II SA/Bk 112/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Danuta Tryniszewska-Bytys, Sędziowie NSA Jerzy Bujko, Grażyna Gryglaszewska (spr.), Protokolant Marta Anna Lawda, po rozpoznaniu w dniu 11 maja 2004 r. sprawy ze skargi E. –I.-T. M. S. w Ł. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w B. z dnia [...] stycznia 2004 r. Nr [...] w przedmiocie kary za przejazd pojazdem ponadnormatywnym 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. orzeka, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, 3. zasądza od Dyrektora Izby Celnej w B. na rzecz skarżącego M. S. kwotę 783 (siedemset osiemdziesiąt trzy) złote tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Dyrektor Izby Celnej W B., decyzją z dnia [...].01.2004 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzją Naczelnika Urzędu Celnego w B. z dnia [...].12.2003 r. nakładającą na M. S., prowadzącego firmę E. –I. –T. w Ł. karę pieniężną wysokości 4.200,00 zł za przejazd pojazdem ponadnormatywnym. Jako podstawę prawną powołano przepisy: art. 13 ust. 1 pkt 2, art. 13 g ust. 1 i ust. 2, art. 40 b ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 21.03.1985 r. o drogach publicznych (tekst jednolity: Dz. U. nr 71 poz. 838 z 2000 r. z późn. zm.), § 5 ust. 5 pkt 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31.12.2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. nr 32, poz. 262). Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco: W dniu 10.12.2003 r. na przejściu granicznym w B. dokonano pomiarów wagą posiadającą ważną legalizację nacisków osi i masy całkowitej ciągnika marki DAF wraz z naczepą, należących do firmy E. –I. –T. M. S. Wynik pomiaru wskazał przekroczenie dopuszczalnego nacisku na piątą oś o 13,73 KN. Za przejazd pojazdem nienormatywnym Naczelnik Urzędu Celnego w B. decyzją z dnia [...].12.2003 r. ukarał przewoźnika karą w kwocie 4.200,00 zł. W dniu 10.12.2003 r. strona złożyła odwołanie podnosząc, iż przyczyną przeciążenia było ujście powietrza z poduszek ostatniej osi pojazdu, o czym został poinformowany funkcjonariusz dokonujący ważenia oraz kierownik zmiany. M. S. nie podpisał decyzji i żądał powtórnego zważenia pojazdu, co nie zostało uwzględnione. Zdaniem organu obydwu instancji zastrzeżenia przewoźnika były niesłuszne. Pomiar odbył się przy użyciu wagi spełniającej wymogi techniczne, posiadającej ważne świadectwo legalizacji. Wynik ważenia dynamicznego pojazdu jest drukowany przez urządzenia elektroniczne zainstalowane w wadze. W przypadku nieprawidłowości występującej podczas ważenia, komputer sygnalizuje tę nieprawidłowość, co nie miało miejsca w niniejszym przypadku, a zatem wynik ważenia nie mógł być podważony. Wynik ważenia odzwierciedla stan faktyczny pojazdu bezpośrednio po zjechaniu z drogi publicznej, obrazując faktyczne obciążenie osi podczas przemieszczania się po drodze. W uzasadnieniu decyzji Dyrektor Izby Celnej podkreślił, że kierowca przed zważeniem pojazdu nie zgłaszał żadnych usterek technicznych, a uczynił to po dokonaniu ważenia. Nie było możliwe ustalenie, czy awaria poduszki powietrznej nastąpiła po wjeździe na teren przejścia granicznego. M. S. złożył wniosek o ponowne ważenie po upływie kilku godzin na kolejnej zmianie, po częściowym uszczelnieniu poduszki powietrznej. Po dokonaniu naprawy ponowne ważenie nie odzwierciedlałoby stanu technicznego pojazdu w chwili kontroli i stanu faktycznego pojazdu jadącego po drogach. Dlatego, zdaniem organu, nie uwzględniono wniosku o ponowne ważenie. Powoływanie się przewoźnika na prawidłowy wynik ważenia po stronie białoruskiej nie może być miarodajne po fakcie naprawienia pojazdu. Kary pieniężne, zdaniem organu, pobierane są niezależnie od przyczyny przekroczenia ciężaru, przekonania kierowcy czy też jego zawinienia. W skardze wywiedzionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, M. S. zarzucił organom błędne ustalenie okoliczności faktycznych, naruszenie zasad postępowania administracyjnego: art. 75 § 1 kpa, art. 7 i 8 kpa. Zdaniem skarżącego, odmowa ponownego ważenia pojazdu w