II SA/Bk 111/16

PostanowienieWSA w Białymstoku2016-03-22

Skład orzekający: Barbara Romanczuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sytuacja materialna skarżących, uwzględniająca dochody, wydatki, posiadany majątek oraz liczbę członków rodziny, uzasadnia przyznanie im prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Sąd przyznał prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, uznając, że sytuacja materialna skarżących, charakteryzująca się ograniczonymi dochodami, znacznymi wydatkami na utrzymanie rodziny (w tym spłatą pożyczek) oraz brakiem oszczędności, uniemożliwia im poniesienie pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Ciężar dowodu w tym zakresie spoczywa na wnioskodawcy, który wykazał spełnienie przesłanek ustawowych.
Stan faktyczny
Skarżący B. i W. R. złożyli wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wskazali, że ich miesięczne utrzymanie opiera się na dochodzie z umowy o pracę w kwocie 2.532,74 zł. Posiadają nieruchomość, ale nie mają oszczędności. Ich miesięczne wydatki, w tym raty pożyczek, wynoszą 1.168,29 zł, a pozostałe środki przeznaczają na bieżące potrzeby rodziny (pięć osób). Do wniosku dołączyli dokumenty potwierdzające ich sytuację materialną.
Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącym prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału II: Barbara Romanczuk, po rozpoznaniu w dniu 22 marca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku skarżących o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi B. R. i W. R. na decyzję Wojewody P. z dnia [...] listopada 2015 r. Nr [...] w przedmiocie wniesienia sprzeciwu do zgłoszenia robót budowlanych p o s t a n a w i a przyznać skarżącym prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. B. i W. R. wnieśli o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych podając, iż prowadzą gospodarstwo domowe wraz z trójką dzieci, w tym dwoma małoletnimi. Źródło miesięcznego utrzymania wnioskodawców stanowi dochód uzyskiwany z tytułu umowy o pracę skarżącej w kwocie 2.532,74 zł. Skarżący zamieszkują w domu rodzinnym żony, ale prowadzą wraz z córkami oddzielne gospodarstwo domowe. W skład majątku skarżących wchodzi jedynie nieruchomość o powierzchni [...] ha (nie stanowi gospodarstwa rolnego). Miesięczne wydatki rodziny skarżących przedstawiają się następująco: wydatki na przedszkole i cele edukacyjne – 195 zł; energia elektryczna – 100 zł; woda – 50 zł; obiady w szkole – 74,10 zł; rata pożyczki z Pracowniczej Kasy Zapomogowo – Pożyczkowej - 445 zł; składka PKZP – 50 zł; ubezpieczenie – 66 zł; rata pożyczki w [...] – 188,19 zł. Wnioskodawcy poza tym nie posiadają żadnych oszczędności, czy też innego majątku, a środki które pozostają po opłaceniu bieżących rachunków przeznaczają na zakup żywności oraz zaspokojenie innych niezbędnych potrzeb bytowych (k. 12-15). Do wniosku skarżący dołączyli: zawiadomienie o wysokości raty z tytułu kredytu bankowego (k. 16-17), dokumenty potwierdzający koszty związane z przedszkolem (k. 18-19) oraz odcinek za wynagrodzenie za miesiąc luty 2016 r. (k. 20). Zgodnie z treścią art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Warunkiem przyznania przedmiotowego uprawnienia stronie, jest wykazanie przez nią, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Na wnioskodawcy spoczywa zatem ciężar dowodu, w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów postępowania bez wywołania uszczerbku koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Biorąc pod uwagę powyższe, sytuacja materialna B. i W. R. uzasadnia tezę, iż nie są oni w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Należy bowiem stwierdzić, iż ze złożonego oświadczenia wynika, że sytuacja materialna skarżących uzasadnia przyznanie im prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W tym miejscu należy stwierdzić, iż stałym źródłem dochodu skarżących pozostaje obecnie dochód z tytułu umowy o pracę skarżącej w kwocie około 2.532,74 zł miesięcznie. Majątek wnioskodawców stanowi jedynie nieruchomość o powierzchni [...] ha. Skarżący nie posiadają zgromadzonych oszczędności. Wnioskodawcy wraz z trzema córkami zamieszkują w domu rodzinnym skarżącej. Ponoszone miesięczne wydatki rodziny skarżących wraz ze spłatą pożyczek zamykają się kwotą 1.168,29 zł. Pozostała kwota około 1.300 zł przeznaczana jest na zakup żywności, środków czystości itp. dla pięcioosobowej rodziny. Powyższe okoliczności, a w szczególności wysokość miesięcznego dochodu skarżących w zestawieniu z ponoszonymi wydatkami oraz z brakiem zgromadzonych oszczędności pozwalają na stwierdzenie, iż małżonkowie R. nie są w stanie ponieść pełnych kosztów w sprawie niniejszej, bez uszczerbku utrzymania koniecznego siebie i rodziny. Dlatego też, mając na uwadze powyższe na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło