II SA/Bk 113/05

WyrokWSA w Białymstoku2005-05-12

Skład orzekający: Stanisław Prutis, Anna Sobolewska-Nazarczyk, Elżbieta Trykoszko

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżąca spełnia przesłanki do przyznania prawa do zasiłku przedemerytalnego i świadczenia przedemerytalnego, uwzględniając okres pracy w gospodarstwie rolnym?
Ratio decidendi
Skarżąca nie spełniła przesłanek do nabycia prawa do zasiłku przedemerytalnego i świadczenia przedemerytalnego. Okres pracy uprawniający do zasiłku dla bezrobotnych wynosił 25 lat i 13 dni, a okres pracy uprawniający do emerytury 32 lata 10 miesięcy i 2 dni. Skarżąca nie wykonywała pracy w warunkach szczególnych ani nie ukończyła 50 lat w momencie rozwiązania stosunku pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy. Wiek i staż pracy skarżącej nie odpowiadały przesłankom określonym w przepisach prawa materialnego.
Stan faktyczny
Skarżąca J.M. złożyła wniosek o przyznanie zasiłku przedemerytalnego i świadczenia przedemerytalnego, uwzględniając okres pracy w gospodarstwie rolnym. Starosta odmówił przyznania świadczeń, wskazując na niespełnienie warunków dotyczących stażu pracy w szczególnych warunkach oraz wieku. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez Wojewodę. Skarżąca wniosła skargę do sądu, podkreślając zwolnienie z pracy z przyczyn ekonomicznych i brak środków do życia.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Stanisław Prutis, Sędziowie sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk,, sędzia NSA Elżbieta Trykoszko (spr.), Protokolant Marta Marczuk, po rozpoznaniu w dniu 12 maja 2005 r. sprawy ze skargi J.M. na decyzję Wojewody P. z dnia [...] stycznia 2005 r., Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do zasiłku przedemerytalnego i świadczenia przedemerytalnego oddala skargę Decyzją z dnia [...] listopada 2004 r. Starosta Z. po ponownym rozpoznaniu wniosku skarżącej z [...] stycznia 2004 r. o przyznanie zasiłku przedemerytalnego przy uwzględnieniu faktu pracy w gospodarstwie rolnym, orzekł po raz kolejny o odmowie przyznania skarżącej prawa do zasiłku przedemerytalnego i świadczenia przedemerytalnego. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ wskazał art. 3 ustawy z 20 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz art. 37 "k" ust. 1 pkt 2 i art. 6 pkt 15 lit. "b" ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz.U. z 2003 r. Nr 58, poz. 514 z późn. zmianami) a w uzasadnieniu decyzji powołał się na następujące ustalenia. Skarżąca zarejestrowała się jako bezrobotna w dniu 16 sierpnia 2000 r. wykazując ostatnie zatrudnienie przez okres jednego roku w okresie 1.08.1999 r. do 31.07.2000 r. w spółce cywilnej "N.", które wygasło z upływem czasu trwania umowy o pracę. Z przyczyn dotyczących zakładu pracy ustało z dniem 31.07.1999 r. wcześniejsze zatrudnienie skarżącej w Szpitalu Miejskim w Z. W momencie rejestracji skarżąca udokumentowała staż pracy wynoszący 25 lat i 13 dni. Decyzją z [...] sierpnia 2000 r. skarżąca została uznana za osobę bezrobotną i przyznany jej został zasiłek dla bezrobotnych na okres 1-go roku od 24 sierpnia 2000 r., który skarżąca pobierała do 24 sierpnia 2001 r. W dniu [...] września 2002 r. skarżąca ukończyła 50 lat. W listopadzie 2003 r. skarżąca wystąpiła do organu zatrudnienia o wyjaśnienie z jakich przyczyn nie przysługuje jej zasiłek przedemerytalny, na co otrzymała pisemną odpowiedź. W grudniu 2003 r. skarżąca wystąpiła do Rejonowego Sądu Pracy w Ł. z pozwem o ustalenie prawa do zasiłku przedemerytalnego, który został przekazany przez sąd według właściwości do rozpatrzenia przez Powiatowy Urząd Pracy w Z. [...] stycznia 2004 r. skarżąca wniosek o przyznanie zasiłku przedemerytalnego złożyła bezpośrednio w organie zatrudnienia, jednocześnie udokumentowała okres pracy w gospodarstwie rolnym, zaliczalny do okresów uprawniających do emerytury, wykonując swój okres uprawniający do emerytury (staż pracy, okres pobierania zasiłku dla bezrobotnych i okres pracy w gospodarstwie rolnym) wynoszący 32 lata 10 miesięcy i 2 dni. Organ następnie przytoczył brzmienie przepisów prawa powołanych jako podstawa prawna decyzji i stwierdził, że skarżąca w momencie rejestracji w charakterze bezrobotnej (16 sierpnia 2000 r.) nie spełniała warunków do przyznania zasiłku przedemerytalnego (posiadała 25-letni okres pracy uprawniający do zasiłku ale bez koniecznych 15 lat wykonywania prac uznanych za zatrudnienie w warunkach szczególnych) ani też warunków do przyznania świadczenia przedemerytalnego. Również nie spełniła warunków do nabycia świadczenia przedemerytalnego w świetle przepisów obowiązujących od 1 stycznia 2002 r. albowiem mimo 30-letniego okresu uprawniającego do emerytury nie ukończyła 50 lat do dnia rozwiązania stosunku pracy lub służbowego z przyczyn dotyczących zakładu pracy, w którym była zatrudniona przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy. Decyzja powyższa została utrzymana w mocy przez Wojewodę P. decyzją z [...] stycznia 2005 r. z tożsamą argumentacją. Organ odwoławczy podkreślił, przytaczając uprzednio brzmienie art. 37 "K" ust. 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu według stanu na datę rejestracji skarżącej w charakterze bezrobotnej, iż skarżąca nie spełniła żadnego z warunków wymienionych w pkt 1 – 4 wyżej wymienionego przepisu do uzyskania świadczenia przedemerytalnego, przy którym można uwzględnić okres pracy w gospodarstwie rolnym. Nie osiągnęła wymaganego wieku 58 lat, ponieważ urodziła się [...] września 1952 r., nie spełniła warunków z pkt 2 tj. nie ukończyła 55 lat do dnia rozwiązania stosunku pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy (stosunek pracy rozwiązany z przyczyn dotyczących zakładu pracy przez Szpital Miejski w Z. ustał 31 lipca 1999 r.), nie spełniła warunków z pkt 3 ponieważ nie posiada 35-letniego okresu uprawniającego do emerytury (udokumentowała 32 lata 10 miesięcy i 2 dni), a tym samym nie spełniła też warunku z pkt 4. Nadto skarżąca nie spełniła też przesłanek do uzyskania zasiłku przedemerytalnego z art. 37 "J" ust. 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, albowiem mając 25-letni okres uprawniający do zasiłku nie wykazała się pracą w warunkach szczególnych. W skardze wniesionej do sądu J.M. po raz kolejny podkreśliła, że została zwolniona z pracy z przyczyn ekonomicznych leżących po stronie zakładu pracy przez Szpital Miejski w Z. i "przymuszona" do zatrudnienia w spółce cywilnej "N.", gdzie miała pracować 3 lata a zwolniona została już po roku pracy. Skarżąca wyraziła rozgoryczenie i zaakcentowała brak środków do życia. Podnosząc powyższe wniosła o uwzględnienie skargi. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. zważył, co następuje: Skarga podlegała oddaleniu albowiem decyzja odmawiająca przyznania dla skarżącej prawa do zasiłku przedemerytalnego i świadczenia przedemerytalnego nie naruszyła przepisów prawa a sąd administracyjny mógłby uchylić tylko taką decyzję, która byłaby niezgodna z prawem. Jak słusznie wskazał organ administracji, skarżąca nie spełniła przesłanek do nabycia prawa do zasiłku przedemerytalnego i świadczenia przedemerytalnego. Nie ulega wątpliwości, że okres pracy skarżącej uprawniający do zasiłku dla bezrobotnych (istotny przy ustalaniu uprawnień do nabycia zasiłku przedemerytalnego) wynosi 25 lat i 13 dni, zaś okres pracy uprawniający do emerytury (istotny przy ustalaniu uprawnień do nabycia świadczenia przedemerytalnego) wynosi 32 lata 10 miesięcy i 2 dni. Nadto bezspornym jest, że skarżąca ukończyła 50 lat w dniu [...] września 2002 roku tj. wtedy gdy nie pozostawała już w stosunku pracy a także to, że skarżąca nie wykonywała pracy w warunkach uznanych w przepisach emerytalnych za zatrudnienie w szczególnym charakterze lub w szczególnych warunkach. Powyższe, nie budzące wątpliwości fakty (niesporne, niekwestionowane przez skarżącą) implikowały sposób załatwienia wniosku skarżącej, złożonego w styczniu 2004 r. o przyznanie jej zasiłku przedemerytalnego, przy uwzględnieniu okresu pracy w gospodarstwie rolnym. Powołanie się na fakt pracy w gospodarstwie rolnym zasadnie skutkował rozpatrzeniem wniosku również w aspekcie przesłanek do uzyskania świadczenia przedemerytalnego, albowiem okres pracy w gospodarstwie rolnym jest zaliczalny do okresu uprawniającego do emerytury tj. okresu istotnego przy ubieganiu się o świadczenie przedemerytalne. Organ przywołał przepisy prawa możliwe do zastosowania w niniejszym przypadku, przytoczył ich brzmienie i skonfrontował ich treść z ustalonymi bezspornie faktami dotyczącymi okresów pracy skarżącej i jej wieku. Porównanie stanu faktycznego sprawy z możliwymi do zastosowania przepisami prawa materialnego, nie mogło przynieść korzystnego dla skarżącej skutku. Dla uzyskania zasiłku przedemerytalnego skarżąca musiałaby wykazać, iż do 12 stycznia 2002 r. spełniła warunki do jego nabycia określone w art. 37 "j" ustawy z 14.12.1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (t.j. Dz.U. z 2001 r. Nr 6, poz. 56 z późn. zmianami). Dla kobiet przesłanką do uzyskania prawa do zasiłku przedemerytalnego było posiadanie bądź 30-letniego okresu pracy uprawniającego do zasiłku, bądź 25-letniego, ale w tym 15-letniego wykonywania prac uznanych w przepisach emerytalnych za zatrudnienie w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze. Okres pracy skarżącej uprawniający do zasiłku wynosi zaś 25 lat i 13 dni, bez pracy wykonywanej w warunkach szczególnych. Skarżąca nie spełniła też przesłanek do uzyskania prawa do świadczenia przedemerytalnego i to zarówno w świetle przepisów obowiązujących w dacie rejestracji w charakterze bezrobotnej, jak i obowiązujących w dacie złożenia wniosku o to świadczenie. Zauważyć przy tym należy, że możliwość przyznania skarżącej świadczenia przedemerytalnego rozpatrywana być mogła w świetle przepisów ustawy z 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu tj. ustawy obowiązującej do 30 kwietnia 2004 r. albowiem postępowanie w sprawie wszczęte zostało w styczniu 2004 r., zaś przepis przejściowy zawarty w art. 30 ust. 1 teraz obowiązującej ustawy z 30 kwietnia 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych (Dz.U. Nr 120, poz. 1252) odsyłał w takich przypadkach do stosowania przepisów ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Przyznanie skarżącej świadczenia przedemerytalnego mogło więc wchodzić w rachubę wyłącznie w oparciu o treść art. 37 "k" ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Pełne brzmienie tego przepisu przytoczone zostało w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Ani okres pracy skarżącej uprawniający do emerytury a wynoszący 32 lata 10 miesięcy i 2 dni, ani wiek skarżącej urodzonej [...] września 1952 r., nie pozwalał na potraktowanie tych faktów za odpowiadające przesłankom wymienionym w art. 37 "k" w/w ustawy. Szczegółowej analizy przepisu w kontekście sytuacji prawnej skarżącej dokonał organ w uzasadnieniu swojej decyzji. Analizę tę w pełni aprobuje sąd administracyjny i nie znajduje podstaw do jej podważenia. Skarżąca nie przywołuje w skardze argumentów mogących mieć znaczenie prawne w sprawie. Sytuacja życiowa skarżącej, rozgoryczenie, brak środków do życia, nie są okolicznościami mogącymi mieć wpływ na prawną ocenę sprawy. Sąd administracyjny, który kontroluje wyłącznie zgodność z prawem decyzji organu administracji, nie może brać pod uwagę faktów opisanych w skardze. Mając powyższe na uwadze skargę oddalono (art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. Nr 153, poz. 1270).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło