II SA/Bk 114/08

PostanowienieWSA w Białymstoku2008-03-20

Skład orzekający: Referendarz sądowy Tomasz Oleksicki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej ustalenia odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej podlega odrzuceniu jako niedopuszczalny, biorąc pod uwagę ustawowe zwolnienie od kosztów sądowych w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych podlega odrzuceniu jako niedopuszczalny, gdy ustawa przewiduje ustawowe zwolnienie od tych kosztów dla danej kategorii spraw. W przypadku spraw dotyczących ustalenia odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej, skarżący jest zwolniony z kosztów sądowych na mocy art. 239 pkt 1 lit. a PPSA, co czyni wniosek o przyznanie prawa pomocy w tym zakresie zbędnym i niedopuszczalnym. Prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego może być przyznane, jeśli strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla swojego koniecznego utrzymania.
Stan faktyczny
Wnioskodawca W. M. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego, w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. dotyczącą ustalenia odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej. Wnioskodawca wykazał niskie dochody z renty, wysokie miesięczne wydatki (opłata za DPS, alimenty) oraz zły stan zdrowia, nie posiadając majątku ani oszczędności.
Rozstrzygnięcie
1. Odrzucono wniosek w części dotyczącej przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. 2. Przyznano prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Referendarz sądowy Tomasz Oleksicki po rozpoznaniu w dniu 20 marca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku w przedmiocie przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi W. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] listopada 2007 r. Nr [...] w przedmiocie ustalenia odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej postanawia 1. odrzucić wniosek w części dotyczącej przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, 2. przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego. W. M. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego (k. 21). Wnioskodawca pozostaje sam w gospodarstwie domowym – przebywa w Domu Pomocy Społecznej w B., nie posiada majątku oraz oszczędności. Źródłem utrzymania skarżącego pozostaje renta w kwocie 603,69 zł miesięcznie. W skład wydatków miesięcznych wnioskodawcy wchodzi: opłata za pobyt w domu pomocy społecznej – 234 zł oraz spłata zasądzonych alimentów – 223 zł. W konkluzji W. M. wskazał na zły stan swojego zdrowia (schorzenia somatyczne oraz porażenie nerwu prawej ręki). Do akt sprawy skarżący dołączył odcinek renty za miesiąc luty 2008 r. (k. 22). Ad. 1) Na wstępie należy odnieść się do wniosku W. M. w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych. Zgodnie z treścią art. 239 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych. Niniejsza sprawa dotyczy ustalenia odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej należy zatem do kategorii spraw wymienionych w powołanym przepisie. W związku z tym, iż skarżący korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 64 § 3 i art. 239 pkt 1 lit. a ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi podlega odrzuceniu jako niedopuszczalny, o czym orzeczono jak w sentencji. Ad. 2) Z uwagi na powyższe wniosek złożony przez W. M. podlegał rozpoznaniu w części przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego. Zgodnie z treścią art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W rozpatrywanym przypadku, W. M. dowiódł, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowoadministracyjnego – kosztów ustanowienia radcy prawnego bez uszczerbku utrzymania koniecznego. Należy bowiem stwierdzić, iż w złożonym oświadczeniu skarżący wykazał, iż źródłem jego miesięcznego utrzymania pozostaje kwota 603,69 zł, uzyskiwana z tytułu przyznanej renty. Wyszczególnione wydatki miesięczne wnioskodawcy wynoszą łącznie 457 zł (alimenty i oplata za pobyt w domu pomocy społecznej). W. M. jest osobą schorowaną, nie posiada majątku oraz oszczędności. Powyższe okoliczności, a w szczególności wysokość osiąganego miesięcznego dochodu w połączeniu z brakiem majątku i oszczędności oraz złym stanem zdrowia pozwalają na stwierdzenie, iż W. M. nie jest w stanie zgromadzić dostatecznej ilości środków finansowych do równoczesnego zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych (w tym zakupu niezbędnych lekarstw) oraz pokrycia kosztów ustanowienia radcy prawnego w sprawie niniejszej, bez uszczerbku utrzymania koniecznego. Dlatego też, mając na uwadze powyższe na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło