II SA/Bk 114/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia NSA Elżbieta Trykoszko (spr.), po rozpoznaniu w dniu 01 grudnia 2009 r. w Białymstoku na posiedzeniu niejawnym skargi T. C. o wznowienie postępowania w sprawie sygn. akt II SA/Bk 221/08 p o s t a n a w i a odrzucić skargę o wznowienie postępowania W dniu 24 lutego 2009 r. do tutejszego sądu wpłynęła skarga T. C. o wznowienie postępowania w sprawie II SA/Bk 221/08 zawierająca zarzuty orzekania przez sędziego podlegającego wyłączeniu oraz pozbawienie strony bez jej winy udziału w sprawie. Do skargi załączono postanowienie NSA OZ w Białymstoku z dnia 06 czerwca 2000 r., którym wyłączono sędziego Stanisława Prutisa od orzekania w sprawie ze skargi T. C. na bezczynność Wojewody P. w przedmiocie odszkodowania za skomunalizowanie nieruchomości. Wyłączenie umotywowano faktem brania przez w/w sędziego udziału w wydaniu orzeczenia, które było przedmiotem zaskarżenia. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 24 lutego 2009 r. wezwano skarżącego do nadesłania jednego odpisu skargi, do uprawdopodobnienia okoliczności stwierdzających zachowanie terminu do wniesienia skargi o wznowienie oraz do uiszczenia wpisu - w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Skarżący odebrał wezwanie 02 marca 2009 r. (k. 10), jednak poza nadesłaniem odpisu skargi i złożeniem wniosku o zwolnienie od kosztów (pozostawionym bez rozpoznania w dniu 15 października 2009 r.) - nie uzupełnił braku w zakresie wskazania terminu do wniesienia skargi. W sprawie niniejszej ze skargi o wznowienie postępowania prawomocnie oddalono wniosek o wyłączenie sędziów tutejszego sądu od orzekania (postanowienia WSA w Olsztynie i NSA z dnia 03 i 30 kwietnia 2009 r.) oraz odmówiono wyznaczenia innego sądu do rozpoznania sprawy (postanowienie NSA z dnia 15 września 2009 r.). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlegała odrzuceniu jako niedopuszczalna. Postępowanie ze skargi o wznowienie postępowania jest dwuetapowe. Pierwszy etap polega na badaniu dopuszczalności skargi i obejmuje ocenę terminowości wniesienia skargi oraz oparcie jej na ustawowej podstawie wznowienia wymienionej w art. 271 – 273 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a. Brak spełnienia któregoś z tych warunków powoduje odrzucenie skargi przez sąd, który może orzec w tym zakresie na posiedzeniu niejawnym (art. 280 § 1 p.p.s.a.). Obowiązek powołania w skardze oraz wyraźnego określenia, które z podstaw wymienionych w art. 271 – 273 p.p.s.a. uzasadniają wznowienie postępowania ciąży na skarżącym. Powinien on przynajmniej skonkretyzować zarzuty procesowe tak, by możliwe było ich przypisanie do którejkolwiek z grup ustawowych podstaw wznowienia postępowania sądowego. Określenie podstawy wznowienia wpływa bowiem zarówno na dopuszczalność wznowienia, jak i na zakres rozpoznania sprawy. W orzecznictwie i doktrynie przyjęto, że sformułowanie podstawy wznowienia w sposób odpowiadający przepisom art. 271 – 273 p.p.s.a. nie oznacza oparcia skargi na ustawowej podstawie wznowienia, jeżeli już z samego jej uzasadnienia wynika, że podnoszona podstawa nie zachodzi. Taka skarga jako nieoparta na ustawowej podstawie wznowienia podlega odrzuceniu (por. wyrok NSA z 26 października 2007 r., I FSK 1837/07, Lex nr 468882 oraz J. P. Tarno "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz" Warszawa 2006, s. 559). Sąd powyższe stanowisko w pełni podziela. W ocenie sądu w skardze o wznowienie postępowania złożonej w sprawie niniejszej nie powołano ani nie uprawdopodobniono okoliczności, w oparciu o które można byłoby wyprowadzić wniosek o dopuszczalności wznowienia postępowania sądowego w sprawie II SA/Bk 221/08. Przede wszystkim skarżący nie powołał jakiegokolwiek przepisu ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi dotyczącego podstaw wznowienia, a więc nie powołał się wprost na żaden przepis z art. 271 – 273 p.p.s.a., co utrudnia ocenę formalną skargi w zakresie powołania ustawowych przesłanek wznowienia. Zdaniem sądu dokonana przez skarżącego charakterystyka okoliczności stanowiących, jego zdaniem, podstawy wznowienia postępowania w sprawie II SA/Bk 221/08 uprawnia do wniosku, że chodzi mu o podstawy nieważności sformułowane w art. 271 pkt 1 i pkt 2 p.p.s.a. Zgodnie z art. 271 pkt 1 p.p.s.a. można żądać wznowienia postępowania z powodu nieważności, jeżeli w składzie sądu uczestniczyła osoba nieuprawniona albo jeżeli orzekał sędzia wyłączony z mocy ustawy, a strona przed uprawomocnieniem się orzeczenia nie mogła domagać się wyłączenia. O powoływaniu się na tę podstawę wznowienia, mimo jej niewskazania wprost, świadczy treść skargi oraz dołączone postanowienie tutejszego sądu z 2000 r., którym wyłączono sędziego Stanisława Prutisa w sprawie tego skarżącego, ale toczącej się w 2000 r. W ocenie sądu treść akt sprawy II SA/Bk 221/08, co do której złożono skargę o wznowienie postępowania, wskazuje jednak, że podana podstawa z art. 271 pkt 1 p.p.s.a. nie zachodzi. Nie można bowiem podnosić zarzutu orzekania przez sędziego wyłączonego z mocy ustawy i na tej podstawie żądać wznowienia postępowania w sytuacji, gdy zarzut taki został w poprzedniej sprawie przed uprawomocnieniem się postępowania rozpatrzony. Zwrócić przy tym uwagę należy, że ani sąd I, ani II instancji nie dopatrzyły się wówczas podstaw do wyłączenia sędziego z mocy ustawy, czy na wniosek (vide treść postanowienia WSA z dnia 06 maja 2009 r. i NSA z dnia 28 sierpnia 2008 r., k. 22 i 68 akt II SA/Bk 221/08). A zatem uprawniona jest teza, że stwierdzony we właściwym postępowaniu wpadkowym w sprawie, której dotyczy skarga o wznowienie, brak jakichkolwiek podstaw do wyłączenia sędziego - uniemożliwia stronie powoływanie się na podstawę z art. 271 pkt 1 p.p.s.a. w skardze o wznowienie. Zdaniem sądu w takiej sytuacji zachodzi brak przedmiotowej podstawy wznowienia, a to zobowiązuje sąd do odrzucenia w tym zakresie skargi o wznowienie jako niedopuszczalnej (bo nieopartej na ustawowej podstawie wznowienia). Odnośnie drugiej przesłanki wznowienia to zgodnie z art. 271 pkt 2 p.p.s.a. można żądać wznowienia postępowania z przyczyn nieważności, jeśli wskutek naruszenia przepisów prawa strona była pozbawiona możności działania; nie można jednak żądać wznowienia na tej podstawie, jeśli ta niemożność działania ustała przed uprawomocnieniem się orzeczenia. O powoływaniu się na tę podstawę wznowienia świadczy zawarte w skardze sformułowanie "wnosi o wznowienie postępowania w sprawie akt II SA/Bk 221/08 bo pokrzywdzony nie brał udziału w sprawie". Należy zaznaczyć, że tak jak każdej innej, tak i tej podstawy dotyczy ogólny warunek sformułowania zarzutów, które zdaniem skarżącego, na jej zaistnienie wskazują. W ocenie sądu zarzut skarżącego, iż "nie brał udziału w sprawie" II SA/Bk 221/08 nie został poparty żadną argumentacją wskazującą, że był rzeczywiście w tej sprawie pozbawiony udziału w ogóle lub że uniemożliwiono mu w sposób bezprawny działanie w niej. Również z treści skargi nie wynikają jakiekolwiek okoliczności uprawdopodabniające tę podstawę. Wobec jedynie ogólnego stwierdzenia strony, że "nie brał udziału w sprawie" i niepodania faktycznych przyczyn żądania wznowienia w oparciu o przepis art. 271 pkt 2 p.p.s.a., nie ma podstaw do przyjęcia, że zachodzi podstawa wznowienia wymieniona w tej normie. Zaprezentowane stanowisko potwierdza również zawartość akt sprawy II SA/Bk 221/08. Wynika z nich co prawda, że pierwsze rozstrzygnięcie zapadło na posiedzeniu niejawnym bez uprzedniego zawiadomienia stron (vide postan. z 10 kwietnia 2008 r. k. 11), jednak skarżący po wpłynięciu skargi do sądu, a przed wydaniem powyższego orzeczenia, brał czynny udział w sprawie (vide wysłane w dniu 29 marca 2009 r. do sądu pismo z powołaniem się na sygnaturę akt II SA/Bk 221/08 – k. 7 tych akt). Również po wydaniu przedmiotowego orzeczenia, które - podobnie jak i kolejne orzeczenia - były mu skutecznie doręczane, podejmował czynności procesowe składając środki zaskarżenia. Powyższe, w powiązaniu z faktem, że skarżący nie podał jakichkolwiek okoliczności, w oparciu o które przyjmuje swój "brak udziału w sprawie" II SA/Bk 221/08 uprawnia do wniosku, że również i podstawa z art. 271 pkt 2 p.p.s.a. w sprawie niniejszej nie zachodzi. A zatem skarga o wznowienie postępowania również i w tym zakresie podlega odrzuceniu. Mając na uwadze, że – jak wyżej wywiedziono – przedmiotowa skarga o wznowienie postępowania nie jest oparta na żadnej z ustawowych przyczyn wznowienia wymienionych w art. 271 – 273 p.p.s.a., w szczególności na podstawach z art. 271 pkt 1 i 2 p.p.s.a. oraz uwzględniając fakt, że skarżący nie wypełnił zobowiązania do uprawdopodobnienia terminu dowiedzenia się o podstawach wznowienia (vide k. 1, 10 i n.) – skarga podlegała odrzuceniu jako niedopuszczalna. Dlatego na podstawie art. 280 § 1 i art. 58 § 1 pkt 3 w zw. z art. 276 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.