II SA/Bk 112/16

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału II: Barbara Romanczuk, po rozpoznaniu w dniu 22 marca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. i L. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych sprawy ze skargi Z. K. i L. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] grudnia 2015 r. Nr [...] w przedmiocie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego p o s t a n a w i a odmówić skarżącym przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Z. i L. K. wnieśli o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych podając we wniosku, iż prowadzą gospodarstwo domowe wspólnie z córką. Jedynym dochodem rodziny jest dochód z tytułu umowy o pracę uzyskiwany przez skarżącego w kwocie 3.200 zł netto. Skarżąca jest osobą bezrobotną, natomiast córka jeszcze się uczy. Wnioskodawcy posiadają dom o powierzchni [...] m2 (z [...] r. do remontu kapitalnego, wartości około 100.00 zł), mieszkanie o powierzchni [...] m2 (wartości 123.000 zł), nieruchomość rolną o powierzchni [...] ha (wartości 50.000 zł, nie uprawianą), garaż o powierzchni [...] m2 (wartości 5.000 zł) oraz samochód osobowy A., rok produkcji [...] (wartości 12.000 zł). Miesięczne wydatki związane z bieżącym utrzymaniem rodziny przedstawiają się następująco: czynsz – 234,42 zł; woda – 100 zł; energia elektryczna – 99 zł; Internet – 77 zł; gaz – 60 zł; ubezpieczenie – 50 zł; , podatki – 33 zł; telefon – 80 zł; benzyna – 100 zł; bilety MPK – 163 zł; wyżywienie, środki czystości, książki i szkoła córki – 2.200 zł (k. 20-21). Zgodnie z art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Warunkiem przyznania przedmiotowego uprawnienia stronie, jest wykazanie przez nią, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Na wnioskodawcy spoczywa, zatem ciężar dowodu, a w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania. W tym stanie rzeczy rozstrzygniecie sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (vide: J. Tarno, Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2006, s. 504; B. Dauter i inni, Prawo o postępowaniu przed sądamiadministracyjnymi – Komentarz, Wyd. Zakamycze, Kraków 2005, s. 592). Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych stanowi bowiem w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów postępowania bez wywołania uszczerbku koniecznego utrzymania siebie i rodziny. W złożonym oświadczeniu skarżący Z. i L. K. wykazali, iż prowadzą gospodarstwo domowe wspólnie z uczącą się córką. Źródło miesięcznego utrzymania skarżącego stanowi wynagrodzenie w wysokości 3.200 zł (k. 21), zaś żona jest osobą bezrobotną. Skarżący posiadają dom o powierzchni [...] m2 (z [...] r. do remontu kapitalnego, wartości około 100.00 zł), mieszkanie o powierzchni [...] m2 (wartości 123.000 zł), nieruchomość rolną o powierzchni [...] ha (wartości 50.000 zł, nie uprawianą), garaż o powierzchni [...] m2 (wartości 5.000 zł) oraz samochód osobowy A., rok produkcji [...] (wartości 12.000 zł). Na miesięczne wydatki związane z bieżącym utrzymanie rodziny skarżący wydają kwotę około 1.000 zł. Pozostała kwota 2.200 zł przeznaczana jest na zakup żywności, środków czystości, ubrań, książek i szkoły córki. Na podstawie danych zawartych we wniosku należy stwierdzić, iż posiadanie przez rodzinę skarżących stałego źródła dochodu w wysokości 3.200 zł, przy stałych opłatach na bieżące utrzymanie w kwocie około 1.000 zł pozwala na uznanie, iż skarżący z kwoty 2.200 zł przeznaczanej na zakup żywności, środków czystości itp. są w stanie pokryć koszty sądowe w sprawie niniejszej, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, które na obecnym etapie postępowania sprowadzają się do uiszczenia wpisu w kwocie 500 zł (k. 8). Co do zasady bowiem prawo pomocy nie powinno być udzielane osobom, które otrzymują stałe miesięczne dochody i posiadają majątek, w wysokości znacznie przewyższającej kwotę ewentualnych kosztów sądowych. Niewątpliwie koszty sądowe nie mogą być stawiane na ostatnim miejscu pod względem kolejności ich zaspokajania, dlatego też część posiadanych dochodów powinna być przeznaczona na ich poniesienie. Prawo pomocy stanowi bowiem instytucję szczególną, zarezerwowaną wyłącznie dla podmiotów znajdujących się w bardzo trudnej sytuacji finansowej, uniemożliwiającej pokrycie kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Wnioskodawcy natomiast nie udowodnili zaistnienia takiej okoliczności. W tym stanie rzeczy pokrycie przez skarżących kosztów sądowych w niniejszej sprawie nie doprowadzi do powstania niedostatku w ich utrzymaniu i mieści się w możliwościach płatniczych wnioskodawców. Dlatego też, mając na uwadze powyższe na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 w zw. art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.