sytuacji kiedy pojazd uległ awarii w oczekiwaniu na odprawę celną, świadczy o braku obiektywizmu organu, którego stanowisko sprowadza się do podejrzeń kierowcy o celowe wprowadzenie w błąd urzędników celnych (usunięcie ciężaru itp.). Pojazd został zważony po długim oczekiwaniu na granicy i nie ma dowodu na to, że przemieszczał się po drogach z uszkodzoną poduszką, aż do granicy w B. Odmowa dopuszczenia dowodu z wyniku przeważenia pojazdu po stronie białoruskiej świadczy, zdaniem skarżącego, o traktowaniu wyższości wagi polskiej nad białoruską w sytuacji, gdy jednostki miar i wag są jednakowe. Zarzucił wybiórcze traktowanie materiału dowodowego. Wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Izby Celnej w B. wnosił o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona, albowiem organy celne naruszyły zasady postępowania administracyjnego. Każda sprawa winna być traktowana indywidualnie, a decyzja wydana po wszechstronnym zebraniu i ocenie materiału dowodowego, zgodnie z art. 7 i art. 77 kpa. W postępowaniu niniejszym nie została zachowana zasada prawdy obiektywnej. Organ oparł swoje rozstrzygnięcie jedynie o niekwestionowany i niepodważalny zapis wyniku ważenia dokonany przy pomocy niezawodnej (jego zdaniem) skomputeryzowanej wagi, która jeśli nie sygnalizowała nieprawidłowości to oznaczało, że nie istniały. Trudno zgodzić się z tak wybiórczym potraktowaniem dowodów w sprawie wobec całokształtu okoliczności, które wynikały z akt postępowania administracyjnego. Z notatki urzędowej inspektora celnego S. W. wynika iż, M. S. odmówił podpisania wydrukowanego komputerowo protokołu ważenia i decyzji oświadczając, iż nastąpiła awaria poduszki powietrznej w naczepie, w związku z czym prosił o powtórne ważenie. Funkcjonariusz udzielił skarżącemu informacji, iż w tej sprawie winien złożyć podanie. Naczelnik Urzędu Celnego postanowieniem z dnia [...].12.2003 r. odmówił powtórnego przeważenia pojazdu oceniając, iż zgodnie z art. 78 § 2 kpa przeprowadzenie takiego dowodu nie ma znaczenia w sprawie, bo okoliczność została potwierdzona innymi dowodami. Należy zauważyć, iż jedynym "innym" dowodem był wynik pierwotnie przeważonego pojazdu, co zdaniem Sądu nie może oznaczać niepodważalności tego dowodu. Zwłaszcza, że skarżący niemal natychmiast zgłosił funkcjonariuszowi awarię pojazdu i nie było przeszkód, aby funkcjonariusz dokonał na miejscu sprawdzenia tej okoliczności. Nie ulega wątpliwości, że dolegliwość w postaci obciążenia przewoźnika karą pieniężną występuje wtedy, gdy pojazd poruszał się po drodze publicznej z nadmiernym obciążeniem osi, zaś taki stan faktyczny pojazdu stwierdzono bezpośrednio po zjechaniu z krajowej drogi publicznej. Skarżący twierdził, iż do momentu ważenia, długi czas oczekiwał na granicy i mógł nie zauważyć uchodzącego w tym czasie powietrza, albowiem nastąpiło to w grudniu w późnych godzinach nocnych (ważenia dokonano 10.12.2003 r. o godz. 2.48). Zachodziła zatem uzasadniona wątpliwość, czy samochód rzeczywiście poruszał się "w takim stanie po drodze krajowej" i czy ważenia dokonano "bezpośrednio" po zjechaniu z tej drogi. Te okoliczności nie były przez organ wyjaśniane. Z zasady prawdy obiektywnej (art. 7 kpa) wynika obowiązek organu do wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych z określoną sprawą, aby w ten sposób stworzyć jej rzeczywisty obraz i uzyskać podstawę do trafnego zastosowania przepisu prawa materialnego. Z art. 7 i 77 § 1 kpa wynika, że obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego ciąży na organie prowadzącym postępowanie administracyjne, zaś strona jest uprawniona, a nie zobowiązana do przedstawienia dowodów. W niniejszym stanie sprawy brakowało niewątpliwych dowodów, świadczących o tym, że samochód skarżącego przed dojechaniem do przejścia granicznego posiadał takie samo obciążenie osi, jakie wykazała waga na przejściu granicznym w B. Mając na względzie powyższe, orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. "c", art. 152, art. 200 i 205 § 2 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270).