II SA/Bk 1116/13
WyrokWSA w Białymstoku2014-04-08
Skład orzekający: Danuta Tryniszewska-Bytys, Grażyna Gryglaszewska, Paweł Janusz Lewkowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może wydać decyzję o wymeldowaniu osoby z pobytu czasowego, jeśli osoba ta nadal fizycznie przebywa w lokalu, mimo istnienia prawomocnego orzeczenia o eksmisji?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie może wydać decyzji o wymeldowaniu osoby z pobytu czasowego, jeśli osoba ta nadal fizycznie przebywa w lokalu. Jedną z obligatoryjnych przesłanek wydania takiej decyzji jest fizyczne opuszczenie lokalu przez osobę podlegającą wymeldowaniu. Istnienie prawomocnego orzeczenia o eksmisji nie stanowi podstawy do wymeldowania, jeśli osoba nadal zamieszkuje w lokalu.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o wymeldowanie z pobytu czasowego swojej żony, córki i innej osoby z lokalu mieszkalnego, argumentując, że nie posiadają one tytułu prawnego do lokalu i utraciły go na mocy orzeczenia o eksmisji. Organ I instancji odmówił wymeldowania, a organ II instancji utrzymał tę decyzję w mocy, wskazując, że wymeldowanie jest możliwe tylko po fizycznym opuszczeniu lokalu. Skarżący zaskarżył decyzję, zarzucając naruszenie prawa i twierdząc, że pobyt w lokalu jest efektem naruszeń prawa.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Danuta Tryniszewska-Bytys, Sędziowie sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska,, sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz (spr.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Marta Marczuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 8 kwietnia 2014 r. sprawy ze skargi M.J. na decyzję Wojewody P. z dnia [...] października 2013 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wymeldowania z pobytu czasowego 1. oddala skargę, 2. przyznaje radcy prawnemu K.A. od Skarbu Państwa (Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku) kwotę 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) tytułem wynagrodzenia za zastępstwo prawne skarżącego M.J. wykonane na zasadzie prawa pomocy.-
Dnia 20 maja 2013 roku Pan M.J. (dalej jako Skarżący) wystąpił do Burmistrza Miasta A. z wnioskiem o wymeldowanie J.J.S., jego żony E.S. i małoletniej córki P.S. z pobytu czasowego w lokalu mieszkalnym przy ul. W. 17 w A. Wniosek swój uzasadnił m.in. tym, że zamieszkujące w przedmiotowym lokalu osoby w istocie nie posiadają i nigdy nie posiadały tytułu prawnego do zajmowania lokalu, a ponadto utraciły jakiekolwiek uprawnienia do przebywania w tym lokalu na mocy prawomocnego orzeczenia o eksmisji. Poza tym, zdaniem Skarżącego, rodzina S. została zameldowana z naruszeniem przepisów o ewidencji ludności i dowodach osobistych, przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, a także przepisów kodeksu cywilnego. W związku z powyższym wszczęte zostało postępowanie w sprawie wymeldowania rodziny z pobytu czasowego trwającego do 6 sierpnia 2014 r. Decyzją z dnia [...] września 2013 r., nr [...] Burmistrz Miasta A. odmówił wymeldowania z pobytu czasowego rodziny S. Powyższą decyzję zaskarżył M.J. Rozpoznając sprawę, po przeanalizowaniu zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego Wojewoda P. decyzją z dnia [...] października 2013 r., nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Burmistrza Miasta A.. W uzasadnieniu organ wskazał, że kwestia zameldowania rodziny S. na pobyt czasowy została rozpatrzona decyzją administracyjną zweryfikowaną w trybie postępowania wznowieniowego, natomiast przedmiotem rozpoznawanej sprawy jest kwestia wymeldowania a nie samego zameldowania rodziny S.. Zdaniem organu z przepisów jednoznacznie wynika, że możliwość wymeldowania z pobytu czasowego jest ściśle związana z fizycznym opuszczeniem lokalu przez osobę lub osoby podlegające wymeldowaniu. W przedmiotowej sprawie osoby te nadal przebywają w lokalu a zatem organ nie ma prawnej możliwości ich wymeldowania, nawet w sytuacji przeczenia o eksmisji. Organ zaznaczył także, że czynności meldunkowe są wyłącznie rejestracją danych o faktycznym miejscu pobytu osób, a ewidencja ludności służy wyłącznie zbieraniu informacji w zakresie danych o miejscu zamieszkania i pobytu i nie jest formą kontroli nad legalnością zamieszkiwania pod konkretnym adresem. Z przedmiotową decyzją nie zgodził się Skarżący i wywiódł dnia 12 listopada 2013 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku. Zaskarżonej decyzji Skarżący zarzuca niezgodność z prawem i w istocie naruszenie całości konstytucyjnego systemu prawnego, podając m.in. podobnie jak we wcześniejszym odwołaniu, że rodzina S. została zameldowana z naruszeniem prawa, a co więcej wskutek popełnienia przestępstw z art. 191 i art. 193 KK. W konkluzji Skarżący dodaje, że "skoro w sprawie niniejszej pobyt w lokalu jest efektem naruszeń prawa zarówno przez samych zameldowanych, jak i przez organ, który dokonał aktu zameldowania, nie można powoływać się na niedopuszczenie lokalu jako przeszkodę uniemożliwiającą wymeldowanie". Z tych względów Skarżący wniósł o ukrócenie takiej bezprawności i uchylenie zaskarżonej decyzji i zmianę decyzji organu I instancji.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda P. wniósł o oddalenie skargi jako bezzasadnej i podtrzymał swoje wcześniejsze stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Sąd administracyjny został wyposażony w funkcje kontrolne działalności administracji publicznej, co oznacza, że w przypadku zaskarżenia decyzji, Sąd bada jej zgodność z przepisami prawa (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm. oraz art. 3 i art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej jako p.p.s.a.). Podstawowym celem i efektem kontroli sądowej jest więc eliminowanie z obrotu aktów i czynności organów administracji publicznych niezgodnych z prawem i przywrócenie stanu zgodnego z prawem poprzez wydanie orzeczenia odpowiedniej treści. Dokonując kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, sąd rozpoznając sprawę bada, czy organy do ustalonego stanu faktycznego zastosowały właściwą normę prawa materialnego oraz czy nie uchybiły przepisom prawa regulującym zasady postępowania, a jeśli dopuściły się takich uchybień, to czy te uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Uchylenie zaskarżonej decyzji następuje bowiem – m.in. wówczas, gdy sąd stwierdzi, że w sprawie doszło do naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy bądź gdy dopuszczono się naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W sprawie będącej przedmiotem niniejszego postępowania sytuacja taka nie zachodzi. Jak słusznie stwierdził Wojewoda P. w zaskarżonej decyzji oraz w odpowiedzi na skargę, przedmiotem niniejszej sprawy nie są prawne aspekty zameldowania rodziny S. w lokalu mieszkalnym lecz stosunek prawny polegający na wymeldowaniu rodziny z pobytu czasowego. Sprawa zameldowania była już przedmiotem kontroli organów administracji publicznej. Wystarczy w tym zakresie prześledzić dotychczasowy tok postępowania administracyjnego, które wygląda następująco. Decyzją Burmistrza Miasta A. z dnia [...] sierpnia 2010 r., nr [...] orzeczono o zameldowaniu m.in. rodziny S. na pobyt czasowy do dnia 6 sierpnia 2014 r. w lokalu mieszkalnym położonym w A. przy ul. W. 17. Powyższa decyzja została podjęta po ustaleniach, iż rodzina zamieszkuje pod tym adresem i zawarła z jednym ze współwłaścicieli – W.J. umowę najmu lokalu. Po śmierci W.J., jego brat M.J. złożył wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego decyzją o zameldowaniu rodziny S. Po zakończeniu wznowionego postępowania Burmistrz Miasta A., decyzją z dnia [...] września 2012 r., nr [...] stwierdził, że poprzednia decyzja w przedmiocie zameldowania na pobyt czasowy wydana została z naruszeniem prawa, gdyż nie wszyscy współwłaściciele mieli zagwarantowane prawo czynnego udziału w postępowaniu. Jednocześnie organ I instancji odmówił uchylenia decyzji ze względu na fakt, iż w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść decyzja odpowiadająca decyzji dotychczasowej. Powyższa decyzja została utrzymana w mocy decyzją Wojewody P. z dnia [...] listopada 2011 r., nr [...]. Decyzja ta stała się ostateczna.
Z powyższego wynika, że sprawa samego zameldowania została już przez organy wcześniej wyjaśniona. Należy zatem odnieść się wyłącznie do przedmiotu niniejszego postępowania, czyli do możliwości działania organu w zakresie wymeldowania osób zamieszkujących w lokalu mieszkalnym. Zgodnie z brzmieniem art. 15 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (j.t. Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 ze zm. – dalej jako u.o.e.l), osoba, która opuszcza miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące, jest obowiązana wymeldować się w organie gminy, właściwym ze względu na dotychczasowe miejsce jej pobytu, najpóźniej w dniu opuszczenia tego miejsca. Oznacza to, że to na osobach opuszczających lokal mieszkalny spoczywa obowiązek meldunkowy w zakresie wymeldowania się z tego pobytu (art. 15 ust. 1 u.o.e.l.). Ustawodawca przewidział także inny tryb wymeldowania, uzależniając go od wniosku osoby dysponującej prawem do lokalu. Zgodnie z brzmieniem ust. 2 art. 15 u.o.e.l. organ gminy, na wniosek właściciela lub innego podmiotu dysponującego tytułem prawnym do lokalu, a także z urzędu, wydaje decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Przepis ten oznacza, że decyzja wydawana jest wyłącznie w przypadku, gdy osoba (osoby) już fizycznie opuściły lokal mieszkalny i nie dopełniły obowiązku wymeldowania się. Zatem jedną z przesłanek warunkujących jest fizyczne opuszczenie lokalu. W przedmiotowej sprawie, co wynika z zebranego materiału dowodowego (w tym danych Policji) sytuacja taka nie zachodzi, gdyż rodzina S. nadal fizycznie zamieszkuje w przedmiotowym lokalu. Słusznie zatem organ II instancji uznał, że decyzja Burmistrza Miasta A. nie narusza obowiązujących przepisów prawa w tym zakresie. Nie zmienia tego też fakt ciążącego na rodzinie S. obowiązku eksmisyjnego, który ewentualnie może być egzekwowany w innym trybie i innym postępowaniu administracyjnym.
Ze względu na powyższe, na mocy art. 151 p.p.s.a. skarga jako nieuzasadniona i nieznajdująca oparcia w obowiązujących przepisach prawa podlega oddaleniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło