruszenie przez organ treści art. 35 a ustawy należy uznać za niezasadne gdyż przepis ten dotyczy jedynie sytuacji, gdy możliwe jest dochodzenie roszczeń w drodze sądowej przed sądem powszechnym. W analizowanej sprawie taka sytuacja nie zachodzi. Mając na uwadze powyższe należy stwierdzić, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa, zatem skarga podlegała oddaleniu na podst. art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270).